De waarde van de dag

Fit & Vitaal is weer begonnen; in de laatste week van augustus kwamen we al weer bij elkaar en donderdagmorgen zijn we in de les al weer druk geweest met grote ballen en gewichten.
Maar daar gaat dit blog niet over.
Wat met mij mee naar huis ging was het gesprek dat we bij de gemberthee na de les  hadden over de digitalisering van de samenleving.
Dat kinderen tegenwoordig op de basisschool bijna niet meer fysiek schrijven, maar dat alles op een tablet digitaal wordt verwerkt.
En wat dat gestaar op die schermen doet met het brein van jonge kinderen.

Van daaruit kwam het gesprek op de mobiele telefoon.
Juf Dorien zei: “Ik kreeg laatst een filmpje waarin iemand uitlegt wat het met je gesprekspartner doet als je je telefoon in je hand houdt tijdens een samenzijn. 
Tijdens een maaltijd, een vergadering, of gewoon, een gezellige visite.
Als je je telefoon op tafel legt zeg je daarmee dat die telefoon belangrijker is dan je gesprekspartner. 
Want als het apparaat overgaat of piept, dan gaat jouw aandacht naar die telefoon.”
Zo’n filmpje wil ik dan ook graag zien: ze zou het mij toesturen.
Inmiddels heb ik het gekregen: je kunt bekijken door hier te klikken.
De conclusie is dat die telefoon een verslavend iets en dat we actief moeten ‘afkicken’.
Want als we dat niet doen, gaat dat ding ons leven steeds meer beheersen.

Toen ik thuis kwam zocht ik nog even wat op over dit onderwerp en kwam ik de afbeelding rechts tegen.
Daarop staan 4 begrippen die ik nog niet kende, maar die me wel bekend voorkomen.
Nomophobia = de angst om ergens zonder je telefoon of internet te zijn.
Textrovert = dat ben je als je liever communiceert via tekst dan persoonlijk van mens tot mens.
Phubbing = kijken naar je telefoon in plaats van aandacht besteden aan de persoon met wie je samen bent.
(wie kent niet het beeld van een kindje in een buggy, voortgeduwd door een ouder die verdiept is in zijn of haar telefoonscherm)
Swipe Sleeping = in slaap vallen terwijl je op je telefoon aan het scrollen ben.
De afbeelding haalde ik van dit bericht; als je op de afbeelding klikt komt hij wat groter in beeld.

Met dat afkicken ben ik al een tijdje bezig.
Eigenlijk al sinds het blog ‘Foonkoekeloeren‘ uit 2025, maar na het verhaal over de Vliegtuigstand van juli dit jaar kwam het even weer onder de aandacht. Maar ik vind het erg moeilijk en het valt me niet mee.
Wat die meneer in het filmpje zegt, is dat je je jezelf moet trainen in het wegleggen van je telefoon.
Je kunt er best een poosje zonder.
Ik ben van het roken af gekomen, dan moet het verdikke met zo’n telefoon toch ook lukken.

Deel 4 – Wraak?

“Nederlander van boord gevallen tijdens cruise-vakantie in Noorwegen’ kopte de krant twee dagen geleden.
Het bericht bezorgde me hartkloppingen en koude rillingen.
In de krant van gisteren stonden de rouwadvertenties van Boudewijn met daaronder weer een klein rouwberichtje.

“Ik moest afscheid nemen van een oude vriend; de zee nam hem mee.’
Magica

Het gaat inmiddels echt niet meer goed met me: ik heb ogen in mijn rug en ben overmatig achterdochtig.
Iemand achtervolgt me en ik denk dat ik lijd aan paranoia.

Wie schaduwde/volgde Boudewijn?
Zou Barbara er toch achter zitten.
Maar die is dood!
Tenminste…. dat namen we aan.
Het beeld dat nu al maanden door mijn hoofd spookt duikt dagelijks meerdere keren op.
Een Mercedes, die langzaam in het water zakt.
Twee mannen zwemmen spartelend in het water, twee andere mannen staan aan de oever, zij hebben het voertuig tijdig kunnen verlaten.
Met z’n vieren kijken de mannen naar de auto die langzaam onder water verdwijnt.
Voor het achterraam zien ze het paniekerige gezicht van Barbara, die om hulp schreeuwt, maar ze kunnen niets doen en de wagen zinkt naar de bodem van het meer.

Het drama van mijn leven.
Er is geen dag geweest dat ik er niet aan heb gedacht.
We speldden mijn vader op de mouw dat de auto was gestolen. Hij deed aangifte en kreeg een bedrag vergoed van zijn verzekering, zodat we een nieuwe  konden kopen. Weer een Mercedes. Met nog nieuwere snufjes.

Toen Barbara niet op haar werk verscheen werd een onderzoek ingesteld, maar kennelijk wist niemand in haar omgeving dat ze met ‘de kring’ had afgesproken. Ja, ze had een afspraak, maar men dacht dat ze een nieuw liefje had, want ze had heel geheimzinnig gedaan.
Was haar dood onze schuld?
Was ze eigenlijk wel verdronken in die auto?
Misschien is ze op miraculeuze wijze ontsnapt en zoekt ze de mannen van ‘de Heksenkring van Barbara’ één voor één op om ze om te brengen.
Als wraak voor wat we haar hebben aangedaan.
Maar nee, dat kan niet.
We hebben nog wel een uur verdwaasd aan de oever van het meer gestaan, dan hadden we haar wel gehoord of gezien.
En in die geesten die Boudewijn dacht te zien: daar geloof ik echt niet in.

Tenminste….. tot eergisteren.
Toen ik afrekende bij de kassa van de supermarkt keek het meisje mij met een starende, nadenkende blik aan. Het leek wel of ze dwars door me heen keek, of ze mij hypnotiseerde, maar na een halve minuut keek ze weer gewoon en zei: “Dat is dan 15 euro 34. Fijne dag nog!
De rillingen liepen over mijn rug.
Die blik!
Daar had Boudewijn ook over verteld.
Wat moest ik daar nou van denken?
Toen ik thuis kwam zei Annemiek: “Wat zie je er uit. Het lijkt wel of je een geest hebt gezien…”
Ha ha.
Iets met een boer en kiespijn.
Het hield me uit de slaap. Zodra ik mijn ogen dicht deed zag ik het kind weer naar me kijken.
Om mezelf er van te overtuigen dat ik het me verbeeld had ging ik gistermorgen weer naar de supermarkt en rekende af bij hetzelfde meisje. Er gebeurde niets.
Maar gistermiddag stond ik stil voor een stoplicht. In de auto links naast mij keek een mevrouw mij indringend aan. Een starende, nadenkende blik, alsof ze me hypnotiseerde…..

Op 10 september verschijnt het 5e en laatste deel van Heksenkring: Slapen.
Andere delen nog niet gelezen? Hierbij een link naar deel 1, De uitnodiging
Onderaan dat blog vind je overzicht en links naar volgende delen.

Gisteren zwaaiden de DJ’s van Radio 5 de zomer uit.
Op de laatste dag van augustus hoorden we de hele dag ‘de muziek van de zomer’ en het bijzondere was dat we die zomermuziek niet in het Nederlands hoorden en ook niet in het Engels. Spaans, Duits, Frans, Italiaans, Portugees werd gedraaid en we hebben er van genoten.
Vandaag begint op onze favoriete radiozender het gewone leven weer; ik denk dat we binnenkort alweer worden warm gemaakt voor evergreen Top 1000 in november.

….zwammen….

Gerard en ik zwaaiden gisteravond de zomer uit met een wandeling door het Sterrebos (onderdeel van het Mensingebos) op landgoed Mensinge.
En ja, ook bij ons in Drenthe is het droog geweest.
Het meertje aan het begin van het wandelpad was bijna helemaal drooggevallen. In het midden was nog een grote kring met drabbige prut op de bodem van wat vorig jaar nog een vennetje was.
En ook het water in het Lieverse Diep, een beek die langs Roden stroomt, stond een flink stuk lager dan normaal.

Als je in deze tijd van het jaar na het avondeten door dit bos wandelt heb je geluk als de zon schijnt.
In het ‘golden hour’ schijnt die lage zon dan zo prachtig door de takken van de eeuwenoude bomen die hier staan. Op een omgevallen boom die over het riviertje lag groeide een knalgeel elfenbankje en een oude, afgezaagde boomstronk was versierd door zwammen die weldra de hele stronk zullen overwoekeren. Je waant je in de sprookjeswereld van Anton Pieck en je zou niet eens verbaasd zijn als je ergens een elfje (die van dat bankje) of een kaboutertje zag.

En toch was het niet zo herfstig, bruin en vergeeld als we hadden gedacht.
De berichten in de media schetsten een beeld alsof de herfst al in volle gang was, maar dat is hier in het noorden van Drenthe nog niet aan de hand.
Hiernaast zie je een afbeelding van het pad dat wij gisteravond liepen: ziet er toch nog heel groen uit allemaal?

Maar…… het duurt vast niet lang meer; vandaag is het 1 september en begint de meteorologische herfst.
We zagen hier en daar al wat paddenstoelen uit de grond schieten.
Bij de supermarkt zijn de bolchrysanten in de aanbieding en liggen de pepernoten al weer in de schappen.
Deze week begint de cantorij weer, vorige week hadden we al de eerste les van Fit & Vitaal….het seizoen 2026/2027 gaat van start!
Om met oud-collega Gineke te spreken: “We zitten zo weer onder die boom!”

Maandagmorgen kreeg ik een app van Dick.
“Voor jou als grote fan van Daniël Lohues is deze kerkdienst zeker een must. Gisteren zaten we door omstandigheden thuis onder het gehoor van Ds. Diete Kits van PKN Bovensmilde en zij had het over de last die ieder mens moet dragen. Kijk en luister naar deze dienst. Meer dan mooi.”
Maandagmiddag, voor de begrafenisdienst van Betsie, noemde ik het appje van Dick bij onze vrienden; twee van hen kerken in Bovensmilde. Zij vonden ook dat ik beslist even moest luisteren naar die dienst “maar dan moet je eigenlijk ook luisteren naar de dienst van die week daarvoor, 16 augustus. Toen hadden we Hans Katerberg, die ging voor in een Drentse dienst en maakte indruk met een verhaal over LHBTQI+ en Zwarte Piet. Zeer de moeite waard.”

Maar ja.
Wanneer ga je er voor zitten om twee kerkdiensten te beluisteren.
Er is ook nog zoiets als de waan van de dag en de week is zomaar weer om.
Vanmorgen hadden we geen wekker gezet, maar ik was toch om 08.00 uur wakker; het kussen naast mij was ook al leeg en ik bedacht: ‘Als ik nu eens die twee diensten ga beluisteren’.
Let wel: alleen de overdenkingen. En natuurlijk doet dat afbreuk aan het geheel van de viering, maar dat nam ik voor lief.
De onderwerpen waren heel verschillend en toch was er één rode draad: verbinding.
Minder zelfhandhaving en meer verbinding met de ander.

Twee weken geleden had ik een geanimeerd gesprek met een gast in de Catharinakerk en midden in het onderwerp of de kerk nog als zodanig gebruikt werd vroeg hij opeens “Ga je nog naar de kerk dan?!?” De ondertoon was: dat doen weldenkende mensen toch niet meer?
“Ja.”
“O.”
Als gids/rondleider heb je het gesprek zo weer op een ander thema, maar het bleef bij mij nog wel even nagalmen.
Want natuurlijk stel ik mezelf de vraag ook wel eens: ‘Waarom ga ik nog naar de kerk?’
In 2019 schreef ik er al eens over in het blog ‘Een ankerplaats in de tijd‘.
Dat ik niet de enige ben die zich dit afvraagt bleek uit het hoofdartikel dat onze voorganger Sybrand van Dijk schreef in het nieuwste nummer van Kerknieuws dat deze week uit kwam.
Daarin ging het over Jona. Hij schreef o.a.

De profeet zat per ongeluk in de vis. Als straf, als redding. We kennen het verhaal.
Wij zitten zelf soms per ongeluk in de kerk. Zo veel mensen om ons heen hebben andere keuzes gemaakt.
Zijn jaren geleden afgehaakt. Vaak met een terechte reden, een oude pijn, soms ook zonder.
Wij gaan, wij voelen ons betrokken, wij willen meedoen. Ook al weten wij niet altijd precies waarom.
Het is zondagochtend, half tien, dus stappen we op de fiets.

Luister ook eens naar het verhaal van Diete.
En de overdenking van Hans.
Op beide links zit een knopje ‘ga naar preek’.
Lees het hoofdartikel van Sybrand dat je hier kunt lezen.

Dan weet je: daarom ga ik nog naar de kerk.

Op deze 28e augustus, de dag waarop de stad Groningen haar ontzet* in 1672 viert, publiceer ik het laatste deel van de serie ‘Groningen zoals het vroeger was: over de Vismarkt, de A-kerk en de Aa.
In het boekje dat ik van Essina kreeg staat een pentekening van C. Pronk en J. Bolhuys uit de 2e helft van de 18e eeuw.
Op de afbeelding hiernaast zie je die tekening; als je er op klikt krijg je een mooie vergroting.

De Vismarkt is een langwerpig, rechthoekig plein.
De naam van dit plein wordt voor het eerste gebruikt in het begin van de 15e eeuw. Daarvoor heette het Langestraat.
Op de afbeelding links zie je de A-kerk prominent prominent in beeld; tegenwoordig staat voor de kerk de Korenbeurs.
Veel huizen die op de oude prent te zien zijn, staan er nog.
Op de website ‘I go Groningen’ vond ik dit artikel: ‘Vismarkt: een plein om van te houden‘. Je vindt er wat leuke, oude foto’s er er worden een aantal monumentale panden beschreven.

Onder de laatste prent in deze serie staat: ‘Hooge der A met Vischbanken. Het is een tekening van J. Bulthuys uit 1773, komt groot in beeld als je er op klikt.
Over het Hoge en het lage der A lees je veel achtergrond informatie op deze Wikipedia-pagina; daar vond ik o.a. deze informatie over de geschiedenis van die plek.
De A (eigenlijk de Drentsche Aa) vormde vroeger de westelijke grens van de stad Groningen. Dit deel werd al bewoond in de 8e/9e eeuw. In de 12e eeuw werd de A-brug over de A gelegd en vanaf de 13e eeuw werden er steenhuizen en de A-poort werd in de stadsmuur aangebracht.
‘Hoge’ wijst op de hoge kade langs de A aan de oostkant, de ‘lage’ kade ligt aan westelijke oever.
Volgens overlevering werd de hoge kade gebruikt voor het lossen van schepen bij vloed (hoog water) en de lage bij eb (laag water.)
Tot 1877 waren de getijden van de zee merkbaar in de stad. De visbanken die op de afbeelding rechts te zien zijn, zijn in 1890 afgebroken.

Op beide oude prenten zien we de A-kerk; die is ongeveer 800 jaar oud.
Rond het jaar 1200 werd op de oostelijke oever van het riviertje de A een kapel gebouwd, die later werd uitgebouwd tot kruisbasiliek.
De kerk is gewijd aan de heilige Sint Nicolaas, de beschermheilige van schippers.
De kerk is katholiek geweest tot 1594, toen werd Groningen Hervormd.
Als je meer wilt weten over de A-kerk verwijs ik je naar dit artikel op de al eerder genoemde website ‘I go Groningen’ onder de titel: ‘De vijf geheimen van de A-kerk’.

*Geen idee wat ‘Gronings ontzet’ inhoudt? Klik hier.

In augustus 2023 begon ik met deze  serie over de stad Groningen, naar aanleiding van een boekje met oude lichtdrukken dat ik kreeg van Joop en Essina.
Hierbij een overzicht van de delen die aan dit blog vooraf gingen:

Deel 1: ‘Gezicht op Groningen vanaf de westzijde 

Deel 2: ‘De geschiedenis van de A-Poort.’

Deel 3 : De Grote markt en het gemeentehuis.

Deel 4: De Poelepoort 

Deel 3 – Niet veilig? 

Voor Hans was deze tekst geschreven:

‘Een dierbare vriend aan het water verloren’
Anneke Tanneke

en voor Christiaan:

‘Een oude vriend is met een sprong in het diepe van mijn heengegaan ‘
Mik Mak.

“Denk je dat die advertenties iets te maken hebben met Barbara?”
“Het is wel haar stijl……”
“Ik heb er geen goed gevoel bij, Boudewijn.”
“Ik ook niet en volgens mij hebben we daar alle reden toe.”
De angst kroop langzaam omhoog in mijn keel toen Boudewijn vertelde wat hem was overkomen.
Hij voelde zich al een tijdje niet veilig en had het gevoel dat hij werd bespied.
“Drie weken geleden kwam ik een onbekende vrouw tegen toen ik een wandeling maakte langs de rivier. Ze keek mij bewust aan en ze deed me denken aan Barbara. Die kon ook zo naar je kijken: starend, nadenkend, alsof ze door je heen keek. Toen draaide ze abrupt haar hoofd weg en liep door. Het was Barbara niet want ze was een stuk jonger, maar ze joeg me met haar blik de stuipen op het lijf.”
Boudewijn begon steeds sneller te praten, hij liep helemaal leeg.
“Vorige week was er een nieuw lid op de tennisclub. Ze keek me bij onze kennismaking ook zo indringend aan, alsof ze me wilde hypnotiseren, maar even later zaten we ontspannen samen aan een glas wijn en leek er weer niets aan de hand. Dat Hans en Christiaan zo plotseling en met raadselen omgeven zijn gestorven maakt dat ik me ernstig zorgen maak.”
Hij ratelde maar door; ik kon hem door de telefoon heen horen ijsberen: “Je hoort toch wel eens van dolende zielen die op aarde rond blijven dwalen? Omdat er nog zaken zijn die moeten worden opgelost. Zoals in die film van dat jongetje dat zegt ‘I see dead people’….”

Dat ging me te ver.
‘Boudewijn, luister. Dat is een film en geesten bestaan niet. Misschien haal je je van alles in je hoofd omdat je geobsedeerd bent door wat er met Barbara is gebeurd, maar je moet dit echt van je afzetten. Dit kan niet.”
Maar als ik in mijn eigen hart keek overschreeuwde ik met mijn woorden mijn eigen angsten.
En Boudewijn kon ik ook niet overtuigen; hij haalde aan dat Barbara iets met heksen had en dat ze hem in een vertrouwelijk gesprek had verteld dat ze soms dacht dat ze zelf een heks was.
En inderdaad, over die twijfels had ze mij in net zo’n ‘vertrouwelijk’ gesprek ook verteld.
“Misschien is er toch iemand anders die heeft gezien of weet wat er in ’74 gebeurd is?”
“Ik weet haast wel zeker van niet. Dan had diegene toch veel eerder actie ondernomen?”
“Misschien hadden we toen toch naar de politie moeten gaan” opperde Boudewijn.

“Ja. Dat hadden we moeten doen. Maar we waren jong en in paniek en we hebben het niet gedaan.”
“Kan dat niet alsnog?”
“Nee! Natuurlijk niet! Dan zetten we toch veel te veel op het spel?”
Boudewijn gaf mij uiteindelijk wel gelijk.
“Ik moet proberen om het uit mijn hoofd te zetten. Volgende maand ga ik met Adriana op vakantie, we hebben een luxe cruise van Reykjavik naar Oslo geboekt. Even los van alles. Het is onze eerste vakantie na mijn pensionering: ik ga er met volle teugen van genieten!”
We spraken af dat we in principe geen contact meer met elkaar zouden hebben, maar we hadden wel elkaars nummer, dus als het nodig was konden we elkaar bellen.
Maar dat was vast niet nodig.

Op 3 september verschijnt deel 4 van Heksenkring: Wraak?
Andere delen nog niet gelezen? Hierbij een link naar deel 1, De uitnodiging
Onderaan dat blog vind je overzicht en links naar volgende delen.