Categorie: Gastblogs Pagina 1 van 5

Dit schilderij kocht ik om het motief, een landschap met koeien. Dat spreekt mij altijd aan.
De kleurschakeringen zijn bijzonder in het schilderij. De koeien, de weide, de bomen, maar vooral de oranje wit blauwe lucht. Dat kan duiden op een warme zomerse dag voorafgaande aan of na een onweersbui. De koeien rusten in de schaduw van de bomen.

Onderzoek leert dat de maker van het schilderij een Friese kunstenaar is. Friesland staat bekend om zijn hoogwaardig zwartbonte stamboekvee, maar ook bestaat het roodbonte Friese vee. Er was veel belangstelling voor dit schilderij. Een goede kennis, die mij volgt op internet, belde mij direct.
“Je moet het schilderij voor mij vasthouden, ik wil het geven aan mijn vrouw, die binnenkort jarig is.”
Hij kwam langs en kocht het schilderij. 

Joh. Elsinga 1893-1969
Landschap met rode koeien – Olieverf op paneel

Johannes (Joh) Elsinga, Wommels 1893-1969 Leeuwarden, was een belangrijk Fries impressionist, schilder en aquarellist van figuren, landschappen, stadsgezichten en bloemen.
Hij volgde zijn opleiding tot schilder aan de Rijksacademie in Amsterdam, onder leiding van Nicolaas van der Waay. Ook volgde hij lessen aan de academie in Den Haag.
Vanaf 1921 woonde hij weer in zijn geboorteplaats Leeuwarden; Elsinga maakte vele reizen o.a. naar Noord-Afrika, Spanje en Engeland. Elsinga wordt wel beschouwd als een nabloeier van de Haagse School. Zijn coloriet is echter warmer, door het gebruik van veel aardkleuren en diepe roden voor toetsen en accenten.

Afbeelding: Dorpsarchief Grou

Naschrift Ada: Op de website ‘Dorpsarchief Grou‘ vond ik een mooie foto van deze schilder met één van zijn werken.
Elsinga woonde dan wel niet in Grou, maar had daar samen met een vriend een boot liggen. Schilderen was hun gezamenlijke hobby; ze kwamen op het idee om samen een boot te kopen om het landschap vanaf het water vast te leggen. In 1926 kochten ze een zeilschip dat in Grou kwam te liggen.
Op bovengenoemde website lees je wat Harry Elzinga zich nog herinnert van die tijd en vind je een schilderij van het schip.

Op de website van Kunstgalerie Arnold zie je nog een ander werk van Elsinga: ‘Bosgezicht met boerderij’.
Daar lees je ook dat hij het jammer vond dat de meeste mensen hem vooral als Friese schilder kenden en dat hij graag vertelde dat hij regelmatig buiten Friesland had gewerkt. Het artikel eindigt met een mooie beschrijving van de schilder Elsinga:
‘Elzinga stond niet op de barricaden, van –ismen moest hij niets hebben. Hij schilderde, aquarelleerde, tekende en etste onverstoorbaar door in een stijl die hij zich eenmaal had eigen gemaakt. Zijn landschappen, bloemen en portretten hebben in het algemeen een zonnig, impressionistisch karakter, maar ook donkere wolkenpartijen boven lage horizonnen schuwde hij niet.

Ik hoop dat de vrouw van de goede kennis van Remmelt ‘Het landschap met rode koeien’ een mooi verjaardagscadeau vond!
Zulke dure cadeautjes krijg ik meestal niet…..

Remmelt heeft een eigen pagina op deze website onder de titel ‘Remmelts liefde voor de schilderkunst.’
Op die pagina vind je een overzicht van alle blogs van zijn hand tot nu toe.

Vandaag een bijzonder schilderij, dat is gesigneerd A. Vollard; deze meneer Vollard was een beroemde Parijse kunsthandelaar.
Het is zeer de vraag of hij dit schilderij zelf heeft gemaakt.
Schilderijen werden veelal ongesigneerd aangeleverd bij de kunsthandel.
Ze werden later van een signatuur voorzien van een kunstenaar waar veel vraag naar was.
Zo kan schoonheid en menselijk falen dicht bij elkaar liggen….
Pieter van Os heeft een boeiend boek geschreven over zwendel in de kunsthandel “Tussen kunst en cash” met als onderwerp: ‘Hoe geld de Nederlandse kunstwereld corrumpeert’.

A. Vollard
Bloemstilleven – olieverf.

We zien een bloemstilleven, geschilderd op een oud eiken paneel. De kleuren zijn overweldigend, met in het midden de lichtbron.
Het licht waaiert vanuit het midden naar de zijkanten, waarbij het licht aan de ene kant donker wordt en aan de andere kant wordt het een diffuus, bijna schemerig licht.
Er is een grote variatie aan bloemen afgebeeld in verschillende stadia van bloei.
In de afbeelding zijn een aantal kleine beestjes te zien, zoals vlinders en andere gekke beestjes, die om het bouquet heen zwermen.
Het bouquet bloemen staat in een bijzonder vaas, met op rand is een engeltje afgebeeld.
Een schilderij van hoge kwaliteit, onduidelijk gesigneerd met A. Vollard.

Het schilderij kocht ik van een antiekhandelaar uit Noord-Groningen, iemand waar ik graag zaken mee doe.
Hij vertelde”: “Met mijn vrouw en kinderen ben ik naar het Rijksmuseum in Amsterdam geweest en hebben daar een soortgelijk schilderij gezien.”
Hij liet me ook nog een prentenbriefkaart zien waarop de afbeelding stond van bijna hetzelfde bloemstilleven.
Hij vertelde dat het schilderij uit een bijzondere inboedel met veel kunst kwam.
De verkoper is verzamelaar, liefhebber en kenner van kunst.

Van dit schilderij had ik hoge verwachtingen, maar van de drie grote kunsthandelaren uit Nederland hadden twee geen interesse en een kwam niet tot een bod.
Vervolgens heb ik het schilderij op marktplaats gezet. Hier was een overweldigende belangstelling met ca. 200 hits en 11 serieus belangstellenden.
Mijn vaste afnemer uit Enschede was op vakantie in Zuid-Frankrijk.
Hij kocht het schilderij vanuit zijn vakantiebestemming, stuurde mails waarin hij aangaf veel belangstelling te hebben voor het schilderij.

De koop ging door, de winst was goed, maar de verwachtingen waren hoger.
Ook dat kan gebeuren; het schilderij heeft zeker een goede bestemming gekregen.

afbeelding: Wikipedia

Toevoeging Ada:

“Wie was dan die A. Vollard?” dacht ik bij dit verhaal van Remmelt.
Hij was zeer invloedrijk en heeft een grote rol gespeeld in de kunstwereld aan het begin van de vorige eeuw.
Op Wikipedia vond ik een mooi artikel over hem, hierbij een link naar dat verhaal.
Daar vond ik ook deze afbeelding van de kunsthandelaar: het is een portret gemaakt door Cezanne in 1899.

Remmelt heeft een eigen pagina op deze website onder de titel ‘Remmelts liefde voor de schilderkunst.’
Op die pagina vind je een overzicht van alle blogs van zijn hand tot nu toe.

Het is plezierig om vaste adressen te hebben om daar schilderijen te kopen; hiermee bedoel ik dat ze schilderijen van goede kwaliteit hebben en de koper iets gunnen.
Dat is zeker het geval bij een kunst en antiekhandel in Noord-Groningen, waar ik vaak en graag kom. Daar kreeg ik een schilderij te zien, dat net was binnengekomen.
Op het eerste gezicht een schilderij met korenschoven, van dertien in een dozijn.
Toen ik het schilderijtje mee naar buiten nam om het beter te bekijken, spatten de kleuren ervan af.

Eugène Joseph Frans Lücker 1876 – 1943                     Luministisch landschap, olieverf.

Wat is het landschap hier goed weergegeven!
Het is hoog zomer, de hitte trilt over de velden het geeft een bijzondere waas. De korenschoven geplaatst in hokken op het land geven vele lichte kleuren weer.
Ze worden omgeven door het landelijk groen op de achtergrond. De landbouwer kan de oogst spoedig binnenhalen.
Een adembenemend fraai schilderij, die herinneringen oproept aan mijn jeugd.
Op onze boerderij in Eemster bij Dwingeloo heb ik de hele cyclus mee mogen maken en ook meewerken: het land ploegen met de paarden, vervolgens eggen en het koren zaaien met de hand.
Dan komt in de hoogzomer de tijd van het maaien met de maaimachine. Ik mocht de paarden voor de maaimachine altijd mennen.
Het koren werd in bossen gebonden en opgehokt om te drogen. Je voelt en ervaart de sfeer van weleer, toen je hier volop mee bezig was.
De kunstenaar heeft dit perfect weergegeven. Een dergelijk schilderij koop je graag: dan is het thuis nog een kwestie van onderzoeken wie de kunstenaar is die dit fraaie kunstwerk gemaakt heeft.

Zelfportret Eugène Lucker – afbeelding Wikipedia

Het is de kunstenaar, Eugène Joseph Frans Lücker, geboren in Roermond 1876 – overleden in Nijmegen in 1943 die dit landschap heeft gemaakt.
Hij noemde zichzelf een luminist, een schilder van het licht. Hij werkte veel buiten, en maakte schilderijen, aquarellen en pastels in een luministische stijl.
Het zijn warme, kleurrijke landschappen.

De koper van het schilderij is een verzamelaar van het werk Lücker uit Nijmegen.
Hij reageerde als volgt: “Het schilderij is in goede orde ontvangen en is erg mooi. Dank u wel.”
Het is voor een verzamelaar prachtig om een dergelijk kwaliteitsvol schilderij aan zijn verzameling te kunnen toevoegen.

Lücker bleef tot aan zijn dood actief, maakte schilderijen, etsen en pastels.
Tijdens de grote overzichtstentoonstelling, in galerie Pollman in het centrum van Nijmegen, één jaar na zijn dood in 1943, zijn ruim 40 van zijn schilderijen verloren gegaan door het bombardement van 22 februari 1944. Tijdens de bevrijding van Nijmegen is zijn veldatelier in vlammen opgegaan, waardoor een groot deel van zijn documentatie is verbrand. Het dateren en plaatsen van zijn werk is daardoor moeilijk en af en toe duiken er nog onbekende werken van hem op.

Museum Het Valkhof te Nijmegen bezit de grootste collectie werken van Lücker.
Meer weten over deze schilder? Hierbij een link naar een artikel over hem op Wikipedia.

Remmelt heeft een eigen pagina op deze website onder de titel ‘Remmelts liefde voor de schilderkunst.’
Op die pagina vind je een overzicht van alle blogs van zijn hand tot nu toe.

Het was een schitterende zaterdagmorgen tijdens de garageverkoop in een klein Gronings dorpje in het Westerkwartier. Eerder die morgen al had ik uitgebreid gesproken met iemand in zijn voortuin over zijn verkoop van enkele antiquarische boeken; op dat moment was er bij hem nog geen schilderij te zien.
Na een rondgang door het dorp kwam ik er weer langs. Een geïnteresseerde man stond daar uitgebreid een schilderij te bekijken; de zon scheen erop en de kwaliteit spatte van het doek af.
Dan past je maar een ding: discreet op veilige afstand het verloop volgen. De man wikte en woog en bleef maar kijken, maar zette na verloop van lange tijd het schilderij terug en verdween.
Toen hij uit beeld verdwenen was, heb ik het schilderij ter hand genomen, met de overtuiging: ‘Dit schilderij laat ik niet weer los!’
Het verhaal klopte: het schilderij was van een tante, die op de Veluwe woonde. ‘Het past niet in ons interieur’ was de reden van de verkoop.
Het schilderij was in de stijl van een van de kunstenaars, die ik gezien had in het Noord-Veluws Museum te Nunspeet.
De aankoop lukte! Het schilderij bleek later van de kunstenaar Jaap Hiddink te zijn.

Jaap Hiddink 1910-2000
Boerderij te Nunspeet – Olieverf

Deze Jaap Hiddink kwam al vroeg in contact met veel kunstenaars. Op jonge leeftijd werd hij aangetrokken door de Nunspeetse natuur en begon al vroeg met tekenen en schilderen om zich te ontwikkelen tot kunstschilder. Belangrijk voor zijn ontwikkeling als kunstschilder waren Jos Lussenburg en Ben Viegers. Hiddink schilderde met een zeker gemak. Op groot formaat doeken bracht hij de verf aan met een brede toets en speelse penseelstreek. Hij hanteerde een kleurrijk palet.

Jaap Hiddink
afbeelding: Nunspeet.nu

Zijn werkwijze was suggestief en impressionistisch.
Hiddink heeft met name veel taferelen geschilderd van de Veluwe, maar ook van diverse voormalige Zuiderzeestadjes en ver daarbuiten.

Het schilderij heb ik aangeboden aan het Noord-Veluws Museum te Nunspeet, maar dat kwam niet veel verder. Onbeantwoorde mails en naderhand een heel verhaal over de onderbezetting van het museum en hoe druk ze het wel hadden.
Een zakenman uit de omgeving van Nunspeet kon sneller. Hij vroeg: “Is de kwaliteit van het schilderij goed?”
Mijn reactie was: “De kwaliteit is goed. Als het schilderij niet naar wens is, dan stuur je het maar terug, dan betaal ik je het geld en de gemaakte kosten per omgaande terug.”
Het was prima, hij wilde de vraagprijs betalen.
Naderhand kreeg ik nog een korte reactie per mail: “Perfect!”

Wil je meer weten over Jaap Hiddink? Hierbij een link naar de website van Kunsthandel Nunspeet: daarop vind je een uitgebreide persoonsbeschrijving van deze schilder en kun je meer van zijn werken bekijken.

Remmelt heeft een eigen pagina op deze website onder de titel ‘Remmelts liefde voor de schilderkunst.’
Op die pagina vind je een overzicht van alle blogs van zijn hand tot nu toe.

Namens Vluchtelingenwerk Noordenveld, mochten wij een statushouder uit Eritrea wegwijs maken in Nederland en de gezinshereniging met zijn vrouw en vijf kinderen regelen. Om inkopen te doen kwamen wij in een Kringloopwinkel. Bij het afrekenen van spulletjes werd mijn aandacht getrokken door een zestal schaaltjes en een grote schaal. Toen ik de schaaltjes bekeek, bleek dat de vogelfiguren allemaal verschillend waren, geheel uniek en van een merkteken voorzien. Gezien de vriendelijke prijs was er alle reden om tot koop over te gaan en de winst van deze bordjes te bestemmen voor de gezinshereniging. 

Pieter Groeneveldt 1889 – 1982
Vogelfiguren – keramiek

De naam van de kunstenaar was Pieter Groeneveldt. De bordjes heb ik aangeboden op marktplaats; ik kreeg veel biedingen en twee mails.
De ene was van de directeur van het Historisch Museum te Voorschoten. Hij vertelde dat ze weinig geld hadden om aankopen te doen.
De andere was een verzamelaar uit Delft, met een grote kunstverzameling van het werk van Pieter Groeneveldt.
De keramist Pieter Groeneveldt (1889-1982) behoort tot één van de belangrijkste Nederlandse 20e-eeuwse keramisten. Zijn fabriek stond in Voorschoten en zijn carrière beslaat een lange periode:

Pieter Groeneveldt in zijn aardewerkfabriek, 1946 Afbeelding: Wikipedia

van begin jaren 20 tot eind jaren 70 van de vorige eeuw. Hij liet zich inspireren door keramiek uit China en Japan en werd beïnvloed door de belangrijkste kunststromingen van voor en na de oorlog. Ondanks al die verschillende invloeden zijn de producten van zijn hand zeer herkenbaar. Eén van de speerpunten van de collectie van het Historisch Museum Voorschoten is het werk van Pieter Groeneveldt.  

Laat op de avond belde de verzamelaar uit Delft, om het keramisch werk van Pieter Groeneveldt te kopen.
Hij was erg eerlijk en vertelde dat zijn verzameling van het werk van Pieter Groeneveldt omvangrijk was, maar dat deze vogelfiguren nog ontbraken. Hij had erg veel belang om ze te kopen. Zoals een goede verzamelaar behoort te doen begon hij met een bod van € 100,=.
Mijn vraagprijs was € 600,= en zijn bod uiteindelijk euro  € 300,=.
Zoals het veelal gaat wordt het verschil samen gedeeld en werd de handel afgerond op een prijs van € 450,=.
Op mijn opmerking “de opbrengst is niet voor mijzelf” wilde hij van de hoed en rand weten; toen heb ik hem verteld over de gezinshereniging, waarop hij zei: “Dan betaal ik € 500,=.”
De volgende morgen bleek hij € 600,00 te hebben overgemaakt.
Hij mailde: ‘In de overtuiging dat het geld goed terecht komt, heb ik zojuist toch 600 euro overgeboekt. Ik zeg je eerlijk, als Groeneveldt kenner, dat dit naar mijn mening zo’n 300 euro te veel is voor de schaaltjes, maar voor het doel wat jij erachter hebt zitten, betaal ik graag het dubbele. Ik hoop van harte dat het gezin weer bij elkaar kan komen.’

De Eritreeër is met zijn vrouw en zijn vijf kinderen herenigd en ze hebben allemaal hun plek gevonden in de Nederlandse maatschappij.

Meer weten over de keramist Pieter Groenveldt? Hierbij een link naar een artikel over hem op Wikipedia.

Benieuwd naar andere bijdragen van Remmelt?
Hierbij een link naar zijn eerste gastblog, onderaan dat verhaal vind je overzicht.

Het was op een schitterende zomermorgen in 2024, toen ik met schoonzoon Thomas Jacobs en kleinzoon Bart Jacobs op de rommelmarkt in Bakkeveen was. Het aantal standhouders was groot, zeker meer dan 600; het is dan kilometers lopen om alles te bekijken. Mijn verzamelobjecten zijn schilderijen, die waren er nagenoeg niet. Het wordt pas interessant als er aanbieders zijn, die huizen leeghalen of de spulletjes van opa en oma moeten verkopen, dat was nu niet het geval.

Een collega schilderijen-verzamelaar bood mij het onderstaande schilderij aan, dat heb ik daar alsnog gekocht.

Leo Wijnkamp 1917 – 1994 Het veem ‘De twee sleutels’, Brouwersgracht, Amsterdam – olieverf

Het schilderij is gemaakt door Leo Wijnkamp. Hij heeft het veem ‘De Twee Sleutels’ aan de Brouwersgracht in Amsterdam geschilderd.
Leopold (Leo) Wijnkamp is geboren in 1917 te Amsterdam. Hij woonde en werkte aldaar, met onderbreking in Marokko. Hij was kunstschilder, ontwerper en decorateur.

Het schilderij heb ik te koop aangeboden op marktplaats. Hierop kreeg ik de volgende reactie:

Beste meneer Booij: Ik heb Leo Wijnkamp heel goed gekend, zachtjes uitgedrukt een bijzondere man. Helaas is het schilderij boven mijn budget. Het is in ieder geval fijn om een van zijn schilderijen hier te zien.

Het was voor mij een aardig bericht en ik mailde haar terug.
“U bepaalt zelf de prijs hoeveel U kunt betalen. Als dat netjes is ga ik akkoord. Graag ontvang ik dan van U een verhaaltje over de kunstenaar Leo Wijnkamp, voor mijn boek Schilderijen verhalen, alleen als u dat wilt.”

Toen kreeg ik dit verhaal:

Op een bijzondere manier leerden we Leo kennen. Toen mijn oudste dochter Y. in groep 7 zat, ze is nu 35, was er een project over de Tweede wereldoorlog op school. Dit had betrekking op de onderduikperiode van Leo Wijnkamp die toen in de klas zijn verhaal hierover deed. Y. was erg onder de indruk en vroeg of ze eens bij hem op bezoek mocht komen. Dit mocht en we gingen er samen heen. Ik woonde toen in Amsterdam. Zo ontstond een bijzonder contact en vriendschap met Leo.
Hij had schilderijen aan de muur die erg mooi waren. We waren onder de indruk. Leo was een heel creatieve, bijzondere man die ontzettend veel meegemaakt had. Zijn biologische vader was overleden toen hij jong was en zijn moeder hertrouwde met een andere man. Zijn moeder was Joods.
Leo ging in het verzet in Amsterdam. Hij maakte daar kennis met de bekende verzetsheld Willem Arondeus. 
Leo werd opgepakt, ontsnapte, en ging naar Engeland, waar hij in het leger ging. Zijn moeder zat elders in het land ondergedoken en is verraden en in Auschwitz vermoord. Leo vocht mee in Frankrijk en maakte hier de bevrijding mee.

Leo was ook echt heel avontuurlijk. Hij reisde veel en heeft na de oorlog een tijd in Marokko gewoond. Leo heeft altijd geschilderd en hij hield van operamuziek. Door alles wat hij had meegemaakt stond het Joodse geloof ver bij hem vandaan.
Leo trouwde en kreeg 2 zoons. De jongste zoon was manisch depressief en heeft zelfmoord gepleegd weer een zware slag voor Leo, zo verdrietig, hij kon er maar amper over praten. Hij pakte het Joodse geloof weer op en heeft het Kaddisjh opgezegd bij de uitvaart van zijn zoon.

Het was altijd heel fijn om bij Leo op bezoek te komen. Zo’n bijzondere, lieve en ook charmante man hoor! We namen hem op in ons gezin en maakten uitstapjes met hem.
Wat ik nooit zal vergeten is een herdenking bij de Dokwerker in Amsterdam van de Kristallnacht.
We zaten daar bij Leo tussen verdrietige mensen. Ik kon daar heel goed ervaren, hoe het was om Joods geweest te zijn in de oorlog en daarna.
Leo was voor mijn kits, Y. en jongste E, een opa, voor mij een dierbare vriend.
Als ik alleen naar hem toeging zette hij altijd een opera op, luisterend en echt veel praten; ik was altijd onder de indruk.
Wat ik heel triest vond, maar eigenlijk wel logisch was voor hem, na alles wat hij had meegemaakt, is dat hij zijn vertrouwen in de mens totaal kwijt was en het gevoel had dat alles wat hij had gedaan in de oorlog, voor niets was geweest. Ik bestreed dat omdat er ook veel goede mensen zijn, dat vind ik nog steeds.

Leo werd erg ziek. De laatste keer dat ik bij hem was ging het erg slecht met hem. Later hoorde ik dat hij was overleden. Gelukkig had hij met zijn oudste zoon een goed contact en had hij een kleindochter waar hij stapelgek op was. Het schiet me nu ineens te binnen dat hij nog met mij naar Florence wilde om te schilderen helaas, is dat er nooit meer van gekomen.
Ik heb mijn mooie herinneringen aan Leo, een zeer wijze en bijzondere man. Ik tel mijn zegeningen dat wij hem mochten leren kennen.
Je kunt je dus wel voorstellen hoe bijzonder het is voor mij en mijn oudste dochter dat dit schilderij tevoorschijn kwam op marktplaats. Ik heb geen tastbare herinnering van hem dus hoe mooi is dit. Ik vond het geweldig dat je mij de kans bood om het schilderij te kopen. Ook namens mijn dochters bedankt, zij zullen hem ook in ere houden. Wij vergeten Leo Wijnkamp nooit.
Nou dit was het wel zo’n beetje; ik hoop nog eens terug te horen hoe je het verhaal over Leo Wijnkamp vindt.

De koopster woont in Hoorn en het schilderij is door onze dochter Anja vanuit Roden, meegenomen naar Schagen.
Zo is de handel afgerond. Er kwam nog een laatste reactie:

We hebben het schilderij van Leo opgehaald bij jouw dochter in Schagen.
Wij zijn er heel blij mee! Het gaat een mooie plek krijgen in huis.
Nogmaals onze grote dank hiervoor!
Dat hadden wij niet meer verwacht om nog een schilderij van Leo te hebben!
Een heel hartelijke groet van ons.

Van dergelijke schilderijen-verhalen kun je genieten!

Naschrift van Ada: er zijn afbeeldingen van het pand zoals het er nu uit ziet, hierbij een link: De twee Sleutels 
En ja, veel meer dan de gebruikelijke 500 woorden….. maar het is dan ook een mooi verhaal! 

Benieuwd naar andere bijdragen van Remmelt?
Hierbij een link naar zijn eerste gastblog, onderaan dat verhaal vind je overzicht.

Het antiekgedeelte van de meubelzaak in de omgeving van Amstelveen was opgeruimd en de meeste spulletjes opgeslagen in dozen. Op meerdere plaatsen stonden nog schilderijen. Het antiek en de schilderijen waren een hobby van de oude vader van de eigenaar. Zolang hij nog leefde werd dit deel van de zaak voor hem in ere gehouden. Hij was onlangs op hoge leeftijd overleden, reden om dit gedeelte op te ruimen en bij de meubelzaak te trekken. “Kijk maar of er nog schilderijen bijstaan waar je interesse voor hebt, zet die maar apart, dan maken wij later de prijs wel af” zei de eigenaar. Wij waren een week in het huis van dochter Wilma in Amstelveen, dus ik had alle tijd om een aantal schilderijen uit te zoeken. Ik wilde een bloemstilleven en het onderstaande meisjesportret zeker kopen, samen met nog een aantal andere schilderijen.

Meta Cohen Gosschalk, 1877 – 1913 Portret van een meisje, gemengde techniek.

Het was voor de eigenaar toch wel een beetje emotioneel om de schilderijen van vader te verkopen. Hij haalde een bloemstilleven weg bij de door mij uitgezochte schilderijen en wilde nadat de koop was gesloten ook dit meisjesportret erbij weghalen. Mijn reactie: “Dat is prima maar dan gaat het deze keer niet door.”
Ik heb daar gedurende een aantal jaren heel plezierig schilderijen gekocht, ook Engelse miniaturen van brons en een unieke map met foto’s uit het eind van de negentiende eeuw van bekende Nederlandse fotografen. Hij ging toch akkoord en de schilderijen konden mee naar Amstelveen om ze daar schoon te maken en uit te zoeken wie de kunstenaars achter deze schilderijen waren.

Het meisjesportret is een fantastisch schilderij van hoge kwaliteit. Met een, zoals dat heet,  geweldige stofuitdrukking. Het haar, de strik en het gezicht: de kwaliteit spat ervan af. Het is een topstuk. Het was niet moeilijk om achter de naam van de kunstenaar te komen, het schilderij was gesigneerd met Meta Franco. Als je deze naam intoetst op internet ontdek je al snel de naam van de kunstenaar: Margaretha Josephine Elisabeth Franco-Cohen Gosschalk ofwel Meta Cohen Gosschalk, Zwolle 1877 – 1913 Zaandam.
Ze is jong overleden. Meta Cohen werd geboren in Zwolle als dochter van de rijke handelaar in boter, Salomon Levi Cohen en zijn echtgenote Christina Gosschalk. Meta Cohen woonde en werkte tot 1904 in Zwolle Zij trouwde in 1906 met Salomon Franco. Meer over haar weten? Hierbij een link naar een artikel over haar Na haar huwelijk signeerde zij met Meta Franco.

Dit werk is van 1907. Bij toeval sprak ik de Joodse buurman van Wilma in Amstelveen en vertelde hem dat ik een schilderij had gekocht van een Joodse kunstenaar. Hij adviseerde mij het schilderij aan te bieden aan de Stichting Joods Historisch Museum te Amsterdam. Dat advies heb ik opgevolgd en de foto’s en de beschrijving van het schilderij naar het Museum gezonden. Al snel kreeg ik een enthousiaste reactie van de conservator collecties: ze vonden het een prachtig schilderij en hadden nog niets van haar in hun collectie.
Na overleg met de collectiebeheerders en na verzending kreeg ik de volgende reactie: “We hebben het schilderij in goede orde ontvangen. En het is prachtig!”

Daar kun je van genieten.

Benieuwd naar andere bijdragen van Remmelt?
Hierbij een link naar zijn eerste gastblog, onderaan dat verhaal vind je overzicht.

De waarde van de dag presenteert vandaag en morgen een gastblog van onze neef Cor (in twee delen) over een stukje van zijn familiegeschiedenis.

Mijn naam is Cor Vrieswijk, ik ben een neef van Ada, de zoon van haar broer Henk.
Je zou me kunnen kennen van de blogs over de jaarlijkse uitjes die ik samen met Ada en Gerard gemaakt heb.
Ik ben 21 en studeer geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Groningen, daarnaast ben ik nog politiek actief bij het CDA in Assen en jongerenafdeling (CDJA) in Drenthe.
Ik mag mezelf technisch gezien een vierde generatie CDA’er noemen, omdat allebei mijn opa’s en een overgrootvader ook actief zijn geweest bij dezelfde partij.
Het CDA is in 1980 ontstaan uit 3 christelijke partijen: de Katholieke Volkspartij (KVP, de Christelijk-historische Unie (CHU) en de Antirevolutionaire Partij (ARP).
Mijn opa Cornelis (Kees) Vrieswijk was in de jaren 60 actief bij de CHU in Oldenzaal, mij opa Tieme Meints was jarenlang actief bij de ARP, CDA en vanaf 2015 nog lid van de CU in Assen.

1934 – Afscheid van burgermeester De Vries.

Dit brengt ons bij mijn overgrootvader Tekke Cruiming, de schoonvader van opa Meints en mijn moeders opa Cruiming.
Hij heeft in de gemeenteraad van Zuidhorn gezeten namens de ARP gedurende de jaren 30 en 40 en was in de jaren 50 ook nog actief.
Op de groepsfoto van de gemeenteraad is hij van links naar rechts de tweede staande man.
Deze foto komt uit 1934 en is gemaakt tijdens het afscheid van de toenmalige burgermeester De Vries.
Hierbij een link naar de website ‘Zuidhorn in beeld’ waar ik deze afbeelding vond.
Maar T. Cruiming moest vanaf 29 augustus 1941 afzien van zijn functie als gemeenteraadslid in Zuidhorn.
Ongeveer een jaar na de Duitse inval van mei 1940, werden alle gemeenteraden afgezet door de bezetter.
Dat weerhield hem er niet van zich in te zetten voor de goede zaak.

Tekke had naast zijn werk als gemeenteraadslid, een zaak waar hij klokken en horloges repareerde in Zuidhorn.

Op de afbeelding hiernaast zie je een advertentie voor de horlogezaak van Tekke Cruiming (Gereformeerd gezinsblad 24 november 1951)
Naarmate de oorlog voortduurde, begon de bezetter steeds strengere maatregelen te nemen. Een voorbeeld hiervan was dat het vanaf 1943 verboden was om zelf een radio in het bezit te hebben. Deze moesten vanaf dat jaar ingeleverd worden, anders kwam je in de problemen. De Duitsers beheerden de media om hiermee hun propaganda op de Nederlandse bevolking uit te dragen. Ondanks dat kranten zoals het Nieuwsblad van het Noorden spreekbuizen waren van de bezetter, begonnen er vooral vanuit gereformeerde en communistische kringen verzetskrantjes opgericht te worden, zoals Trouw. De gereformeerde Tekke had ondanks de in ingevoerde 1943 maatregelen op het verbod van radio’s, toch in 1944 nog eentje in zijn bezit. (H. Veldman 2002)

Hoe kon hij ondanks dit verbod, toch een radio verborgen houden? En waarom mankeerde er vanaf 1944 zo vaak iets aan de klok in de kerktoren van de hervormde kerk? Dat wordt duidelijk in het tweede deel. Morgen meer!

Bron: Toen fluisterde de toren van Zuidhorn: Over communicatie in bezet gebied – een tweeluik – H. Veldman, Zuidhorn, 4/5 mei 2002.

Schilderij terug in Roden.

Op dit blog zie je het aquarel ‘Catharinakerk te Roden’ uit 1945.
Het is gemaakt door Jan Arien Deodatus, een schilder die geboren is in Roden.
De eigenaar van het schilderij, van origine afkomstig uit Roden en woonachtig in Leeuwarden, had het schilderij op een verkooptentoonstelling gekocht.
Van hem kocht ik het schilderij.

De kunstenaar Jan Arien Deodatus is in 1914 geboren op de familieboerderij De Zulthe te Roden. Zijn vader, Roelof Deodatus, ontplooide vele activiteiten, zo was hij naast landbouwer vele jaren wethouder van de gemeente Roden. Hij stichtte op zijn land in 1925 het kinderherstellingsoord ‘De Zulthe’, dat later vele jaren is bewoond door mevrouw Drooglever Fortuin-Leenmans, beter bekend als de dichteres Vasalis.

Jan Arien Deodatus 1914-1986 ‘Catharinakerk te Roden’ – aquarel uit 1945

Klik op de afbeelding voor een vergroting.
Jan Arien ging zijn eigen weg, hij wilde kunstenaar worden.
Hij bezocht de Academie Minerva te Groningen en het Instituut voor kunstnijverheid te Amsterdam.
Hij werd een veelzijdig kunstenaar, hij tekende en aquarelleerde landschappen, stillevens en portretten, maar hij was vooral graficus en maakte etsen, litho’s en houtgravures.
Na een tijdje in Amsterdam te hebben gewoond, vertrok hij naar Terschelling, waar hij woonde en werkte.
Hij bleef het eiland Terschelling tot zijn dood in 1986 trouw.
De boekenboer in Formerum kon mij destijds nog veel vertellen over de schilder Deodatus en dat gold ook voor een galeriehouder in Midsland.
Zijn betrokkenheid bij het eiland en zijn inwoners was groot. Hij was actief in vele verenigingen.

Later werden er in Roden verkooptentoonstellingen georganiseerd van zijn werk. Hieruit bleek dat Jan Deodatus veel werk heeft gemaakt in Roden en omgeving.
De aquarel van de Catharina kerk in Roden heeft hij gemaakt in het jaar van de bevrijding, 1945. Het is bekend dat Deodatus de laatste oorlogsmaanden heeft doorgebracht in Roden.
Hoewel de juiste datum niet op de aquarel staat aangegeven, kun je ervan uitgaan dat deze is gemaakt na de bevrijding van de Tweede Wereldoorlog. De Catharinakerk is geschilderd van de achterzijde, van de kant van Havezate Mensinge. Het is een blij en kleurig schilderij met uitbundige oranje kleuren. Dat kan duiden op de bevrijding. De kerk is opgenomen in een “hemelse” wolk. De bomen rondom de kerk in een vroeg zomerse tooi vervolmaken het geheel.

Naderhand heb ik het schilderij verkocht aan de gemeente Noordenveld.
Het werk zal een mooie plaats gekregen hebben in het gemeentehuis van Noordenveld te Roden: het is een prachtig stukje lokale geschiedenis.

De afbeelding van en de informatie over Jan Arien Deodatus komen van Wikipedia.
Hierbij een link naar dat artikel.
Meer weten over de schilder en zijn werk?
Op internet vond ik de website jandeodatus.nl. Daarop vind je heel veel afbeeldingen van zijn werk en alle mogelijke informatie over hem.

Benieuwd naar andere bijdragen van Remmelt?
Hierbij een link naar zijn eerste gastblog, onderaan dat verhaal vind je overzicht.