een alternatief voor 'de waan van de dag'

Tag: Smilde

17 december: Ik kom van de Olde Smilde.

A’j in dizze periode tussen Sinterklaos en Old&Nei over de Smilde riedt langs de Drentse Heufdvaort, dan ku’j genieten van de langste aniengesleuten karstverlichting van Nederland.

Kerstverlichting langs de vaort in Smilde

Kerstverlichting langs de vaort in Smilde

Het begunt bij de Nörgervaortsbrogge/Kloosterveen en het eindigt eem veurbij de stienfabriek van Roelsema. Karstbomen, sterren, herten, klokken, ja zölfs het hiele karstverhaal met herders, wiezen, tot ‘dos en dezel’ an toe kom ie veurbij.
De broggen zit allemaol vol lampies en ok de tillevisietoren is extra verlicht.
Iedere buurtvereniging in Smilde verzörgt zien eigen stukkie Vaort.

Ieder jaor geniet ik d’r ontzettend van. Wij komt regelmaotig over de Smilde in dizze tied. De moeders woont d’r nog en met de verjaordagen, karstdagen, neijaorsdag: wij ziet de familie (en dus ok die mooie lochies) geregeld.
En wat is ’t een einde, de hiele Smilde.

Nao de Nörgervaort krie’j eerst Bovensmilde, dan Middensmilde, vervolgens Hiekersmilde en an ’t voeteneinde lig Hoogersmilde. Dat is het oldst. Daorum wordt Hoogersmilde in de volksmond nog aal de Olde Smilde nuumt.

Mien va en moe kwamen d’r wonen in 1962. Import. Dat veul niet met. Maor ik bin d’r opgruid en preut toen ik van de legere schoele kwam plat Smildegers. Compleet met ‘waeter en glaezen’. Gerard en ik hadden een goeie tied in Smilde en wij gungen ok niet vot umdat het oons niet goed beveul, hij kreeg gewoon aander wark. Maor ik blief altied een beetie Oldesmildeger. As ik bij Meintjes in de winkel kom met mien moe kom ik altied nog wel bekenden tegen en ok in het appartementencomplex waor mien moe nou woont ken ik bijna iederiene. De oale kapper woont d’r en de oale slager. En de vroggere buren van mien moe. En de moeder van mien vriendin. “Moi, bi’j dr ok eem weer?”

Soms rie ik op een mooie zummeraomnd langs oons oale huus an de vaort en zie ik mensen in de wiekswal zitten vissen.
Dan kriebelt d’r wel ies een klein plekkie heimwee in de maag……

Meisn bint niet altied positief over de Smilde.
“D’r zit meer dominees under de preekstoel as d’r op.”
“In Smilde hebt ze last van Smildiger wiend!”
“Smildigers: ie komt d’r nooit tussen.”
In Drenthe wordt het slim woekerende onkruud “Knopkruid” Smildiger roet nuumt……
’t Zal allemaol wel.
Ik vuulde mij d’r thuus en het döt mij aal nog wat. Ok al woon ik al meer dan viemtwintig jaor in Roon: ik blief een beetie oldesmildiger.

Reageren

22 oktober: Van Smilde naor Roden, lokt met Mensinge……

Vrogger dacht ik altied dat wij nooit uut Smilde weg zollen gaon, dat kun volgens mij niet.
Maor in 1988 gung Gerard in Roden warken bij Werkvoorzieningsschap Noordenveld en de ofspraak was dat hij nao een jaor in de omgeving van Roden kwam wonen.
Daor was ik op zien zachts gezegd niet bliede met.
Familie, karke, koor, buurt: dat zul ik allemaole verschrikkelijk gaon missen.

Gerard haar d’r veul minder muite met. “Waor je wark is is je toekomst.”
En o, wat gung e omzichtig en met veurbedachte raode te wark um mij warm te maken veur de verhuuzing. De eerste keer dat wij hen Roden gungen om te kieken waor wij terechte zollen kommen, zette hij de auto op de Brink en wandelde met mij um de Winsinghof hen. En iederiene die uut Roden komt wet wa’j dan ziet: de verstilde havezathe  Mensinge met zien gracht, umzoomd deur prachtige olde bomen in een sfeer van ‘vrogger’. Wég was ik d’r van! Het leek wel of ik in een aander eeuw stapt was. Wij wandelden um Mensinge hen en daorna leupen wij nog um de eeuwenolde karke hen.
Het leek iniens niet meer zo arg um in Roden te wonen. Gerard kende mij toen al vrij goed…..

En ’t was natuurlijk ok niet arg. Het was wel eem wennen, maor dat duurde niet zo lang. Ik haar eigenlijk ok gien tied veur heimwee, want het was drok met twee kleine kinder. Waor ik de mieste muite met haar was buurvrouw Trijn (zie 26 meert >>>) die ik achterlaoten mus, daor heb ik wel last van had. En zij ok.
Toen ik de Mensinge veur het eerst zag was het 1989. Ettelijke maolen ben ik d’r al binnen west. Ik kan de rondleiding wel dreumen.  Van binnen is de Mensinge namelijk ok hiel biezunder: in de loop van de eeuwen hebt de bewoners meubels en serviesgoed verzameld en alles stiet d’r nog in. Iedere bewoner hef een stukkie van zichzölf achterlaoten. Van de leste bewoonster, ‘de joffer’, hangt de kleren nog in de kaste en ligt de fotoalbums op taofel.

Mensinge Roden

We bint nou 26 jaor wieder en ik vin ’t nog aal prachtig. Bijna iedere wandeling die ik maak voert mij langs de olle havezathe. Vandeweke  leupen wij veur het eten nog even een rondtie Mensinge. De zun scheen lege deur de bomen hen (zie foto). Nou bin ik bliede dat wij destieds ‘emigreerd’ bent hen Roden.
Hierbij een link naor de website van Havezathe Mensinge >>>. Hol ie joe ok graag bezig met geschiedenis, klik dan op dizze link noar de Canon van Noordenveld >>>. Bij ieder plaatie heurt een neie pagina met informatie.

Reageren

26 maart: Trijn uut Smilde

Meertmaond Dialectmaond: de maand maart staat traditioneel in het teken van het dialect. Ik noem het liever streektaal. Daarom vandaag een verhaal in mijn eigen taal dat ik heb geschreven over onze legendarische buurvrouw in Smilde aan de Vaartweg. Veel leesplezier!

Trijn

Gerard en ik bint allebeide opgruid in Hoogersmilde, een klein dörpie an de Dreinse Heufdvaort, under de tillevisietoren. Wij trouwden in 1983, huurden eerst een poossie een woning in de neibouw en in 1985 kochten wij het huus van olle vrouw Juustenga an de Vaortweg, tussen Hoogersmilde en Middensmilde in. Wij waren toen twintigers en oonze komst gaf nogal wat reuring in de buurt.
Het waren veurnamelijk oldere meinsn, vieftigers, zestigers en naost oons woonde an de iene kant Lambert Vos met zien zeun Henkie en an de aander kant woonde Trijn Klok.

Trijn heul alles wat d’r op de Vaortweg gebeurde goed in ’t oog van achter de ‘bewegende geraniums’. Veurdat wij doadwarkelijk an de Vaortweg gungen wonen, mus het huus natuurlijk hielemoal opknapt word’n en Trijn was regelmaotig ‘toevallig’ op buut’n as ien van de harde warkers uut de deur stapte en dan kun ze mooi eem weer wat vroagen. Toen ze ien keer wus ‘waor as wij iene van waaren’ gung ze bij familie en kennissen te raode en nao een moand wus Trijn meer van oons dan wij in de gaten hadden. Toen wij d’r gung’n wonen, leuten wij heur het huus zien en vreug ze tussen neus en lippen deur: “Gao j’ nog op vekaansie? Naor Zeeland zeker…..” Ja dus.

Wij mussen in ’t begun wel barre wennen. Trijn wol altied wel eem een praotie maken en wij, allebei een voltied-baan, haar’n daor niet altied tied veur. Soms hung ik gauw de was eem op as ik heur weg zag fietsen, dat scheelde mij weer een hiel verhaal over ‘mien zuster in Den Helder’ bij de wasliende. Moar…..’t was een lief meinse. Wij können altied bij heur trecht as d’r wat was en dat was wederzieds. Zo af en toe drunken wij samen ies een kop koffie, wat d’r op neerkwam dat ik uutheurd weur over mien familie (of mien breur, die destieds samenwoonde, nou al ies trouwd was…).

Van Trijn kreeg ik echt meer te zien toen bij oons de eerste dochter geboren weur: Frea. De buurt was sowieso al arg betrökken bij de hiele zwangerschap, want een baby op de buurt, dat was al lange leden. Wij kregen zölfgemaakte truigies en kienderwagenovertrekkies en kruukezakkies en weet ik wat nog meer en….. arg veul andacht, veural van Trijn. Om de haverklap kwam ze kieken en minstens ien keer in de weke kwam ze ’t kiend in bad helpen doen. Ze heul mij scharp in de gaten. Ik was nou de hiele dag thuus dus Trijn haar ogen te kört. Wat arg mooi was, dat wij altied oppas hadden. Trijn wol altied wel oppassen (behalve natuurlijk as ze naor heur zuster in Den Helder gung). As wij een verjoardag hadden of zo, dan haalden wij heur vriendin, vrouw Kalsbeek uut Smilde op, en dan zaten de dames bij oons samen op te passen. As wij dan ’s oamnds weer thuus kwamen, mus vrouw Kalsbeek nog naor huus bracht worden en dan gung Trijn natuurlijk gezellig met. En maor commentaar geven: “Bint Piet en Hillie nog niet op bedde? Zit ze nou nog te tillevisie kieken? Jan en Geese hebt zeker nog feest van de voetbal. Bij Jantje is ’t locht al uut, die giet altied op tied hen berre” enzovoort enzovoort.

Maor Trijn geneut van oonze Frea. Zo’n kleintie in de buurt gef een boel ofleiding. In 1988 raakte ik weer in verwachting en nou was Trijn d’r nog veul meer bij betrokken. Stun ik de ramen te wassen op een trappie, stun Trijn kopschuddend veur ’t raam: “Niet doen wicht, straks val ie!” “Ben j’al weer hen dokter west?” “Hoe ist met de bloeddruk?” En toen ik dan eindelijk aan het bevalln was, zag Trijn de auto van dokter Batelaan veur ’t huus staon en leup ze onopholdelijk van en naor vrouw Jonkers, een paar huuzen verderop, want ze vun’t wel erg spannend allemaol. Toen de dokter weer weg was en wij met ’n beiden an ’t bijkomen waren van de geboorte van oonze tweede dochter Harriët, tikte Trijn an ’t raam: “He’j al wat?”
Ja Trijn, kom d’r mar even in………

Tot Trijns grote verdriet gungen wij vlak nao Harriëts geboorte verhuuzen. Naor Roden. Wat ja ’n einde vot. Het kostte mij al muite genog om uut de buurt weg te gaon, moar het begreutte mij nog meer van Trijn. Ze vun ’t verschrikkelijk. Wat zul ze de kinder gaon missen. En mij. En wie mus d’r nou bij oons oppassen. Ik zie heur nog staon. Een drentse kruudkoek in een puutie in de hand stun ze op de oprit. Afscheid nemen van de kiender, want die gungen tiedens de verhuuzing noar mien schoonmoeder. Wij kregen de kruudkoek en een dikke smok en de belofte: “Ik kom in Roden kieken as ’t daor allemoal klaor is. Hoe hiette de straot ok weer? O ja, dat kun ik ok wel onthollen, net as ’t crematorium in Assen…..”

Natuurlijk is ze nog ies west. En wij bent nog weer bij heur west. Wij hadden in Roden ok een oldere buurvrouw, maar dat was gien ‘Trijn’. Wat hebt wij heur mist in ’t begun. En heur praoties. Maor wij hadden een jong gezin en wij hadden ’t drok in Roden, dus de buurt uut Smilde raakte aal meer noar de achtergrond. Zo af toe belde ze nog ies: “En is je breur al trouwd?”

Ja, inmiddels wel. Moar dat hef Trijn niet meer metmaakt.

Reageren

19 september: Veenweg Smilde

Gistermiddag gingen Gerard en ik op bezoek bij Moeder Waninge. Zij woont in ’t Beurtschip in Smilde in een beschermde woonvorm. Als het mooi weer is zetten wij onze fietsen achterop de auto en gaan voor en/of na het bezoek een stuk fietsen. Wij kennen de omgeving goed want wij zijn daar opgegroeid. Gistermiddag zetten we de auto in Bovensmilde aan de kant en fietsten over Witten ‘achterlangs’ naar Smilde. Een verrassend mooie route. Voor de ‘knooppuntfietsers’: 6, 30, 29 28. Tussen 29 en 28 staat een wegwijzerbordje met het woord ‘Veenweg’. Daar waren wij al eens eerder langs gefietst, maar toen hadden we de Veenweg niet bezocht. Ik wist namelijk niet wat dat was. Destijds heb ik het thuis eerst maar eens opgezocht op internet. Altijd heb ik gedacht dat ik de geschiedenis van mijn eigen omgeving behoorlijk goed kende, maar deze veenweg was helemaal nieuw voor mij. Gistermiddag fietsten we er weer langs. “Zullen we even bij die veenweg gaan kijken?” vroeg ik Gerard. Die zoekt zulke dingen nooit uit zichzelf op en was bang dat we een eind om moesten fietsen. Ik ben toch maar die kant op gefietst en we hebben de weg gevonden. 2200 jaar oud. Een hele rij boomstammetjes achter elkaar. De Veenweg diende om hoger gelegen stukken in het moeras met elkaar te verbinden. Zulke ontdekkingen maken mijn dag.

Meer informatie over de veenweg vind je via deze link >>>>

Met moeder Waninge hebben we nog een wandeling gemaakt in de rolstoel, bij de snackbar in Smilde kochten we op de terugweg nog een ijsje en ’s avonds was er weer cantorij. Topdag.

Reageren

Mogelijk gemaakt door WordPress & Thema gemaakt door Anders Norén