Categorie: Kerk & gemeente Pagina 1 van 57

Twee weken waren we niet in Roden naar de kerk geweest; met Pasen zaten we in Westerbork en vorige week las ik voor uit eigen werk bij Taal an taofel in Noord Sleen.
Ook vanmorgen was het niet ‘oud & vertrouwd’,  want er ging een gastpredikant voor: dominee L. van der Weide uit Coevorden.
Gemeente en voorganger moesten een beetje aan elkaar wennen.
Microfoon in de weg.
Headset niet aan….
“Blijven jullie staan?” vroeg hij na het drempelgebed.
Wij zijn gewend dat we een ‘neemt-u-plaats’-teken krijgen.

Wij hoorden vanmorgen dat het ook niet de bedoeling is om te verlangen naar oud en vertrouwd.
Het is verleidelijk om te denken dat vroeger alles beter was, maar daar schiet je in de tegenwoordige tijd niks mee op.
We lazen een gedeelte uit Johannes 21: de discipelen zijn ontheemd en onthecht na het overlijden van Jezus. Hoe moet het nu verder? Ze gaan maar weer gewoon aan het werk; vissen in hun geval.
Wij kregen vanmorgen de boodschap mee om niet te blijven hangen in wat was, niet wegzakken in gemis, maar actief op zoek te gaan naar het positieve, naar sporen van licht, hoop en liefde. Een nieuwe morgen, nieuwe kansen. Gooi het maar eens over een andere boeg. En vooral: deel het met elkaar. Vertel elkaar de verhalen die je leven hebben veranderd en deel wat je hebt ‘opgevist’ aan positiviteit.

We lazen ook een stukje uit de brief van Petrus. “We hoeven als christenen echt niet alles op te lossen, wij hoeven alleen maar Gods liefde uit te dragen.” zei de voorganger daarover.
Daarbij moest ik denken aan de opvolger van Petrus, paus Leo, die deze week de mantel uitgeveegd kreeg door Trump en Vance, want de rooms katholiek leider had gezegd dat de wereld wordt verwoest door tirannen die oorlog rechtvaardigen. Even een klein stukje uit zijn paastoespraak:

“Broeders, zusters, dit is onze God: Jezus, Koning van de Vrede.
Een God die oorlog afwijst, die niemand kan gebruiken om oorlog te rechtvaardigen, die niet luistert naar het gebed van wie oorlog voert en het verwerpt door te zeggen: ‘Ook al zouden jullie jullie gebeden vermenigvuldigen, Ik zou niet luisteren: jullie handen druipen van het bloed’.

Met deze tekst citeerde hij de profeet Jesaja.
Hij laat zich niet uit het veld slaan door de patserige retoriek uit Amerika en blijft Gods liefde uitdragen.
Fijn, zo’n hart onder de riem op de zondagmorgen na een week waarin je verbijsterd het wereldnieuws hebt gevolgd en met afschuw de beelden van Trump in combinatie met Jezus hebt gezien.
Waar gaat dit heen?

En niets ten nadele van Sybrand, maar wat was het fijn dat we vanmorgen rond de klok van elf al aan de koffie zaten.
Verandering van spijs doet eten!

Vandaag, 29 maart, is het Palmzondag.
Dat is de eerste dag van ‘de goede week’, ook wel ‘stille week’ genoemd. Het is de week voor Pasen waarin christenen over de hele wereld het lijden, sterven en de opstanding van Jezus herdenken.
Die week begint met Palmzondag: dan wordt het verhaal gelezen van Jezus’ intocht in Jeruzalem.

Gistermiddag vierden we uitbundig de 6oe verjaardag van Gerards jongste broer.
Daar schemerde het paasverhaal ook al door de gesprekken heen: de familie van schoonzus Ali komt namelijk uit Dwingeloo en menigeen was al heel druk met ‘The Passion, de muzikale paasvertelling van KRO-NCRV die op donderdag 2 april om 20.30 uur is te zien op NPO 1.
We hoorden ook al verscheidene mensen uit Roden die het plan hebben opgevat om daar naar toe te gaan.
Wij niet.
A.s. donderdag werken we met de cantorij mee aan de viering, waarin het laatste avondmaal dat Jezus met zijn leerlingen hield wordt herdacht.
We kijken The Passion wel terug op de televisie; dat gingen veel ‘Dwingelers’ trouwens ook doen: “Wij kunt het op de tillevisie beter zien as bij oons op de Brink….”

De Palmzondagviering in onze kerk is altijd gericht op de kinderen; zij liepen vanmorgen met hun versierde palmpasenstokken in optocht door de kerk en we zongen beslist andere liederen dan anders!
Dominee Sybrand van Dijk kroop vanmorgen in de huid van een Joodse kleermaker, die ooit voor Maria van Nazareth een gewaad uit één stuk had gemaakt.
Wij kennen dat gewaad omdat het in de bijbel wordt genoemd in het evangelie van Johannes. Toen Jezus werd gekruisigd begonnen de Romeinse soldaten alvast de kleding van Jezus onder elkaar te verdelen, maar zijn onderkleed was van bovenaf in één stuk geweven en had geen naden. Om het kledingstuk niet te beschadigen scheurden de soldaten het niet in stukken, maar ze dobbelden er om. In het verhaal van Sybrand kwam het onderkleed weer bij de kleermaker terug, omdat de soldaat die het had gekregen het aan hem gaf.
Een waardevol verhaal met een mooie verbinding naar alle bijzondere dagen die we in de komende week gaan beleven.
Arjan Schippers verzorgde vanmorgen het pianospel en maakte mij blij met zijn uitvoering van van Hosanna uit de musical Jesus Christ Superstar.
Dan heb ik de beelden uit 1973 al weer op mijn netvlies:  ’the rocks and stones themselves would start to sing…… Hosanna!’
Ook even weer terug in de tijd? Hierbij een link naar de beelden van de intocht in Jeruzalem uit die musical.

…..strippenkaart….

Na de viering was er koffie/thee, maar als je er iets bij wilde was dat deze zondag niet gratis: je kon een strippenkaart kopen voor € 5,- en daarop 2 kruisjes van € 0,50 cent zetten voor een plak cake, kruidkoek of iets anders lekkers dat gemeenteleden hadden gebakken. Verder was er een Rad van Avontuur en een ’talentenmarkt’, dit alles om geld in te zamelen de financiële ondersteuning van het werk van father Petru in Ulmu, Moldavië’.
Een mooi begin van een bijzondere week.

Vorige week kwam Frea koffiedrinken; fijn als je kinderen zo dichtbij wonen dat dat kan.
We kregen het over een ‘vijf-broden-en-twee vissen’-picknick. Dat doe je als je afspreekt met een groep en dat iedereen dan iets meeneemt om te eten en te drinken, dat je alles uitstalt op het picknick-kleed en in gezamenlijkheid alles opeet.
“En dan is er altijd genoeg” merkte Frea op “meestal heb je nog over”.
De uitdrukking is gebaseerd op het het bijbelverhaal dat bekend is onder de titel: de wonderbaarlijke spijziging.
Het staat in Marcus 6; hierbij een link naar het verhaal op de website ‘Basisbijbel Online.’

Vervolgens vertelde Frea dat ze bij dat verhaal altijd aan ‘die dienst met de pepermuntjes’ moest denken. Het zei mij niets, maar Frea wist het nog goed.
“Aan het begin van de preek ging er vroeger een rol pepermuntjes door de rij. De dominee vroeg in die dienst aan het begin van de preek ‘Wie heeft er zin in een pepermuntje maar heeft zelf niet bij zich?’
Er gingen heel wat vingers de lucht in.
Toen werd er gevraagd of iedereen die wél pepermuntjes bij zich had die in de collecteschaal wilden doen. Toen werd de inhoud van de schaal met de hele gemeente gedeeld en kreeg iedereen een pepermuntje; er was zelfs nog over!”
Aanschouwelijk onderwijs: een mooie levensles die nooit weer wordt vergeten!

Afgelopen zondag waren we niet in Roden: we luisterden aan de koffie naar de viering vanuit de Catharinakerk in Roden.
Het was het vervolg op het hoofdartikel van Kerknieuws over de steen* die voor het graf van Lazarus zat. Het ging over de verwijten die een nabestaande zichzelf altijd maakt na een overlijden; dit naar aanleiding van wat Martha tegen Jezus zegt: “Als U hier geweest was, dan was mijn broer niet gestorven”.
Had ik maar…..
Was ik maar….
Als ik nou niet…..

Je moet verder en het zelfverwijt leidt tot niets.
Zit je in zo’n lastig rouwproces na de dood van een geliefde, luister dan naar de overdenking van Sybrand: je hebt er echt iets aan.
Dat kan via Kerkomroep of het t YouTube-kanaal van onze kerk. De preek begint op 51.30 min.

Wat neem je mee uit een viering?
Dat kan van alles zijn: een woord, een lied, de stilte, de zegen….. het ene onderdeel van een viering spreekt je meer aan dan het andere.
Het verhaal van het pepermuntje bleef bij Frea hangen, bij het verhaal van Lazarus zal de overdenking van Sybrand mij bij blijven.

* Over dat hoofdartikel schreef ik het blog ‘Dat moet jij doen‘

Gistermorgen belde Enny.
“Heb jij vanmiddag al wat? We hebben van ons wijkteam van de kerk vanmiddag een lezing in Op de Helte over ‘Opstanding in de kunst’. Ga je met me mee?”
Mijn antwoord was nee; ik wilde ’s middags gaan wandelen, moest wc’s soppen en nog boodschappen doen.
Toen ik aan het eind van de morgen de boodschappen binnen had dacht ik: “Nu ben je met pensioen, nu kun je naar dit soort dingen die je leuk vindt en dan ga je niet.”
Gelijk na 13.00 uur maakte ik de aan mijzelf beloofde wandeling en appte naar Enny dat ik me had bedacht: ruim voor 14.30 uur zat ik aan de thee voor de lezing.

We luisterden naar ds. Jan Willem Nieboer. Hij is predikant* in de stad Groningen.
Hij vertelde ons over kunstwerken die in de loop van de eeuwen zijn gemaakt over de opstanding van Christus.
Hij liet via de beamer afbeeldingen zien en begon met een afbeelding uit de Romeinse catacomben.
Hij betrok ons bij de uitleg; vroeg aan ons wat wij erin zagen en vertelde daarbij bijzonderheden over het schilderij.

Hij vertelde bijvoorbeeld over het Isenheim altaarstuk van Matthias Grünewald in de kerk van Colmar.
Dat is een groot drieluik dat in twee stappen geopend kon worden, waardoor telkens een ander tafereel zichtbaar werd.
Benieuwd? Hierbij een link naar meer informatie.

Het werk ‘De opstanding’ van Rembrandt kwam voorbij en ook ‘De graflegging’, één van de kruiswegstaties van Aad de Haas.
Daarvan vond ik een mooie video op YouTube, hierbij een link.

Wat ik van deze middag zal onthouden is een modern kunstwerk met de titel ‘Doubting Thomas’.
Ongelovige Thomas in het Nederlands.
De kunstenaar Michael Landy (geb. 1963) was uitgenodigd om hedendaagse werken te maken als reactie op de collectie oude meesters van de National Gallery in Londen.
De stukken werden samen tentoongesteld in de expositie ‘Saints Alive’ in 2013.
Als je wilt weten hoe die twee oude meesters de ongelovige Thomas  zagen en wat Landy er van heeft gemaakt, moet je hier klikken, dan snap je het vervolg van dit blog beter.

De kunstenaar maakte met tandwielen, veren en pijpen een drie-dimensionale weergave van het torso van Christus en de hand van Thomas.
Bezoekers werden uitgenodigd om op een voetpedaal te drukken, waardoor een mechanisme werd geactiveerd dat ervoor zorgde dat de vinger in de wond prikte.
Een stuk metaal dat aan de vinger was bevestigd, boorde uiteindelijk een groot gat in de torso, dat tijdens de tentoonstelling meerdere keren moest worden vervangen.
Het kunstwerk was na de tentoonstelling dan ook kapot.
De achterliggende gedachte bij dit kunstwerk was volgens Jan Willem: ‘Je moet niet te veelvuldig prikken en roeren in het mysterie van het geloof, dan maak je het kapot’.

Wat een mooie aanvulling op de kerkelijke activiteiten in deze 40-dagen-tijd; ik had deze middag niet willen missen.
Die wc’s sop ik vandaag wel.

*Jan Willem verzorgt ook het themacollege ‘Geschiedenis van het beeld in en buiten de kerk’ bij TVG Groningen.
(TVG=Theologie Voor Geïnteresseerden, hierbij een link naar de website).

Onze voorganger Sybrand van Dijk verloor in november zijn partner Henk; daarover schreef ik toen een blog onder de titel ‘Henk en Jakob’.
Een dominee speelt bij een overlijden een grote rol, waar de nabestaanden veel steun van ondervinden.
Maar hoe gaat het als een dominee zélf nabestaande wordt?
Sybrand steekt niet onder stoelen of banken dat dat moeilijk is.
Als je luistert naar zijn preken van de laatste maanden hoor je tussen de regels door over het verlies, de leegte, het gemis en de troost.

Gisteren kwam de nieuwe editie van ‘Kerknieuws’ uit: het maandblad dat uitgegeven wordt voor onze PKN-gemeente met overzichten van de kerkdiensten, activiteiten, verslagen en nieuwtjes.
Op de voorpagina staat altijd het hoofdartikel, meestal geschreven door één van de voorgangers.
Die van deze maand is geschreven door Sybrand onder de titel ‘Omarm het leven’.
Toen ik maandag de digitale versie alvast kreeg voor het invullen van de kerk-website schoot ik vol van zijn verhaal.
Wát herkenbaar.
En wat een hart onder riem.

Hij schrijft over Lazarus, die door Jezus wordt opgewekt uit de dood.
Een paar citaten uit zijn verhaal:

Jezus vraagt om de steen van het graf te rollen.
Het is geen vraag. Het is een gebod. ‘Haal de steen van het graf’.
Jezus doet niet alles.
De omstanders zijn als eerste aan zet.
Wat er ook tegenin gebracht wordt: dat het lichaam al riekt, dat het al zo lang geleden is, dat het het niet kan, Jezus blijft bij zijn woorden.
Die steen moet weg en dat moet jij doen.

Na een groot verlies kun je niet verder.
Je wereld is op z’n kop gezet.
Niets is meer wat het was.
De waarde van de dingen is onherkenbaar geworden.
Wat belangrijk leek is niets.
Het meeste is niets.
Er is tijd nodig.
Om te beseffen wat is gebeurd.
Om er taal voor te vinden.

Sybrand besluit zijn verhaal met ‘en dat verder gaan, dat zullen wij zelf moeten doen. Wij worden uitgenodigd om het aan onszelf toe te staan.
Dat doet pijn. Maar pijnlijker nog is de steen voor het graf te laten en niet te leven, de tijd die ons is gegeven’.

Dit verhaal was mijn waarde van de dag; daarom deel ik het vandaag met mijn lezers.
Je kunt het hele artikel lezen als je klikt op deze link: 2026.03.12 Omarm het leven
Met dank aan Sybrand.

Het was al even geleden, maar vanmorgen liepen Gerard en ik in de zondagmorgenzon naar de Catharinakerk op de Brink, dankbaar dat we al weer zover zijn dat dat weer kan.
Natuurlijk, we kregen op zondagmorgen de viering thuis wel mee, maar dat kan niet tippen aan de lijfelijke aanwezigheid in de kerk.
Alleen het zingen al…… wat fijn om weer gewoon samen met iedereen te kunnen zingen!
Eén van de mooiste momenten van de viering van vanmorgen was het lied dat we vaak zongen toen de Catharina-cantorij er nog was: lied 295 ‘Wees hier aanwezig’, waarbij de gemeente de regel ‘Wek Uw kracht en kom mij bevrijden’ zingt. De ontroering die ik dan voel zit in de bekendheid van het lied, het mooie orgelspel van Erwin Wiersinga  en het gegeven dat ik al meer dan 35 jaar in deze kerk met de gemeente zing, bid en de kerkdienst beleef.

Voorganger Sybrand van Dijk vertelde aan het begin van de viering dat hij zich de afgelopen week bedrukt had gevoeld om de toestand in de wereld en vroeg om het onderling even te hebben over wat ons moed en hoop had gegeven. Ook ik had last van die negatieve druk van al dat slechte nieuws dat maar over elkaar heen buitelde, maar wij zijn daarnaast hoopvol omdat het met Gerards gezondheid steeds wat beter gaat.

Vanmorgen werd de geloofsbelijdenis voorgelezen. Die kun je met elkaar zingen (‘Ik geloof in de God de Vader…etc.), die tekst kan ook voorgelezen worden, maar soms kiest een voorganger een andere geloofsbelijdenis en vanmorgen luisterden we naar een versie van Dorothee Sölle.
En omdat het niet de standaardtekst is die je hoort (en al duizend keer hebt gehoord) luister je met meer aandacht.
Het begon zo: Ik geloof in God die de wereld geschapen heeft, maar niet als iets dat af is en onveranderd moet blijven…..*

In het dankgebed benoemde de dominee de druk van de afgelopen week.
Een wereld waarin het geschreeuw oorverdovend wordt en waarin je bijna niet meer weet wat waarheid is en wat niet.
Het gebed sloot hij af met de wens dat we niet zouden kijken naar de wereld met het idee dat die vol vijanden is die overwonnen moeten worden, maar dat de wereld vol naasten is die bemind kunnen worden.
Het slotlied was het 1e couplet van het lied ‘Bron van liefde, licht en leven’, lied 793 uit het Liedboek.
Een lied dat me alleen door de melodie (‘Wat de toekomst brengen moge’, die ik ook al duizend keer heb gezongen) telkens weer raakt.

We gingen niet koffiedrinken in De Deel, maar wandelden op de terugweg om de Mensinge heen, waar twee ooievaars bezig waren om hun nest op orde te maken.
Wat een hoopvol beeld……

*Wij hoorden vanmorgen Sybrands versie ‘naar Dorothee Sölle’. Hierbij een link naar de complete tekst van de geloofsbelijdenis zoals die door Dorothee is geschreven.

Je kunt deze viering terugkijken/-luisteren via Kerkomroep of het YouTubekanaal van onze PKN-gemeente.

Het blog over het papieren hart dat Gerard kreeg van Danyan op Valentijnsdag maakte nogal wat los. Gisteravond voor en na het inzingen met de cantorij (we werkten mee aan de vesper om 19.00 u) kreeg ik een aantal reacties van mensen die het hadden gelezen en zelfs in de viering werd het aangehaald.
Die kerkdienst had (zo kort na Valentijnsdag)  het thema ‘Liefde & trouw’. We hoorden o.a. het verhaal van Naomi en Ruth dat de liefde én trouw tussen een schoonmoeder en een schoondochter beschrijft.

Afbeelding: website NOS/EPA images

Er was aandacht voor verschillende soorten liefde, zoals ouder-kind, vriendschap en familiebanden.
Na de overdenking zagen we een video die me raakte: een groep boeddhistische monniken hadden meer dan 100 dagen een ‘mars voor vrede’ gelopen. Hun tocht van ruim 3700 kilometer door de Verenigde Staten stond in het teken van vrede en hoop. Ook een vorm van liefde.
Je leest het hele verhaal in dit artikel op website van de NOS.

Alle cantorijleden moesten om 17.45 u in de kerkzaal zijn om in te zingen, maar als je de Olympische Spelen een beetje volgt weet je dat op dat moment ene Femke Kok een gouden medaille in de wacht sleepte voor Nederland, dus ik was iets later. En ik was niet de enige….
Er stonden enorme heaters te blazen in de kerk, want de verwarming was kapot, maar we waren goed voorbereid.
Iedereen stond met truien en vesten aan te zingen; onze voorzitter had zelfs ‘wanten zonder vingers’ aan.
Het was een hartverwarmende viering, dus met kou viel het reuze mee.

En het zingen?
Ging bijna helemaal goed. De inzet van ‘Een schoot van ontferming’  was wat wiebelig, maar dat kwam mijns inziens omdat Erwin een heel ander voorspel speelde dan wij gewend zijn.
Bij ‘Abide with me’ heeft volgens mij niemand een hark over een tegel gehoord.
Wel jammer dat we het 2e couplet niet a-cappela zongen: tijdens de repetitie waren we iets gezakt.
Toen het orgel daarna inzette voor het 5e couplet gleed Karels gezicht uit; dan weten wij al hoe laat het is.
“Erwin, wil je dit toch even zacht meespelen?”
Het laatste lied was ‘De dag door uwe gunst ontvangen’. Een mooi, oud en voor mij waardevol lied, dat ik prachtig vind om te zingen en mij terugbrengt naar vroeger.
Wij hadden als alten in dat lied een mooie partij; Karel had ons er in de repetities regelmatig op gewezen dat wij die partij moesten zingen alsof we de melodielijn zongen. “Zing dit verzorgd, alten, laat maar horen hoe mooi die partij is.”
Wij hebben ons uiterste best gedaan, maar niemand heeft het gehoord.
De gemeente zong bij alle vier coupletten gewoon met ons mee en dan valt de vierstemmigheid van de cantorij weg.
Maar het blijft een mooi en veelzeggend lied om de vesper mee af te sluiten.
Dit blog sluit ik af met de tekst van het 3e couplet:

Zodat de dank u toegezonden, op aard nooit onderbroken wordt
maar steeds opnieuw door mensenmonden gezongen en gesproken wordt.