Categorie: Kerk & gemeente Pagina 1 van 59

Gistermorgen werden we om 08.45 uur in Op de Helte verwacht: de Cantorij Roden werkte mee aan de viering.
Het was een feestelijke kerkdienst, want er werden twee nieuwe ambtsdragers bevestigd: Didi Weistra wordt diaken en Mathilde te Velde ouderling.
En waar we anders nog wel eens onzeker zijn over een moeilijk lied en flink moeten bijschaven en repeteren in het uur voor de dienst aan, deze morgen zaten de muziek en de teksten er op voorhand goed in. Niet dat het allemaal simpel was wat we zongen, maar drie weken waren voldoende geweest voor het repertoire van gistermorgen.

Werken we met de cantorij mee aan de viering, dan ligt mijn focus heel erg op de muziek.
Wanneer moeten we zingen? Wat is onze begin-noot? Waar moesten we bij dit lied ook maar weer om denken? Bij welke coupletten zingt de gemeente mee? Karel houdt ons bij de les en dirigeert ons én de gemeente. Door de extra aandacht voor de muziek krijg ik automatisch minder mee van de inhoud van de viering; ik ben simpelweg te veel afgeleid.
Aan de andere kant: samen zingen in een koor is op zich al een religieuze beleving.
Je zingt veelzeggende teksten die zijn uitgezocht bij het thema van de dienst en de vierstemmigheid maakt die liederen nog mooier.

De waarde van mijn dag was dat het zingen weer fijn was.
Sinds 2022 kampte ik met stemproblemen na corona en dat vond ik heel vervelend.
Als zingen iets vanzelfsprekends voor je is, denk je er nooit bij na dat dat ook anders kan worden.
Na twee jaar aanmodderen, af en toe met de tenoren meezingen en een vermoeide strottenhals na een cantorijrepetitie ging ik begin 2024 naar Betty, logopedist en stemtherapeut.
Van haar heb ik veel geleerd over ademsteun bij het zingen en over het gebruiken van je hele ‘klankkast’ en niet alleen de keel.
Het is niet meer zo geworden als voor 2022; de stem wordt nu eenmaal ouder.
Maar inmiddels kan ik bijna alles weer gewoon met de alten meezingen; een lage alt weliswaar, maar de C zit er er weer gewoon op.
Nu ik probeer op te schrijven wat dat zingen voor mij betekent kom ik er achter dat ik dat eigenlijk niet kan uitleggen.
Tijdens het zingen van drie- of vierstemmige liederen kan ik intens genieten van de samenklank.
Gistermorgen bijvoorbeeld stond ik naast een sopraan met de bassen in de rij achter ons en de tenoren rechts achter me.
Dan hoor je alle vier de stemmen en op het moment dat ik me gistermorgen realiseerde dat ik na jaren weer ontspannen stond te zingen en me geen zorgen maakte om mijn stem ontroerde me dat.

De laatste zin van de overdenking was: En die ervaring is voor geen geld te koop!
Dat ging niet over zingen.
Ben je benieuwd naar die ervaring?
Of naar het zingen van de cantorij?
Of baal je er van dat ik nu niets heb geschreven over de viering?
Je kunt de hele dienst terugluisteren op ons YouTube-kanaal of via Kerkomroep.

‘Met weemoed in het hart nemen we die morgen afscheid van de Jacobskerk als locatie voor de zondagse eredienst: het is de laatste kerkdienst die daar wordt gehouden.’
Deze aankondiging stond de afgelopen week op de website van onze PKN-gemeente.
Als je al langer met mij meeleest, weet je dat Gerard en ik kerken in Roden, maar wij gingen ook graag naar Roderwolde.
Als je ‘Roderwolde’ intikt bij de zoekfunctie op deze website vind je meer dan 80 blogs…..

Gemengde gevoelens dus.
Die in de laatste viering heel mooi onder woorden werden gebracht door voorganger Sybrand van Dijk.
Hij begon met de geschiedenis van de kerk. In 1080 gaf de bisschop toestemming om een kerk te bouwen in Roderwolde; we kijken dus terug op bijna duizend jaar Jacobskerk.
Wat heeft het ons opgeleverd? Heeft het er toe gedaan?
In zijn overdenking vergeleek de dominee het met het bekende beeld van een grote steen in een rivier.
Die steen heeft zelf geen idee dat het water door zijn ligging een andere weg gaat dan wanneer hij er niet zou liggen.
Je weet niet wat de impact is van een kerk. Een tipje van de sluier werd opgelicht door de herinneringen* van gemeenteleden die in de viering werden voorgelezen.
Je weet als mens ook niet of je er toe doet.
Wij kregen vanmorgen de boodschap mee om vertrouwen te hebben in onszelf: je doet er toe op je eigen manier.
In het dankgebed werden een heleboel mensen genoemd die er voor de kerkgemeenschap in Roderwolde toe gedaan hebben.
Kosters, schoonmakers, dominees, organisten, roostermakers, kerkenraadsleden, bloemendienst-  en bezoekvrijwilligers: ieder van hen was een ‘stukje kerk’ samen met de gemeenteleden.
Zo hebben bijna duizend jaar talloze mensen er voor gezorgd dat de drempel onder de voordeur in het midden is uitgesleten.
Op de orde van dienst stond: ‘Na 196 jaar op deze plek en 942 jaar in Roderwolde, trekt de kerkelijke gemeente de tentpinnen uit de grond en trekt verder.’

Aan het einde van de viering was er nog een toespraak van de achter-achter-kleinzoon van Johann Christoph Schönfeld die van 1802 tot 1841 dominee was in Roderwolde.
Hij heeft er voor gezorgd dat er in 1831 een nieuwe kerk werd gebouwd; Schönfeld ging als dominee destijds voor in de eerste dienst in de nieuwe kerk.
De oude kerk stond namelijk op een terp in het landschap zo’n 750 meter zuidelijker, maar door het inklinken van de veengronden rondom de terp stond het land om de kerk heen regelmatig onder water, zodat het gebouw (vooral in de winter) amper te bereiken was.

….bijzonder gebak…

Dit verhaal was een mooie aanvulling op deze toch al bijzondere viering.
Bij het uitgaan van de kerk droeg Rosemary Boerema de oude statenbijbel de kerk uit: die krijgt een plekje in de Catharinakerk in Roden.
Na de viering was er koffie met bijzonder gebak en alle tijd om na te praten.

Toen we weer op de fiets stapten moest ik natuurlijk op zoek naar de plek waar de oude kerk heeft gestaan.
750 meter zuidelijker vonden we, op een kleine verhoging in het landschap, het oude kerkhof.
Ik voelde me een ‘stofje aan de weegschaal’**.

* Ook ik had wat herinneringen verstuurd aan Sybrand: die kun je hier lezen.
** Stof in de wind

Vandaag is de geboortedag van mijn vader; de datum blijft natuurlijk voor mij voor altijd met hem verbonden.
Vanmorgen in de kerkdienst moest ik aan mijn vader denken door wat dominee Sybrand van Dijk zei over de zondag.
De rustdag.
Dan zult gij geen werk doen, gij, noch uw zoon, noch uw dochter, noch uw dienstknecht, noch uw dienstmaagd, noch uw vee, noch uw vreemdeling, die in uw poorten is.
Mijn vader groeide op in een streng gereformeerd gezin en vond als kind de zondag de ergste dag van de week.
Twee keer een ellenlange dienst waar hij niets van begreep en dan een dag waarop je niks mocht doen.
Lastig als lezen niet je hobby is en je een druk jongetje bent.
Verveel, verveel, verveel.
Hij had zich voorgenomen om dat later in zijn eigen gezin anders te doen.
In mijn jeugd was de zondag een vrije dag waar weliswaar de eredienst op de zondagmorgen bij hoorde, maar de dag werd verder gebruikt voor spelletjes doen, lezen, fietsen & wandelen, op familiebezoek, zwemmen, maar ook ’s avonds naar de bioscoop behoorde tot de mogelijkheden voor ons als jongeren.
Zo werd de zondag voor ons een rustpunt in de week.

Naast de zondagsrust ging het vanmorgen ook over onze houding tegenover vreemdelingen. We hoorden dat Jezus zeer bot en onvriendelijk reageert op een buitenlandse vrouw door te zeggen dat het brood voor de kinderen (het volk Israël) bedoeld is en niet voor de honden (de buitenlanders). Voor Jezus is het, net als voor ons, kennelijk moeilijk is om over de eigen muren heen te kijken.
Het is te danken aan de reactie van die vrouw “Maar de honden eten immers ook de kruimels die de kinderen laten vallen….” dat Jezus niet blijft volharden in zijn afwijzing.

Het werkwoord dat bij het Hebreeuwse woord sabbat hoort is vertaald ‘ophouden’.
Ophouden met de dagelijkse/wekelijkse beslommering.
Ophouden met maar malen over werk, eten, huishouding, het nieuws.
Ophouden met onszelf als middelpunt van het heelal te zien, maar de dingen eens vanuit een ander perspectief te zien.
Een mooi voorbeeld daarvan noemde Sybrand in zijn introductie op het thema van de viering: wij hebben het over de zonsverduistering die afgelopen week zoveel aandacht kreeg, maar als je vanuit de ruimte kijkt werd de aarde verduisterd.
Zijn wij normaal?
Of zijn de vreemdelingen in ons midden normaal en zijn wij raar?
We kennen allemaal het gevoel dat je overvalt als je kijkt naar een groepje vrouwen met een hoofddoek die onderling Arabisch praten, maar als je er tussen in gaat zitten, samen thee drinkt en in gesprek gaat ontstaat er onderling begrip omdat zij ook gewoon mensen zijn.
En wat is gewoon en wat is raar?
Goed idee om de zondag te gebruiken om daar eens over na te denken.

Nog wat handvaten nodig bij dat nadenken?
Als ‘service van de zaak’ een klein overzichtje van verhalen uit het verleden over deze controversiële schriftlezing:
* 2019 – Je krijgt de zegen mee. 
* 2020 – Niemand heeft er voor gekozen
* 2023 – Hoe voed je een hond op?
* 2024 – Kruimkens

Vanmorgen zongen we in de viering van onze PKN-gemeente psalm 68, het 7e couplet ‘God zij geprezen met ontzag’; de bijbel in een notendop, zoek het maar eens op.
Het is gezongen in onze trouwdienst en in alle drie de doopdiensten van onze dochters.
Ik ken de 12 regels uit mijn hoofd en in nare situaties (vlak voor een operatie of in spannende situaties) helpt de tekst mij; als een soort mantra laat ik de woorden zin voor zin voorbijkomen in mijn hoofd. Zo’n mantra helpt als je je moet concentreren omdat je bijvoorbeeld stil moet liggen; denk aan die staaroperatie, waarbij ik mijn hoofd een half uur absoluut niet mocht bewegen.
Dit ‘concentreren met een mantra’ leerde ik van dominee Bart Elbert, die vaak vervelende onderzoeken voor zijn oren moest ondergaan.
Het is voor mij waardevol om dit mantra af en toe met de gemeente te zingen.

Voorganger was vanmorgen dominee Harm Jan Meijer.
Hij was tot 2015 voorganger van onze gemeente, hij is nu met emeritaat en gaat af en toe nog voor.
Het was weer als vanouds.
Het thema was ‘die ons in ruimte heeft gezet’, een zin die we hadden gezongen in bovengenoemd couplet.
Daar had Harm Jan in 2021 ook al eens een verhaal over verteld.
Het is interessant om het blog dat ik daarover schreef nog eens terug te lezen: het is een mooie aanvulling op de dienst van vanmorgen.

Hij schetste de huidige situatie in de wereld en wat wij daar als christenen tegenwoordig toch mee aan moeten.
Hij haalde daarbij de godsdienstfilosoof Martin Buber die o.a. dit zei over religie:

Iedere religie vindt zijn oorsprong in een openbaring. 
Geen enkele religie is de absolute waarheid,
geen enkele religie is een op aard afgedaald stukje hemel.
Iedere religie is een huis van de naar god verlangende mensenziel; een huis met vensters en zonder deuren.
Ik behoef slechts een venster te openen om Gods licht te laten binnendringen.

Dit gedeelte sprak mij in het bijzonder aan, omdat ik me de tijd nog goed kan herinneren waarin de afzonderlijke geloofsgemeenschappen elkaar te vuur en te zwaard bevochten, omdat ieder er van overtuigd was ‘het enige ware geloof aan te hangen.’
Als je in de geschiedenis kijkt waar ‘geloven’ vandaan komt, was dat in de pré-historie het zoeken naar een verklaring voor zaken die niet begrepen werden.
Denk daarbij aan beweging van planeten/sterren, vulkaanuitbarstingen en bliksem. Die verschijnselen werden toegeschreven aan hogere machten.
Dit geloof hielp de mensen de wereld te begrijpen.
Als kind heb ik me altijd afgevraagd hoe het dan toch moest met al die mensen die in andere delen van de wereld woonden en een ander geloof aanhingen.
Als je daar toch was geboren, dan wist je toch niet beter?
55 jaar later is het hervormde meisje dat opgroeide in de jaren ’60 blij met zo’n verhaal van iemand die 10 jaar ouder is.

Na afloop van de viering werd ik aangesproken door een gemeentelid dat aan Daniël Lohues had moeten denken.
Ik ook!
Die zingt in het lied ‘Laot mij maor lopen’: “Want a’j niet weten waor a’j weg komt, wee’j ok niet waor a’j hen gaot”.
En zo is’t.

Benieuwd naar de viering?
Kerkomroep.
YouTube

Als je al je hele leven naar de kerk gaat hoor je natuurlijk wel vaker een preek over dezelfde schriftlezing.
Gistermorgen bijvoorbeeld lazen we de gelijkenis uit Mattheüs 13 waarin Jezus vertelt over een man die goed zaad zaaide; maar ’s nachts kwam er iemand die er onkruid bij zaaide. De eigenaar van de akker wiedde het onkruid er niet gelijk uit, maar scheidde het graan pas van het onkruid bij de oogst.
De verhalen/preken van voorgaande jaren onthoud je niet allemaal, maar wie schrijft, die blijft, dus ik kan soms een viering of een preek terughalen omdat ik er een blog over heb geschreven.
Daarom verwijs ik, als het gaat om de essentie van de overdenking gistermorgen naar het blog ‘Geen boven- en onderkant’ van zes jaar geleden, waar ik een lied van Daniël Lohues bij aanhaalde.

Uit de viering van  gistermorgen neem ik het spiegelverhaal mee, dat voorganger Sybrand van Dijk aan het begin van de dienst vertelde.

Voor de vierde keer mochten Gerard en ik dit jaar een ‘zomer-zangdienst’ organiseren waarin het lied centraal staat.
Van te voren hadden we via een beamer-advertentie én een oproep in Kerknieuws gemeenteleden gevraagd om hun lievelingslied in te sturen, het liefst vergezeld van een verhaal waarom het lied veel voor hen betekent.
In zo’n viering is geen predikant en dus ook geen preek; de inhoud komt van de persoonlijke verhalen van mensen.
De diversiteit was groot vanmorgen.
Er is dan ruimte voor ‘anders-dan-anders’-muziek en die wijkt soms af van wat wij op gewone zondagen doen in de kerk.

Een paar onderdelen licht ik er uit.
Sietse nam ons in gedachten mee terug naar de coronaperiode, toen we niet naar de kerk mochten.
Hij had destijds veel gehad aan een lied geschreven door Ds. Troost; het verwoordt het verlangen naar samenzijn, zingen en troost in de kerk wanneer dat door omstandigheden niet kan.
We zongen het op de melodie van psalm 42: klik hier voor de tekst.
Verder hoorden we gistermorgen het lied ‘My Lighthouse’ van Rend collective (aangevraagd door Fokelien) maar ook ‘Al je haren zijn geteld’ van Elly & Rikkert (gaat over onze trouwtekst). Organist Erwin Wiersinga liet ons kennismaken met twee korte orgelbewerkingen van de overbekende Psalm 42, die hij inleidde met een korte toelichting.
Soms merk je wel dat een Opwekkingslied als ‘Door de kracht van Uw liefde’ niet vaak in onze gemeente wordt gezongen. Ook voor Erwin, die toch heel wat diploma’s heeft op muziek-gebied is dit wat zoeken. Mooi is dan zijn verbaasde blik als zoveel mensen het blijken te kennen en enthousiast meezingen….

Ieder beleeft de muziek in zo’n viering op zijn eigen manier.
Als voorbeeld daarvan beschrijf ik mijn gevoelens bij het lied ‘Ik zou wel eens willen weten van Jules de Corte.
Didi had het aangevraagd omdat we dat hadden gezongen bij ons aan de keukentafel*.
Dit lied is één van de eerste liedjes die ik als meisje van 12 jaar (1972) in mijn ‘Liedjesmap’ kreeg.
Mijn vader vond het een mooi lied en ik had de tekst opgeschreven met behulp van zijn bandrecorder: een stukje afspelen, opschrijven.
En wat heb ik het vaak gezongen!
Vanmorgen had ik dit lied én ‘Al je haren zijn geteld’ ook graag zelf willen zingen, maar mijn stem is na een zomergriepje niet om aan te horen.
Het klonk warm en ingetogen toen de hele gemeente het met pianobegeleiding van Erwin zong en ik was in tranen door ‘het lied op andere lippen’.

Tijdens het koffiedrinken kregen we veel reacties; het was een warme, ontroerende viering geweest en Gerard en ik werden uitvoerig bedankt voor onze inspanningen.
Maar dit soort kerkdiensten slaagt vooral omdat iedereen zijn steentje bijdraagt: het zegt iets over onze gemeente.
Iedereen die heeft meegewerkt vanmorgen: dank!

Wil je alle liederen én verhalen horen?
Je kunt de viering terugluisteren via Kerkomroep en via het You Tube-kanaal van onze kerk.

*Benieuwd naar het zingen aan onze keukentafel? Lees dan nog eens dit blog: ‘Niet accordeonnen.’

Vandaag is een beetje een ’tussen-wal-en-schip’-zondag, zo tussen Hemelvaartsdag en Pinksteren.
Deze zondag wordt ‘wezenzondag’ genoemd: Jezus heeft met zijn Hemelvaart zijn discipelen verlaten en de Heilige geest is nog niet uitgestort, dat vieren we immers pas volgende week.
Vanmorgen ging Diete Kits uit Bovensmilde voor in de viering.
Zij ging in haar overdenking wat dieper in op het aspect ‘wees’.
Je bent een wees als je geen ouders meer hebt.
Mijn vader zei dat letterlijk toen zijn vader overleed in 1982: “Nu ben ik wees.”
Hij was toen zelf in augustus 50 jaar geworden, ik was 22. Het woord ‘wees’ had ik altijd gekoppeld aan ‘kinderen’, dus aan het beeld van een volwassen man als wees moest ik destijds erg wennen.
Dat kwam vanmorgen weer even in mijn herinnering toen de voorganger dit gegeven ook aanhaalde in haar overdenking: je bent wees als je ouders er niet meer zijn.
En dat je je ‘verweesd’ kunt voelen als iemand waar je heel veel van hebt gehouden en die veel voor jou heeft betekend er niet meer is.

Afbeelding: whatsyourgrief.com

De leerlingen van Jezus voelden zich na die eerste hemelvaartsdag ook zo.
En ze moeten verder, net als wij na een groot verlies.
We hoorden vanmorgen dat verdriet niet kleiner wordt, maar dat jouw leven langzaam om dat verdriet heen groeit.
De dominee liet daarbij een plaatje zien, dat mij bekend voorkwam; ik had er zelfs al eens over geblogd*.
Dat was naar aanleiding van een ontroerend blog van Annemarie van de website ‘Dagelijkse onzindingen’*, die deze afbeelding liet zien bij een blog over haar eigen rouwverwerking. Haar man was toen bijna twee jaar geleden overleden en iemand had gedacht ‘dat het nu toch wel haast over zou zijn….’
Het plaatje zegt alles:
‘Mensen denken dat rouw minder wordt gedurende de tijd.
Wat echt gebeurt is dat we groeien om ons verdriet heen.’

Na zo’n verlies moet je weer op eigen benen proberen te staan.
Daarbij helpt het niet om te blijven staren op wat vroeger was.
De discipelen realiseerden zich: ‘Jezus is niet meer aanwezig, maar dat wil niet zeggen dat alles weg is. We moeten nu leven met wat Hij ons heeft doorgegeven’ en gingen aan de slag.
De predikant wees ons vanmorgen op de liefde in bijbelse zin en introduceerde het woord ‘gemeenzaamheid’: betrokkenheid bij én verantwoordelijkheid voor elkaar en het goede voor andere mensen op het oog hebben.
In kerkdiensten, het gezamenlijk bidden en in onderlinge gesprekken/contacten deel je met elkaar wat je bezig houdt: verdriet, maar ook blijdschap en wat het geloof voor jou betekent.
En in delen ontstaat gemeenzaamheid: aandacht hebben voor mensen, dieren en planten, elkaar respecteren, behoeden en bewaren.
En is dat niet de boodschap van iedere zondag?

Nog even iets heel anders:
Dea vroeg vanmorgen aandacht voor de actie ‘De zwijgende meerderheid – Wij zijn met meer’ van Oxfam Novib.
Als reactie op het geweld van extreem rechts kun je een kaartje sturen naar AZC Loosdrecht, Rading 1, 1231 KB Loosdrecht.
Vanmiddag op de bus gedaan.

Wil je het verhaal van Diete Kits ook horen?
Je kunt de viering terugluisteren op Kerkomroep en het YouTube-kanaal 

* Klik hier om dat blog te lezen. Daarop vind je ook een link naar het verhaal van Annemarie.