Op 17 september stond op onze Historische scheurkalender een historisch feit uit de 17e eeuw:
Een Nederlandse hobbyist doet een belangrijke ontdekking in de microbiologie.
Hoe belangrijk die ontdekking was, las ik in het vervolg op de achterkant:

De Nederlandse Anthony van Leeuwenhoek was een buitenstaander in de wetenschappelijke wereld van zijn tijd. Zonder universitaire opleiding, zonder kennis van andere talen dan het Nederlands en afkomstig uit een middenklasse gezin in Delft leek hij een onwaarschijnlijke kandidaat voor een wetenschappelijke doorbraak.
Toch groeide hij uit tot een pionier van de microbiologie.
Van Leeuwenhoek werkte als stoffenhandelaar, maar had een opmerkelijk hobby: hij sleep lenzen en bouwde daarmee zijn eigen microscopen.
Sommige van zijn zelfgemaakte instrumenten konden wel tot 200 keer vergroten, voor die tijd ongekend.
Vanaf 1673 begon van Leeuwenhoek zijn bevindingen te delen met de Royal Society of London, een toonaangevend wetenschappelijk genootschap.
Zijn brieven, geschreven in het Nederlands, werden vertaald en met grote belangstelling gelezen.

Eén van zijn beroemdste waarnemingen beschreef hij op 17 september 1683.
Van Leeuwenhoek had de tandplak van zijn eigen gebit onderzocht – een witte materie zo dik als beslag – en zag daarin onder zijn microscoop zeer kleine levende wezentjes bewegen. Toen hij de tandplak van een oude man onderzocht die nog nooit zijn tanden had gepoetst, trof hij hierin nog veel meer levende organismen aan.
Hij was de allereerste mens die bacteriën waarnam. Met deze ontdekking opende van Leeuwenhoek de deur naar een onzichtbare wereld en legde hij de basis voor een geheel nieuw vakgebied in de biologie.

Met afgrijzen lees ik dan (terwijl ik op de wc zit) dat het in de 17e eeuw heel normaal was dat je tandplak op je gebit had ‘zo dik als beslag’.
Brrrr.
En dat je dan als eerste mens ter wereld ziet dat er beestjes in die plak krioelen.
Hij noemde die beestjes trouwens zelf ‘dierkens’.
Een mooi artikel over Van Leeuwenhoek en voorbeelden van wat hij allemaal ontdekte onder zijn microscoop vond ik op de website ‘Oneindig Noord Holland’ onder de titel ‘7 kijkjes onder de microscoop’. Daar zie je ook hoe hij de eerste bacterieën tekende.

Nog wat kleine feitjes: Van Leeuwenhoek werd geboren in Delft in 1632 als zoon van Philips Antonyszoon, mandenmaker en Margaretha Bel van den Berch die stamde uit een geslacht van bierbrouwers.
Hij werd gedoopt als ‘Thonis Philipszoon’, maar hij noemde zich van Leeuwenhoek omdat zijn ouderlijk huis in Delft op de hoek naast de Leeuwenpoort, nabij de Oostpoort, stond.
De stad Delft is natuurlijk supertrots op zijn wereldberoemde bewoner.
Op de website van Delft vind je het artikel ‘Ontdek het Delft van Anthonie van Leeuwenhoek‘