Categorie: Handwerken Pagina 1 van 25

De laatste keer dat ik schreef over kantklossen was in juni.
We zouden als kantklosclubje eind juni weer bij elkaar komen, maar toen was ik ziek en moest ik afzeggen.
“Ik stuur wel even een polletje voor een nieuwe datum” maar dat vergat ik.
Het duurde dus even, maar maandagmiddag de 17e augustus zaten we weer met z’n vieren om de tafel, deze keer bij ons.
De tafel is gelijk vol als iedereen een kantklos-kussen en een tas vol bijbehoren bij zich heeft. En dat allemaal op tafel uitstalt.

Dientje vond kennelijk dat we wel genoeg hadden geoefend met de linnenslag: tijd voor iets nieuws.
We kregen vorige week in de klos-app al een bericht van haar: ‘Het is zomaar weer de 17e; ik heb wat patronen opgezocht waar we mee verder kunnen gaan. Wat willen jullie?”
We kregen een afbeelding van twee kerstboompjes en een wit-met-rode roos.
Wij dachten dat die roos (die er heel ingewikkeld uitzag) wat te hoog gegrepen voor ons was, dus we kozen voor een kerstboompje.

Het werd een serieuze kantklos-les afgelopen maandag: Hennie en ik kregen allebei een mapje met het patroon van het boompje, een prik-tekening en een werkbeschrijving.
We moesten garen afmeten, klosjes opwinden, spelden op de goede plaats op het patroon prikken en de klosjes in paren om de spelden hangen.
1.5 meter per klosje voor het paar lopers.
Knip je 1.50 meter af, moest het 3 meter zijn, want 1 zo’n stuk garen zit om twee klosjes gewonden, om ieder uiteinde één.
Die 1.50 konden we vervolgens wel weer gebruiken, want we moesten ook 4 paar ‘staanders’ hebben met op elke klos 75 cm, is 150 cm garen voor een paar.

Een speldenduwer en een Lazy Suzan

Ondertussen deelde Dientje van alles uit.
“Ik heb een kantklos-erfenis gekregen” vertelde ze.
Een tante van haar, die ook kant-kloste, was overleden en zijn had alle spullen die bij die hobby hoorden mogen ophalen.
“Maar ik heb natuurlijk alles al” legde ze uit.
“Jullie krijgen van mij nu allebei zo’n ding…” dat was een speldenduwer waarmee je de spelden naar beneden duwt.
Verder had ze het over een lesiesoezen en gaf me een haaknaald 0.3.
Pas toen ik op internet opzocht hoe zo’n speldenduwer heet, zag ik dat Dientje met die haaknaald een Lazy Suzan bedoelde. Wordt gebruikt om een speld te geleiden of te corrigeren. 

In het huiswerkboekje dat we van Dientje kregen worden ook nog wat dingen uitgelegd.
Het lijkt alsof je alleen maar klosje over elkaar heen legt, maar je bent aan het draaien (rechts over links) en kruisen (links over rechts) .
Wij kennen dus inmiddels de eenvoudigste slag: de linnenslag, maandagmiddag leerden we de dubbele netslag.
Tenminste, het was de bedoeling dat we die leerden, maar toen de les al was afgelopen had ik de slag nog niet te pakken.
We besloten dat Hennie en ik met het lesmateriaal dat we van Dientje kregen gaan oefenen.
Oefening baart kunst, nietwaar?
En als ik het niet weet vraag ik Ilse.

Meer weten over deze blogserie? Er zijn al vier delen gepubliceerd: een overzicht vind je onderaan deel 1: Het begin 

Toen we na onze Pinkstervakantie weer thuis kwamen lag er een postpakketje in de brievenbus.
Maar wij hadden niks besteld en waren dus heel benieuwd wat er in zou zitten.
Kantklos-klosjes!
Maar geen briefje of kaartje erbij, alleen een postcode.
Die zocht ik op: het was de code van Startenhuizen.
Daar ken ik maar één iemand: Pieky.
Oud-collega, gastblogger en kunstenaar Pieky Doornbos.
Stond in mijn tijdschrift; ze heeft een eigen website, hierbij een link

Ze staat bij mijn contacten in mijn telefoon, dus ik stuurde haar een app.
Het bleek dat haar moeder een kantklosser was. Ze heeft nog wat werkjes van moeder in huis hangen en ik kreeg er ook gelijk wat foto’s bij.
Maar ik kreeg dus de klosjes. “Weer een fijne verslaving er bij, Ada!” appte ze me later.
En of ik Dientje de groeten wilde doen; ook een oud-collega van Pieky. De wereld is maar klein…..

In deel 3 van deze blogserie schreef ik: “Nu ga ik proberen of ik zelf zo’n slangetje kan opzetten en maken. En dan wil ik de buitenkant groen en de binnenkant geel. Maar dan moet ik wel iemand in de buurt hebben die ik vragen kan stellen, dus Ilse en ik gaan een keer samen koffiedrinken en kantklossen.”
Op 9 juni rond koffietijd fietste ik naar haar toe en kon al mijn vragen kwijt.
Over hoe het zit met die lusjes om het garen vast te zetten.
“Kijk, ik zet altijd gewoon mijn vinger op het klosje en dan een lus en dan zo….”
O ja.
Verder dacht ik dat ik kon kantklossen met DMC borduurgaren; voor mijn gekleurde slangetje had ik dat gebruikt.
Maar nee, met DMC bedoelen ze speciaal DMC klosgaren dat je niet hoeft te splijten.
Dat wordt niet in strengen verkocht, maar in van die kleine bolletjes.
Weer wat geleerd.

Verder leerde ik van Ilse de spellewerkersknoop.
Dat is een knoop die gebruikt wordt als het garen op je klosje knapt of als je niet genoeg garen op je klosje hebt gewonden.
Die moest ik die morgen uitproberen, want ik had veel te weinig donkergroen op mijn klosje gewonden.
En het lukte!
Het was de bedoeling dat ik een mooi eindje zou opschieten met mijn groen/gele slangetje, maar het was te gezellig.
Henk kwam er ook nog even bij zitten met een kop koffie en het was maar zo twaalf uur . Zo ben ik er achter gekomen dat ik niet kan kantklossen en kleppen tegelijk. Met breien, haken en borduren lukt dat altijd prima, maar kantklossen vergt bij mij concentratie.

Inmiddels heb ik al aardig wat ‘kantklosmateriaal’ verzameld voor mijn nieuwe en (volgens Pieky) verslavende hobby.
Vorige week deed ik nog een diepte-investering bij de Wibra in Roden: 2 doosjes metalen spelden (à € 0,99) met kleine knopjes, want die glasknopspelden nemen te veel ruimte in op het onderliggende patroon.

Begin juli gaan we weer met z’n tweeën naar Hijken; wordt vervolgd dus.
Meer weten over deze blogserie? Er zijn al drie delen gepubliceerd: een overzicht vind je onderaan deel 1: Het begin 

In april schreef ik dat ik met schoonzus Hennie mijn eerste schreden op het kantklospad heb gezet bij Dientje in Hijken in het eerste deel van de blogserie ‘Aan de slag‘
Die slag had ik na die middag nog niet helemaal te pakken, dus we spraken een tweede bijeenkomst af die we planden in mei.
Dan zou ook Ilse mee (alt van de Cantorij Roden), want die kantklost al jaren, maar die had wat specifieke vragen voor Dientje en vond een middag gezellig met z’n vieren kantklossen een goed idee.
“Kan ik dan niet van te voren een middag bij jou langskomen om nog eens de beginselen van het kantklossen doornemen?” vroeg ik aan haar.
Die beginselen waren de vorige keer namelijk best wel lastig en ik wilde graag nog wat oefenen. Want oefening baart kunst.
En zo zat ik woensdagmiddag bij Ilse aan de thee met weer zo’n beginnerswerkje dat zij voor mij had opgezet.
Deze keer zaten er geen gele draadjes om de lopers, maar waren de loper-klosjes anders (smaller en langwerpigere) dan de andere klosjes.
Heel handig.

Ook nu duurde het weer even voor ik de slag te pakken had, maar na een tijdje lukte het.
De vorige keer bij Dientje zaten de oogjes van het slangetje dat we maken er al in, maar gistermiddag leerde Ilse mij hoe dat moest.
Daarvoor moest je een piepklein kraaltje op een haaknaald 0.60 doen en zo de draad er door halen.
Ondertussen realiseerde ik me dat dit dus het allerleukste is van met pensioen zijn, dat je tijd kunt vrijmaken voor het aanleren van nieuwe technieken.
“Als je het onder de knie hebt ga je als je aan het werk bent ‘kantklos-geluiden’ produceren” vertelde Ilse.
Ze bedoelde tegen elkaar klikkende en schuivende klosjes.
Dan moet ik gelijk aan de Dik-voor-mekaar-show’ van André van Duin denken.
Als hij tijdens zijn radioshow (waarin altijd alles mislukte) de suggestie wilde wekken dat hij bijvoorbeeld in een bos was, dan riep hij “De Groot! Bosgeluiden!”
Ik hoorde in mijn hoofd Van Duin al schreeuwen: “De Groot! Kantklosgeluiden!” en dat zei ik hardop.
Gelukkig kent Ilse mij al een beetje…..

Die kantklosgeluiden hebben we die middag trouwens nog niet gehoord, want ik moet nog heel erg nadenken hoe ik de klosjes over elkaar heen moet bewegen.
“Wil je dit mee naar huis?” was de vraag aan het einde van de middag.
Nou, wel graag, ik wil ook thuis graag ‘aan de slag’.
Ik kreeg het mee in een enorme tas (want het hele kussen moest er in) en nu ligt het dus bij mij op de keukentafel.
Kan ik rustig oefenen.
De eerste avond ging er gelijk al iets verkeerd, maar wat ik toen leerde was het ’terug-klossen’.
Daardoor heb ik nu wat meer inzicht in wat ik aan het doen ben: ik leer hoe de draadjes lopen en wat er gebeurt als je bijvoorbeeld de lopers om elkaar heen draait.
Maar Aaltje moet nog heel veel oefenen; nog geen kantklosgeluiden gehoord.

Toen ik nog werkzaam was bij Lentis aan de Hereweg kwam ik Dientje wel eens tegen op de gang.
Dientje werkte als casemanager bij een andere afdeling én woont drie huizen van schoonzus Hennie af.
Je kwam haar al eens tegen in het blog ‘Wát een bijzondere combi‘ toen we op de schoonzusjesdag een bezoek brachten aan een tentoonstelling die door haar was georganiseerd.
Dientje ging in november met pensioen en toen we afscheid van elkaar namen had ik gevraagd of ik een keer bij haar langs mocht komen met Hennie.
Natuurlijk om bij te praten maar ook om de grondbeginselen van het kantklossen onder de knie te krijgen.

Begin dit jaar maakte ik de appgroep ‘Kantklossen’ met drie leden en we hadden best snel een datum.
1 april.
Geen grap.
Vorige week woensdagmiddag heette Dientje ons om 13.30 uur welkom en even later zaten Hennie en ik achter een heus kantkloskussen waar Dientje al een beginwerkje op had gemaakt.
Het zal je niet verbazen dat we niet gelijk aan het werk gingen: eerst maar eens horen hoe het de pensionado’s bevalt en hoe het is met iedereen.
Voordat we begonnen vertelde Dientje ons iets over het kantklossen.
Het is in de middeleeuwen ontstaan om linnen kleding, kraagjes of mouwen te versieren.
Vlaanderen en Venetië worden gezien als de bakermat van kant, maar de kunst van het kantklossen waaierde uit over heel Europa en veel grote steden hadden hun eigen soort/patroon kant.
Kloskant wordt met de hand met fijne draden tot een mooi motief geweven.
Je werkt met dun garen, gewonden op klosjes. Die zijn van hout, langwerpig en ongeveer 10 cm lang.

Dientje vertelde ons over de verschillende kussens waarop je kunt werken, over de patroontjes waar je speldjes in moet prikken, over de lopers, over de linnenslag en andere slagen.
Toen gingen wij eerst maar gewoon ‘aan de slag’; Hennie en ik hadden nog geen idee welke slagen wij maakten.
Het was belangrijk dat je in de gaten hield welke klosjes ‘de loper’ waren, maar ik zat al gauw wezenloos met die klosjes te haspelen en had al snel de boel in de war.
Oplossing: Dientje deed twee gele draadjes om de lopers en toen ging het goed.
We maken een klein werkje, dat je als het klaar is als bladwijzer kunt gebruiken.

Als het klaar is. Maar voor we het wisten was het 16.00 uur en was het werk nog lang niet af.
“Wat willen jullie nu? Wil je het mee naar huis nemen? Of komen jullie terug?”
Terugkomen had onze voorkeur.
We prikten een datum in mei en dan gaan we verder.

Erik Scherder zou trots op ons zijn.
Die vindt namelijk dat je als je ouder wordt nieuwe dingen moet doen om je hersenen in beweging te houden.
Hennie en ik hebben niet alleen talloze keren de klosje heen en weer bewogen, maar ook ons brein met iets nieuws aan het werk gezet.
Ik heb nu al zin in deel 2 van deze privé- workshop!

Een overzicht van alle delen in deze serie:
8 april 2026 – Het begin
29 april 2026 – Bijles
15 mei 2026 – Iets af!
19 juni 2026 – Postpakketje & de spellewerkersknoop.
19 augustus 2026 – Een speldenduwer en een Lazy Suzan