Categorie: Kerk & gemeente Pagina 1 van 58

‘Gelukkig is het land dat God de Heer beschermt’.
Een lied dat wij als kinderen vroeger veel zongen: op de zondagsschool, op de basisschool en in de kerk. Het werd altijd gezongen in de meidagen als het einde van de 2e wereldoorlog werd herdacht. Het lied heeft een mooie melodie die gemakkelijk mee wordt gezongen.
Het komt uit de bundel ‘Nederlantsche Gedenck Clanck’* van Adriaan Valerius. Het kwam uit in 1626 en je zingt zinnen waar woorden als ’t Spaanse boos gebroed en gekwels in voorkomen.
Dan gaat het natuurlijk over de 80-jarige oorlog tegen de Spanjaarden.
In de kerkdienst gistermorgen zongen we het lied weer eens; de komende week herdenken we de gebeurtenissen van 1940-1945.

Voorganger Sybrand van Dijk vertelde ons in zijn overdenking gistermorgen twee verhalen uit die oorlog.
Verhalen van gewone burgers uit Noordenveld die oorlogsslachtoffer werden: Tiem van Bergen en Evert Reinder Aukema.
Over Tiem van Bergen vond ik een artikel op de website ‘Oorlogsgravenstichting‘, het verhaal van Aukema is vastgelegd in een YouTube-filmpje, hierbij een link.
Daarin vertelt de zoon van Aukema wat er is gebeurd met zijn vader, wat dat voor hen als gezin heeft betekend en over het briefje dat zijn vader had geschreven toen hij al in het Huis van Bewaring in Assen zat. Daarin schrijft hij o.a. “God heeft het leven van ons allen in zijn hand en dus kan ons zonder zijn wil niets overkomen”
‘Als je dat op zo’n moment kunt schrijven, dan ben je echt vrij’ zei de dominee daar vanmorgen over.
Want vrijheid betekent niet dat alles van jou is, dat je alles kan en mag doen wat je wilt.

Hij gaf daarbij als voorbeeld een baby, die in eerste instantie denkt dat de wereld om hem draait, maar die na een aantal maanden ontdekt dat er anderen zijn waar je rekening mee moet houden.
“Hoeveel oudste kinderen zijn er niet, die na een paar dagen na de geboorte van het 2e kind in het gezin vragen wanneer dat nieuwe kind weer weg gaat?”
Gegniffel in de kerkzaal.
Herkenbaar voor velen.

Hoe meer je schreeuwt….
afb: Alexa/Pixaby

De voorganger ging verder: “En veel moeders zullen tegen hun oudste gezegd hebben: je moet je leven delen, dan is er plek voor jullie allebei. Als je deelt dan krijg je veel meer terug. En dat is gelijk het geheim van het leven, want als je alles voor jezelf wilt houden, dan wordt het leven steeds kleiner, angstiger en bozer. ‘Ik harnas mijzelf en ik draag wapens en ik schreeuw alles van mij af.’
Maar hoe meer je schreeuwt, hoe meer je verliest, terwijl als je durft te geven en te delen dan is er ruimte genoeg.
Niet: alles is voor mij, maar: ik kan mij geven voor alles.”

Wat ontroerde mij?
Sonate nr. 3 Andante tranquillo** van Mendelssohn, voor de overdenking gespeeld door Arjan Schippers.
Terugkijken/terugluisteren?
Ka via Kerkomroep en via het You Tube-kanaal van onze kerk.

* Meer weten over dit stukje literatuurgeschiedenis? Hierbij een link naar artikel daarover. 
** Hierbij een link naar het stuk op Spotify

“Deze wereld is er ook, hè…”
Dat zei Betty, alt van onze cantorij, toen we vanmorgen bij elkaar groepten voor de deur van de Jacobskerk in Roderwolde.
Wij werkten mee aan de kerkdienst en moesten er al om 08.15 uur zijn.

….de prachtige pastorietuin….

Het was stralend weer, de vogels floten, in de prachtige pastorietuin stond een Chinese kers uitbundig rose te zijn, in paradijselijk Roderwolde was het nog stil en er waren talloze tinten groen te zien aan de ontluikende bomen. Met alle berichtgeving over ‘die andere wereld’ van oorlog, macht, onderdrukking en wapens sneeuwt de wereld waarin wij vanmorgen stonden wat onder.
Het deed me denken aan het begin van de coronatijd; ondanks alle kommer en kwel die toen over ons heen kwam werd het buiten gewoon lente.

De dienst begon vanmorgen om 09.30 u en wij vonden het heel fijn dat Tiny om 09.10 uur had gezorgd voor een kop koffie; wat kun je daar dan al aan toe zijn.
Gaf menigeen gelijk ook even de gelegenheid om Mathilde en Frits te feliciteren met hun lintje.
De inhoud van de viering sloot naadloos aan bij onze beleving voor de deur van de kerk eerder vanmorgen.
Vandaag is het zondag ‘Jubilate’, Latijn voor ‘juich’ of ‘jubel’. Het is de derde zondag na Pasen, vernoemd naar de beginwoorden van Psalm 66 ‘Jubilate Deo, omnis terra’, in het Nederlands: Juich voor God heel de aarde. De eerste regel van die psalm  zongen we vanmorgen als aanvangslied: ‘Breek aarde uit in jubelzangen, Gods glorierijke naam ter eer’.

In de schriftlezing vergeleek Jezus zichzelf met de deur/de poort van de schaapskooi: Jezus als de deur die toegang geeft tot de schapen, maar ook de deur waardoor de schapen de kooi in- en uitgaan. Hij is dus niet alleen een leidsman, maar Hij is weg naar het leven, de bron van het leven zelf.
Een voorbeeld van christelijk leiderschap. Wie uit is op eigen eer en roem, wie de kudde aan zichzelf wil binden in plaats van aan Christus is een dief of een rover.
Wat weer een mooi beeld.
Je hoeft het journaal in deze dagen maar aan te zetten en je weet wie met die dieven en rovers bedoeld worden.

Natuurlijk zongen we vanmorgen het vertrouwde ‘De Heer is mijn herder’, maar ook ‘Zolang er mensen zijn op aarde’ en de ode aan de schepping van lied 977.
Het 2e couplet beschreef hoe wij die morgen waren begonnen voor de deur van de kerk:
‘De bomen zijn in blad gezet, de aarde dekt haar naaktheid met een lichte, groene wade
en tulp en narcis evenzo, veel heerlijker dan Salomo, bekleedt ze Gods genade.’

Toen ik naderhand aan Gerard vroeg wat hij het mooiste vond aan de viering zei hij: “Ik vond het zingen mooi vanmorgen, met jullie, maar ook met de gemeente.”
Kijk. Dat is nou precies de bedoeling op zondag Jubilate.
Een dienst in Roderwolde doet altijd wat met me.
Heeft te maken met heimwee; dat beschreef ik al eens in 2016 in het blog ‘Wezenzondag en heimwee’
En als we dan ook het Wilhelmus zingen……

Twee weken geleden kregen we een mail van Wieger, voorzitter van onze cantorij.
“Ik wil jullie vragen op vrijdag 24 april van ca. 11 tot 13 uur te reserveren voor een feestelijke gebeurtenis in Roden waarbij wij als Cantorij Roden zijn uitgenodigd. Het zou mooi zijn als we daar met zo veel mogelijk cantorij leden aanwezig kunnen zijn. En: je wilt het niet missen!”
We mochten er met niemand over praten, geheim, geheim, maar twee dagen later wist bijna iedereen dat ‘onze’ Frits een lintje zou krijgen.
Gistermorgen werden wij om 10.30 u in de Catharinakerk verwacht, want we zouden nog even oefenen met Erwin, de organist.

Tineke de Groot en Theo van Beijeren hadden het lintje voor Frits aangevraagd vanwege zijn jarenlange inzet als vrijwilliger voor kerk, cultuur en samenleving in Noordenveld.
Al van 1990 is hij actief binnen onze Protestantse gemeente in de opmaakgroep van Kerknieuws, voorzitter van de websitegroep, organisator van de stilteplek in de Catharinakerk en vice-voorzitter van de Stichting Behoud Hinsz-orgel. In die hoedanigheid speelt hij ook een rol tijdens de openstelling/rondleidingen in de Catharinakerk: Frits bespeelt dan het orgel.
Er is natuurlijk maar één geschikte plaats waar deze uitreiking plaats zou kunnen vinden en dat is in de historische kerk op de Brink, het gebouw mét het orgel waar Frits zich al jaren met hart en ziel voor inzet.

Afbeelding: Peter Bakker – DitisRoden.nl

Het was een mooie bijeenkomst.
Bij binnenkomst was er voor iedereen koffie/thee met PKN-gebak.
De burgemeester hield een gloedvol betoog en speldde Frederik Bosman de onderscheiding op; Theo had nog een bijdrage en daarna hield Frits zijn dankrede, geheel in zijn eigen stijl: kort en bescheiden.
Daarna speelde Erwin het stuk ‘Wer nun den lieben Gott lässt walten’ van J.S. Bach, gevolgd door een bijdrage van Cantorij Roden ‘Jesus bleibet meine Freude’ ook van de grote Bach.
Frits is namelijk ook al jarenlang lid van onze cantorij, waar hij zijn partij als bas meezingt.
Op DitisRoden.nl staat een mooi artikel over deze feestelijke bijeenkomst: hierbij een link naar dat verhaal.
Daar vind je ook meer foto’s.
Daarna werd het nog gezellig; we hieven het glas op Frits en zijn welverdiende onderscheiding, verorberden een (of twee) bitterbal en maakten een praatje met deze en gene, want behalve de familie van Frits kenden we natuurlijk bijna iedereen.
Je kunt de plechtigheid terugkijken op Kerkomroep.

Na de bijeenkomst hoorden we dat er nóg een lid van de cantorij een lintje had gekregen: Mathilde te Velde.
Zij had het lintje thuis opgespeld gekregen.
Ook Mathilde komt deze onderscheiding ruimschoots toe: zij is al vanaf 2004 diaken in Roderwolde, organiseert activiteiten voor ouderen en helpt met vervoer waar nodig. Daarnaast speelt ze sinds 2023 een belangrijke rol in de opvang van vluchtelingen. Als bestuurslid van de werkgroep opvang vluchtelingen hielp ze bij het opzetten van de organisatie en begeleidde ze bewoners bij praktische en persoonlijke zaken.
Meer weten? Ook over dit lintje staat een artikel op DitisRoden.nl.

Twee weken waren we niet in Roden naar de kerk geweest; met Pasen zaten we in Westerbork en vorige week las ik voor uit eigen werk bij Taal an taofel in Noord Sleen.
Ook vanmorgen was het niet ‘oud & vertrouwd’,  want er ging een gastpredikant voor: dominee L. van der Weide uit Coevorden.
Gemeente en voorganger moesten een beetje aan elkaar wennen.
Microfoon in de weg.
Headset niet aan….
“Blijven jullie staan?” vroeg hij na het drempelgebed.
Wij zijn gewend dat we een ‘neemt-u-plaats’-teken krijgen.

Wij hoorden vanmorgen dat het ook niet de bedoeling is om te verlangen naar oud en vertrouwd.
Het is verleidelijk om te denken dat vroeger alles beter was, maar daar schiet je in de tegenwoordige tijd niks mee op.
We lazen een gedeelte uit Johannes 21: de discipelen zijn ontheemd en onthecht na het overlijden van Jezus. Hoe moet het nu verder? Ze gaan maar weer gewoon aan het werk; vissen in hun geval.
Wij kregen vanmorgen de boodschap mee om niet te blijven hangen in wat was, niet wegzakken in gemis, maar actief op zoek te gaan naar het positieve, naar sporen van licht, hoop en liefde. Een nieuwe morgen, nieuwe kansen. Gooi het maar eens over een andere boeg. En vooral: deel het met elkaar. Vertel elkaar de verhalen die je leven hebben veranderd en deel wat je hebt ‘opgevist’ aan positiviteit.

We lazen ook een stukje uit de brief van Petrus. “We hoeven als christenen echt niet alles op te lossen, wij hoeven alleen maar Gods liefde uit te dragen.” zei de voorganger daarover.
Daarbij moest ik denken aan de opvolger van Petrus, paus Leo, die deze week de mantel uitgeveegd kreeg door Trump en Vance, want de rooms katholiek leider had gezegd dat de wereld wordt verwoest door tirannen die oorlog rechtvaardigen. Even een klein stukje uit zijn paastoespraak:

“Broeders, zusters, dit is onze God: Jezus, Koning van de Vrede.
Een God die oorlog afwijst, die niemand kan gebruiken om oorlog te rechtvaardigen, die niet luistert naar het gebed van wie oorlog voert en het verwerpt door te zeggen: ‘Ook al zouden jullie jullie gebeden vermenigvuldigen, Ik zou niet luisteren: jullie handen druipen van het bloed’.

Met deze tekst citeerde hij de profeet Jesaja.
Hij laat zich niet uit het veld slaan door de patserige retoriek uit Amerika en blijft Gods liefde uitdragen.
Fijn, zo’n hart onder de riem op de zondagmorgen na een week waarin je verbijsterd het wereldnieuws hebt gevolgd en met afschuw de beelden van Trump in combinatie met Jezus hebt gezien.
Waar gaat dit heen?

En niets ten nadele van Sybrand, maar wat was het fijn dat we vanmorgen rond de klok van elf al aan de koffie zaten.
Verandering van spijs doet eten!

Vandaag, 29 maart, is het Palmzondag.
Dat is de eerste dag van ‘de goede week’, ook wel ‘stille week’ genoemd. Het is de week voor Pasen waarin christenen over de hele wereld het lijden, sterven en de opstanding van Jezus herdenken.
Die week begint met Palmzondag: dan wordt het verhaal gelezen van Jezus’ intocht in Jeruzalem.

Gistermiddag vierden we uitbundig de 6oe verjaardag van Gerards jongste broer.
Daar schemerde het paasverhaal ook al door de gesprekken heen: de familie van schoonzus Ali komt namelijk uit Dwingeloo en menigeen was al heel druk met ‘The Passion, de muzikale paasvertelling van KRO-NCRV die op donderdag 2 april om 20.30 uur is te zien op NPO 1.
We hoorden ook al verscheidene mensen uit Roden die het plan hebben opgevat om daar naar toe te gaan.
Wij niet.
A.s. donderdag werken we met de cantorij mee aan de viering, waarin het laatste avondmaal dat Jezus met zijn leerlingen hield wordt herdacht.
We kijken The Passion wel terug op de televisie; dat gingen veel ‘Dwingelers’ trouwens ook doen: “Wij kunt het op de tillevisie beter zien as bij oons op de Brink….”

De Palmzondagviering in onze kerk is altijd gericht op de kinderen; zij liepen vanmorgen met hun versierde palmpasenstokken in optocht door de kerk en we zongen beslist andere liederen dan anders!
Dominee Sybrand van Dijk kroop vanmorgen in de huid van een Joodse kleermaker, die ooit voor Maria van Nazareth een gewaad uit één stuk had gemaakt.
Wij kennen dat gewaad omdat het in de bijbel wordt genoemd in het evangelie van Johannes. Toen Jezus werd gekruisigd begonnen de Romeinse soldaten alvast de kleding van Jezus onder elkaar te verdelen, maar zijn onderkleed was van bovenaf in één stuk geweven en had geen naden. Om het kledingstuk niet te beschadigen scheurden de soldaten het niet in stukken, maar ze dobbelden er om. In het verhaal van Sybrand kwam het onderkleed weer bij de kleermaker terug, omdat de soldaat die het had gekregen het aan hem gaf.
Een waardevol verhaal met een mooie verbinding naar alle bijzondere dagen die we in de komende week gaan beleven.
Arjan Schippers verzorgde vanmorgen het pianospel en maakte mij blij met zijn uitvoering van van Hosanna uit de musical Jesus Christ Superstar.
Dan heb ik de beelden uit 1973 al weer op mijn netvlies:  ’the rocks and stones themselves would start to sing…… Hosanna!’
Ook even weer terug in de tijd? Hierbij een link naar de beelden van de intocht in Jeruzalem uit die musical.

…..strippenkaart….

Na de viering was er koffie/thee, maar als je er iets bij wilde was dat deze zondag niet gratis: je kon een strippenkaart kopen voor € 5,- en daarop 2 kruisjes van € 0,50 cent zetten voor een plak cake, kruidkoek of iets anders lekkers dat gemeenteleden hadden gebakken. Verder was er een Rad van Avontuur en een ’talentenmarkt’, dit alles om geld in te zamelen de financiële ondersteuning van het werk van father Petru in Ulmu, Moldavië’.
Een mooi begin van een bijzondere week.

Vorige week kwam Frea koffiedrinken; fijn als je kinderen zo dichtbij wonen dat dat kan.
We kregen het over een ‘vijf-broden-en-twee vissen’-picknick. Dat doe je als je afspreekt met een groep en dat iedereen dan iets meeneemt om te eten en te drinken, dat je alles uitstalt op het picknick-kleed en in gezamenlijkheid alles opeet.
“En dan is er altijd genoeg” merkte Frea op “meestal heb je nog over”.
De uitdrukking is gebaseerd op het het bijbelverhaal dat bekend is onder de titel: de wonderbaarlijke spijziging.
Het staat in Marcus 6; hierbij een link naar het verhaal op de website ‘Basisbijbel Online.’

Vervolgens vertelde Frea dat ze bij dat verhaal altijd aan ‘die dienst met de pepermuntjes’ moest denken. Het zei mij niets, maar Frea wist het nog goed.
“Aan het begin van de preek ging er vroeger een rol pepermuntjes door de rij. De dominee vroeg in die dienst aan het begin van de preek ‘Wie heeft er zin in een pepermuntje maar heeft zelf niet bij zich?’
Er gingen heel wat vingers de lucht in.
Toen werd er gevraagd of iedereen die wél pepermuntjes bij zich had die in de collecteschaal wilden doen. Toen werd de inhoud van de schaal met de hele gemeente gedeeld en kreeg iedereen een pepermuntje; er was zelfs nog over!”
Aanschouwelijk onderwijs: een mooie levensles die nooit weer wordt vergeten!

Afgelopen zondag waren we niet in Roden: we luisterden aan de koffie naar de viering vanuit de Catharinakerk in Roden.
Het was het vervolg op het hoofdartikel van Kerknieuws over de steen* die voor het graf van Lazarus zat. Het ging over de verwijten die een nabestaande zichzelf altijd maakt na een overlijden; dit naar aanleiding van wat Martha tegen Jezus zegt: “Als U hier geweest was, dan was mijn broer niet gestorven”.
Had ik maar…..
Was ik maar….
Als ik nou niet…..

Je moet verder en het zelfverwijt leidt tot niets.
Zit je in zo’n lastig rouwproces na de dood van een geliefde, luister dan naar de overdenking van Sybrand: je hebt er echt iets aan.
Dat kan via Kerkomroep of het t YouTube-kanaal van onze kerk. De preek begint op 51.30 min.

Wat neem je mee uit een viering?
Dat kan van alles zijn: een woord, een lied, de stilte, de zegen….. het ene onderdeel van een viering spreekt je meer aan dan het andere.
Het verhaal van het pepermuntje bleef bij Frea hangen, bij het verhaal van Lazarus zal de overdenking van Sybrand mij bij blijven.

* Over dat hoofdartikel schreef ik het blog ‘Dat moet jij doen‘