De waarde van de dag

Afbeelding; NOS – NPO

Wij hebben aan het eind van 2025 het jaaroverzicht van het NOS-journaal niet gezien.
Eerlijk gezegd: ik hoef het allemaal niet nog een keer te zien, één keer is genoeg.
Waar we wel naar keken was ‘Uit het leven 2025’, mooi omschreven als ‘eerbetoon aan de nalatenschap en betekenis van bekende en minder bekende personen die in 2025 zijn overleden’.

Joost Prinsen was ook één van hen.
In de jaren 70 zag ik hem als Erik Engerd in de Stratenmaker op Zee- show en vervolgens kwam hij regelmatig voorbij in diverse TV-programma’s. Legendarisch was de aflevering van Verborgen Verleden waarin hij, slechts gekleed in zijn onderbroek, in de ijskoude Berezina ging zwemmen om te ervaren hoe het voor zijn voorvader moet zijn geweest die in het leger van Napoleon tegen de Russen had gevochten en die de rivier zwemmend had moeten oversteken.
In mei 1997 was de eerste aflevering van  ‘Met het mes op tafel’, de door hem bedachte kennis- en blufquiz, waar ik vanaf toen geen aflevering van heb gemist.
Hij werd in het overzichtsprogramma herdacht met zijn vertolking van het gedicht ‘Ben Ali Libi – goochelaar’ van Willem Wilmink. Dat was opgenomen voor de NPS-documentaire uit 2004 Willem Wilmink – Dichter in de Javastraat.

Dat gedicht kende ik, dat had ik al eens gelezen en ook al eens eerder gehoord, dus ik wist wat er kwam.
Maar Joost Prinsen las het niet voor: hij vertelde het gedicht.
Alsof hij bij ons in de kamer zat.
En tijdens dat vertellen raakte hij ontroerd.
De waanzin van de 2e Wereldoorlog benoemd in een paar zinnen, die me diep raakten door de manier waarop ze werden uitgesproken door Joost Prinsen.

Het verhaal achter dit gedicht vond ik op de website van Allard van Lenthe
Joost Prinsen was met Willem Wilmink bij de opening van een tentoonstelling over vooroorlogse joodse kunstenaars in het Nederlandse Theater Instituut in Amsterdam.
Ze zien op een namenlijst de naam ‘Ben Ali Libi. Goochelaar’ staan.
Prinsen had tegen Wilmink gezegd: ‘Zo’n goochelaartje, zat die Hitler nou echt in de weg? Had Hitler niet aan zijn Germaanse Rijk kunnen werken zonder die Jodenvervolging?’
Wilmink ging er een gedicht over schrijven.

Het gedicht van Wilmink is geschreven bij de gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog.
Toen werd gezegd: “Dit nooit weer.”
Maar wat zien we in onze tijd gebeuren? Met politici als Trump, Le Pen en Wilders?
Minachting voor de rechtstaat en de democratie  leidt tot ondermijning van de stabiliteit, polarisatie, desinformatie en kan op den duur dezelfde proporties aannemen als 90 jaar geleden.
Politici horen mensen te verenigen, maar we zien dat ze een wig drijven, bevolkingsgroepen wegzetten en haat zaaien.

En altijd als ik een schreeuwer zie
met een alternatief voor de democratie,
denk ik: jouw paradijs, hoeveel ruimte is daar
voor Ben Ali Libi, de goochelaar.

Op de website ‘Historiek’ vond ik een uitgebreid artikel over Ben Ali Libi, hierbij een link: De goochelaar
Daarop vind je zijn geschiedenis, maar ook het gedicht van Wilmink én een video van de ontroerende voordracht van Joost Prinsen.

Het eerste blog van het nieuwe jaar 2026!
Hiernaast zie je een afbeelding van ons prikbord, lees whiteboard tijdens de kerstvakantie.
Eind december haalde ik alles er af: rouwberichten, een geboortekaartje, een lot waar geen prijs op was gevallen, waardebonnen, ‘even-onthouden-briefjes’, kaarten en folders: alles weg.
Alle magneten weer aan de linkerkant: er ontstond een leeg, wit midden.
Daarop zette ik de woorden die me aanspraken in de eindejaarscolumn van Daniël Lohues in het Dagblad van het Noorden van zaterdag 27 december.
(klik op de afbeelding voor een vergroting).
Wil je de hele column met de titel ‘Another year over’  ook even lezen? Hierbij een link naar zijn website.

Dit jaar heb ik erg genoten van de kerstvakantie.
In voorgaande jaren was ik rond kerst en oud & nieuw aan het werk: ik nam altijd vakantie in week 2.
Nu kon ik me helemaal storten in de feestelijkheden rondom de jaarwisseling waar ik altijd zo van geniet.
We hadden eigenlijk iedere dag wel iets leuks: eten met vrienden, bijeenkomsten met ons gezin, familiefeestjes, allemaal met veel ‘gezelli’.
Twee 1000-stukjes puzzels gemaakt met wie er maar aan wilde schuiven, twee boeken uitgelezen, enkele kerkdiensten bijgewoond, een paar sokken afgebreid, oliebollen & knieperties verorberd en….. vanmorgen foto’s gemaakt voor de nieuwe header. In de sneeuw.
Als je goed kijkt op die header-foto zie je boven de zonnewijzer twee kerstboompjes met sneeuw op de takjes.
Die stonden vanmorgen voor de koffie nog versierd met ballen, slingers, engelen én lampjes in huis.
Nu staan ze weer met hun wortels in de grond in de hoop dat we ze volgend jaar weer kunnen gebruiken.
In het kader van de duurzaamheid die Gerard met zijn Groene Kerk-clubje hoog in het vaandel heeft staan.

Een nieuw begin.
De woorden van Lohues laat ik nog even op ons whiteboard staan.
Als reminder.
Maak er wat van in 2026.

In het blog over onze Sinterklaasviering begin december schreef ik er al over:
‘Niemand had iets gevraagd van Heel Holland Bakt, maar toch was het tv-programma gisteravond prominent aanwezig: twee gezinsleden hadden afzonderlijk van elkaar een Heel Holland Bakt Bingo-spel in elkaar geknutseld! Dat gaan we tijdens de finale, als iedereen in Roden komt kijken natuurlijk spelen!’
Gisteren, einde middag, verzamelde ons gezin zich aan de Boskamp.
Iedereen groepte eerst bij elkaar rondom het aanrecht en voor iedereen een stoel onder zijn achterste had waren er al kerstcarols uitgezocht voor 1e kerstdag en zongen we met elkaar bij wijze van voorpret vierstemmig ‘Tibie Paiom’.

“En……wie gaat er winnen vanavond?”
Unaniem werd gedacht aan Shai.
Die altijd alles perfect voor elkaar heeft.
Die op tijd klaar is en tijd heeft voor de afwerking.
Die netjes werkt (met chirurgische precisie volgens André) maar ook het  braafste jongetje van de klas is, wat bij ons dan weer irritatie oproept.
“Ja hoor, Shai is weer TEVREDEN!”

Eerst moest mijn zelfgebakken appeltaart natuurlijk gekeurd worden, maar daar was geen discussie over.
“Deze is de lekkerste. Altijd.”
“Prima mondgevoel…!
Altijd leuk, een compliment.
En toen zaten we dus allemaal met een bingo-formuliertje voor onze neus.
Daar stonden dingen op als alstiemaarggggaarrris’, cremeux, trillende handen, frisje, zuurtje, vulling, room, speldje, ganache, knappertje en kandidaat kijkt af op.

“Ik heb nog nooit zo goed opgelet wat er gezegd wordt…”
“O, tent kan ik gelijk al doorstrepen, want die is al in beeld…”
“Nee, dat telt niet, het moet gezegd worden!”
“Is dit loos?” vraagt iemand als Van Duin in de camera kijkt. Op het bingobriefje stond namelijk ‘André kijkt loos in de camera’.
‘André helpt’ stond ook in één van de vakjes.
“Is dit helpen?”

Op een paar kaartjes stond ‘deelnemer in tranen’.
Toen André met een tablet met een video van het thuisfront bij de kandidaten langsging wisten we het zeker: nu gaan de tranen vloeien.
Kom maar door met die emoties!
We zaten op het puntje van de stoel….. maar er kwamen geen tranen.
“Nou, maar ik vind dit wel een vorm van ‘bellen met het thuisfront, dus die ga ik doorstrepen.”
O ja. Dat vonden drie anderen ook een goed idee.
Cees was de eerste met een hele rij: de eerste bingo.
Hij moest natuurlijk wel even oplezen wat hij allemaal had doorgestreept, maar het werd allemaal goedgekeurd: een goeie bingo!
Hij kreeg een chocolaadje.
Er werd driftig geroepen en gekrast als er weer iets genoemd werd wat op de kaart stond. “Jaaaah! Knappertje!”

En daar bleef het bij.
Ik wachtte nog op springvorm, Robèrt die ‘VEUL’ zegt, en smeuïg.
En op ‘deelnemer in tranen’, maar dat zou vast bij het bekendmaken van de winnaar nog gebeuren.
Maar nee!!!!
Zelfs toen geen tranen: niet bij de winnaar en niet bij de verliezer.

Nu verheugen we ons met elkaar op 1e kerstdag.
Niet alleen op het zingen en het gezellige samenzijn, maar ook op de uitzending ’s avonds van de terugblik op Heel Holland Bakt; mét bloopers!

Eigenlijk bezoeken we ieder jaar wel een Weihnachtsmark in Duitsland, maar dit jaar wilden we niet zo ver.
We zouden met z’n vieren, alleen Harriët en Cees gingen mee en we kozen deze keer voor een kleine kerstmarkt: in Meppen, bij Emmen over de grens.
Meer weten over de Weihnachtsmarkt in Meppen? Hierbij een link naar hun website.
Wij waren dit jaar al eerder in Meppen geweest*, dus we wisten al waar ‘die Altstadt’ zich bevond.
We waren er even over elven, toen zat het andere stel ons al op te wachten in ‘Biener Landbäckerei’. Zij trakteerden ons op Kaffee mit Kuchen.
En dan sta je met z’n vieren likkebaardend voor zo’n vitrine met Duitse heerlijkheden!
Gerard en ik kozen voor warme Apfelstrudel met vanillesaus.
Het was rond de middag nog heel rustig in het centrum, dus wij liepen eerst even naar de rivier De Hase, liepen een stukje over promenade langs de rivier naar het punt waar de Hase in de Ems stroomt.

afbeelding: website Stadtmarketing Meppen

De Mepper Weihnachtsmarkt is niet heel groot, maar wel erg gezellig.
Er is een enorm reuzenrad, een ijsbaan op het Marktplein, met daarnaast een grote, verlichte kerstpiramide, waar de drie koningen en Jozef en Maria bovenin te zien zijn.
Eerst maar eens op zoek naar een beker Glühwein.
Het plein voor het historische raadhuis heet tijdens de maand voor kerst ‘Rathauswald’ (Stadhuisbos).
Het plein is helemaal omzoomd door verlichte sparren en achterin het bos kun je Glühwein en ander drinken kopen.
Aan het begin van de markt was een ander ‘bos’: de Märchen-meile.
Er stonden houten kasten waarin een sprookje werd uitgebeeld. Als je op een knopje drukte werd het verhaal verteld.
Over Rümpelstilchen bijvoorbeeld.
Je weet wel, dat mannetje dat van stro gouddraad kon maken.

“We kunnen ook nog wel even naar de Kaufland!” opperde één van ons.
Dat is zo’n gigantisch, Duits warenhuis.
We keken onze ogen uit.
Niet alleen over wat er allemaal te koop wordt aangeboden, maar vooral ook over wat mensen zoal in hun winkelwagentje hadden liggen….
En dat gold ook voor het zingende rendier dat op het Raadhuisplein boven onze hoofden Duitse kerstliederen kweelde.
Hierbij een link  naar een video.
Komt, verwondert u hier mense.

We kwamen langs kramen met zelfgebreide sokken en wanten, er werd ter plekke zalm gerookt en zelfs de tingieter uit Zuidwolde (Dr.) had daar een kraam!
Dat ontdekten we omdat ik aan Harriët vertelde dat ik zo’n tinnen kerststal-hanger van tante Trijn had gekregen.
“Die heb je dan vast bij ons gekocht!” klonk het in onvervalst Nederlands.
Was ook zo.
Lezen wanneer? Hierbij een link naar het blog dat ik daar toen over schreef.

Enneh……. in dit blog helemaal niets over de geschiedenis van dit oude vestingstadje?
Tuurlijk wel!
Het oude raadhuis heeft een bijzondere windvaan.
Boven op de stadhuistoren getuigt een hanze-koggeschip van de middeleeuwse band van Meppen met het machtige Hanzeverbond. 

*Lees meer in het blog over de dag dat wij met mijn broer en schoonzus in Meppen waren

In augustus bezocht ik het Groninger Museum met Gineke; in de laatste alinea in het blog daarover schreef ik “Een van de hoogtepunten vond ik de vaste tentoonstelling van ‘De Ploeg’, daarover volgt nog een apart blog.”
Dat aparte blog over De Ploeg is het in het najaar niet meer gekomen, maar vandaag maak ik dat goed.
Afgelopen woensdag had ik met Gineke afgesproken op ‘de brug’ voor het Groninger Museum, want wij gingen de tentoonstelling ‘Nieuw licht – De Ploeg’ bekijken.
Meer weten over deze Kunstenaarsvereniging die in 1918 werd opgericht? Klik hier.
De naam is bedacht door Jan Altink: hij vond dat in Groningen op het gebied van moderne kunst nog veel terrein moest worden ontgonnen en stelde daarom de naam De Ploeg voor.
Nu zou je kunnen denken: die tentoonstelling had je de vorige keer toch al gezien, maar lees wat ze er zelf over zeggen:

Het is een geheel vernieuwde presentatie van werken van De Ploeg uit de collectie van het museum. Met deze herinrichting geeft het museum een fris en verdiepend perspectief op de roemruchte kunstenaarsvereniging die in 1918 in Groningen werd opgericht en een blijvende stempel drukte op de Nederlandse kunstgeschiedenis. De nieuwe presentatie laat bezoekers kennismaken met de verrassende veelzijdigheid en experimenteerdrift van de kunstenaars van De Ploeg in de periode 1918–1930: van expressionistische schilderijen tot grafisch werk, toegepaste kunst en multidisciplinaire samenwerkingen met schrijvers, musici en architecten. Door de focus op het ontstaan en de context van het werk ervaart het publiek de oorspronkelijke vernieuwingsdrang van de kunstenaars – ‘the shock of the new’.

Je leert tijdens deze tentoonstelling meer over de sociaal-economische achtergrond van de kunstenaars, over hoe ze hun opleiding aan de Academie Minerva ervoeren en over de kunstenaars afzonderlijk.
De nieuwe opstelling is chronologisch en beslaat 7 zalen; iedere zaal vertelt een deel van het verhaal: hoe het allemaal begon, samenwerkingsprojecten, architectuur, experimentele kunst en in iedere zaal worden de bijbehorende kunstwerken getoond.
De foto hiernaast maakte ik van het schilderij ‘Dijk langs het Reitdiep’ van Jan Altink. Hij schilderde het in 1927, bijna honderd jaar geleden.

Er was ook een paviljoen ingericht met als thema de vraag ‘Wie schrijft geschiedenis?’
Daarbij gaat het om de nieuwe inrichting van het oude Scheepvaartmuseum aan de Brugstraat, dat ‘Het museum aan de A’ gaat heten.

Wat moet er in het nieuwe museum?

In een zaal waren veel belangrijke stukken uit Groningen te zien en ook bijzondere objecten die een heel persoonlijk verhaal vertellen.
Het gebouw aan de Brugstraat in Groningen is momenteel gesloten en in afwachting van een grote verbouwing; in dat gebouw komt uiteindelijk een nieuwe vaste presentatie over de geschiedenis van Groningen met een link naar de actualiteit. Het toekomstige museum gaat over de geschiedenis van stad en provincie Groningen.
Mooi! Reserveer maar alvast een kaartje voor mij!

Deze tijdelijke tentoonstelling nodigt ons uit om mee te denken over wat er straks in het nieuwe Museum aan de A te zien zal zijn.
Welke verhalen moeten er aan bod komen, en hoe?
En wíe vertelt het verhaal eigenlijk?

Ook meedenken/praten?
Op naar Groningen!