De waarde van de dag

Gistermorgen was al weer de 4e* Fit & Vitaal-les die we nu krijgen van Dorien.
Wij moesten aan haar wennen na de FysiYoLates lessen van Trijntje; zij moest aan ons wennen, want wij zijn ouder dan de doelgroepen waar zij anders mee werkt, maar het gaat prima.
“We gaan vandaag een circuit doen!” riep ze enthousiast aan het begin van de les.
Dan rijzen mij de haren al ten berge.
Het woord ‘circuit’ roept herinneringen op aan lang vervlogen tijden: kasten waar ik niet op kon komen, bokken waar ik niet overheen kon springen en ‘apenkooi’ op de laatste les: voor de meeste kinderen het leukste wat er was op gym-gebied, voor mij een ‘blij-dat-het-weer-voorbij-is’ uur.
Maar dit circuit was heel goed te doen. Sterker nog: ik kon het! Alle onderdelen zelfs.

….niet bij nadenken….

Op een matje moest je de pilates-oefening ‘Superman’ doen, op twee blokken moest je op en af stappen, met kleine gewichtjes gingen we boksen, met andere gewichtjes maakten we een ‘lusch’, we moesten met een spanband de armen strekken en met een elastiek om de onderbenen een schaatsbeweging maken.
Natuurlijk ging het niet allemaal vlekkeloos. Bij het op en af stappen van het blokje moest je met je armen een tegenbeweging maken en daar heeft mijn brein kennelijk moeite mee. Dat weet ik al van Nederland in Beweging, alleen dat programma kun je een stukje terugspoelen….. nu kwam Dorien even tegenover mij staan en hielp me op gang. “Niet bij nadenken” was haar advies. Dat hielp.

Dorien had gistermorgen haar twee dochtertjes mee van (ik schat) 5 en 7.
De meisjes deden enthousiast met ons mee en begrepen niet zo goed wat wij zo moeilijk vonden.
“O, heel gemakkelijk” riep de jongste en sprong op en af het blok.
“Makkie hoor!” en ze renden al voor ons uit naar de volgende oefening.
Als je kijkt naar het gemak waarmee kinderen bewegen, weet je wat wij gedurende ons leven zijn kwijtgeraakt.
Trouwens……zo soepel als deze dametjes ben ik volgens mij nooit geweest 😉
Het is ook wel confronterend, twee van die smurfjes die alles sneller en beter kunnen.
Een van ons verzuchtte: “Nou, jullie mogen de volgende keer wel weer naar school….”

Maar waar de kinderen tijdens de les regelmatig nog iets aan mama moesten vragen: gedurende de ontspanningsoefening waren ze muisstil.
Dorien las ons voor uit ‘Het boek van vreugde’ van Desmond Tutu en Dalai Lama.
Het ging over dankbaarheid. Wat ik heb onthouden is de zin: “Als je leeft vanuit dankbaarheid, dan leef je niet vanuit schaarste, maar dan leef je vanuit overvloed.”

Andere oefeningen.
Ander verhaaltje.
Maar mijn lichaam en geest doen het er goed op.
Niet béter, niet sléchter, maar ánders.
Degene die deze uitspraak** deed had het over heel andere dingen, maar deze quote geldt zeker ook voor deze gym-lessen.

* Weten hoe die eerste les op 8 januari was? Hierbij een link naar dat blog ‘Bewegen met aandacht’.
**Benieuwd naar de herkomst van deze quote? Lees dan het blog Plattduuts in Leer uit 2023.

In het jaar 2025 hadden wij een scheurkalender van Onze Taal. Er waren een paar categorieën die ik met meer interesse las en één daarvan was ‘Geoniemen’.
Een geoniem is een woord dat is afgeleid van een aardrijkskundige naam.
Een paar bekende voorbeelden zijn bikini, vernoemd naar het eilandje Bikini of champagne, vernoemd naar de Franse regio Champagne.
Een woord dus, dat een geografische oorsprong heeft.

Een aantal blaadjes van die scheurkalender heb ik bewaard omdat ik ze leuk genoeg vond om er in een blog over te schrijven.
Het woord magneet bijvoorbeeld is een geoniem.
Magneten waren al in de 8e eeuw voor Christus bekend in Griekenland en Klein Azië.
Het ging dan om natuurlijke magneten in de vorm van stukken magneetsteen, tegenwoordig magnetiet of magneetijzersteen genaamd.
Het oude Grieks had daarvoor verschillende namen: magnesie lithos of magnetis lithos,  dat ‘steen uit Magnesia’ betekende.
Magneetsteen werd namelijk vooral gevonden bij Magnesia, het huidige Manisa in het westen van Turkije.

Ook het woord walnoot is een geoniem.
De Romeinen namen de walnootboom vanuit Azië mee naar Italië en vervolgens ook naar Duitsland en Frankrijk.
Toen de Germaanse volkeren de walnoot leerden kennen, was die voor hen dus van Romaanse oorsprong.
Daarom kreeg hij de naam die neerkwam op ‘Waalse noot’ oftewel ‘noot uit het land van de Walen (Gallië en Italië), ter onderscheiding van de hazelnoot, die inheems was.

Een meer bekend geoniem is het woord geiser.
In het zuiden van IJsland, aan de voet van een grote gletsjer, ligt de beroemdste hete springbron ter wereld: de Geysir.

Geysir

Die IJslandse Geysir was al aan het begin van de 17e eeuw wereldberoemd; de naam betekent in het IJslands gutser/spuiter.
De bekendheid van deze heetwaterbron was zo groot, dat ‘geiser’ aan het eind van de 18e eeuw in Europa een algemene aanduiding was geworden voor ‘hete springbron’.
In de loopt van de negentiende eeuw kwam de betekenis ‘waterverwarmingstoestel’ daarbij.

De laatste is de zeer bekende leersoort suède.
Suède is een verkorting van peau de Suède, oftewel huid uit Zweden.
Het is fijn leer waarvan de zogeheten vleeszijde wordt geslepen; daardoor voelt het aan als fluweel.
Het wordt gemaakt van lichte kalfs-, geiten- of schapenvellen, die met chroomzout worden gelooid. Suède is een Franse uitvinding uit het begin van de 19e eeuw.
De Fransen gebruikten het aanvankelijk alleen voor handschoenen, zogenaamde gants de suède, die heetten zo, omdat ze vooral in Zweden, maar ook in Denemarken vervaardigd werden.

Zo leuk om te lezen waar woorden vandaan komen!
Volgend jaar misschien toch weer een taalkalender…?

Op 10 december schreef ik in deel 8 van de PensionAda-blogserie dat ik in een lagere versnelling ging leven.
De laatste twee weken zijn we genoodzaakt om ons leven in een nóg lagere versnelling te zetten: we moeten ons aanpassen aan de omstandigheden en die vallen op dit moment niet mee.
Gerard geeft zelf even een up-date:

Ik ben nu ruim 2 weken verder nadat ik maandag 12 januari startte met de behandeling. De behandelingen in het ziekenhuis liggen achter me en nu kan ik iedere week op maandag poliklinisch een injectie ophalen in het UMCG.
Gelukkig heb ik geen koorts of andere mogelijke bijwerkingen, maar wat er wel behoorlijk inhakt is de botpijn die ontstaat doordat de Kahler-eiwitten uit de botten worden verdreven.
Dit was wel te verwachten, maar niet in welke mate ik hier last van zou kunnen krijgen. In het ziekenhuis kreeg ik hiervoor al morfine en ook nu kan ik daar nog niet zonder, helaas.
Als ik te lang heb gezeten of gelegen dan moet ik echt weer op gang komen. Ondanks de morfine even de pijn doorstaan; als ik één keer weer in beweging ben gaat het wel weer.
De verwachting is dat op den duur de pijn zal afnemen naarmate de Kahler-eiwitten zijn afgevoerd uit mijn lichaam. Tot die tijd blijf ik zo goed mogelijk afwisselen tussen rusten en bewegen. Lezen- puzzelen- koffiedrinken of een ommetje lopen met Ada en kleine dingen doen in huis.

Dit alles veroorzaakt heel rustige dagen.
De meeste afspraken zeggen we af en als ik alleen ergens heen ga ben ik nooit langer dan twee uur weg.
We gaan iedere dag even met z’n tweeën naar buiten voor ons dagelijkse ommetje, maar dat hebben we vanwege het weer ook al eens niet gedaan de afgelopen week; bij ijzel en gladheid ga je natuurlijk niet met je
broze botten naar buiten….
Het is pittig, maar we hebben het gevoel dat we er niet alleen voor staan: er hangt al een lange slinger met kaarten in onze woonkeuken en afgelopen weekend kregen we twee prachtige bossen tulpen van vrienden.

Vanavond eten we Carmella’s lasagne. Dat at ik in 2019 bij Harm en Nettie toen Gerard voor de 2e stamcelbehandeling in het UMCG lag.
Nettie zei er toen bij: “Omdat je niet ziek maar wel een beetje zielig bent…”.
Ik had nog nooit van die hele Carmella gehoord; Nettie vertelde dat zij voorkomt in de Amerikaanse TV-serie ‘The Soprano’s’. Die gaat over een Italiaans-Amerikaanse maffia-familie in New Jersey.
Carmella, de vrouw van hoofdpersoon Tony Soprano, maakte deze lasagne voor iedereen in de familie die ziek of zielig is.
Voor het maken van deze lasagne moet je minstens anderhalf uur tijd uittrekken, maar dat is in deze periode geen probleem: tied zat!
Wil je Carmella’s lasagne ook eens maken?
Je vindt het recept op het blog dat ik er in 2019 over schreef: Als je ziek of zielig bent.

“Wij vullen het koude post-december gat op met een concert op 25 januari. We zingen over hoop, wanhoop en alles er tussen in!”
Deze aankondiging kregen we eind november van jongste dochter Carlijn.
‘Wij’ staat voor het vrouwenkoor Amane.
Op de Facebook-pagina van het koor stond zaterdag een foto-collage van koek, beslag en taart. En een bebaarde man die een garde af stond te slikken.
“Er werd vandaag druk gebakken in de keukens van de Amanezen! Morgen kunnen jullie het resultaat proeven in de pauze; tot dan.”

….. rond een grafsteen….

De oude kerk in Peize was mooi gevuld vanmiddag.
In het programma waren de liederen gerangschikt naar het hoop-gehalte; het ging van wanhoop naar hoop. Amane begon met de canon ‘Hier liegt Hans Lau mit seiner Frau’, terwijl ze allemaal rond een grote grafsteen voor in kerk stonden. Daar bleven ze nog even staan voor het volgende lied: ‘Green grass’, gezongen vanuit het graf: de gestorvene wil graag dat de nabestaanden aan hem blijven denken. Hoop-gehalte: min 10.
De koorleden zingen het hele repertoire uit het hoofd en dat geeft veel ruimte voor presentatie: de dames staan allemaal vrij te zingen en te bewegen.
Ze kijken in het publiek en ze zingen je als  luisteraar écht toe.

Ze zingen mooi, ze zingen soms dramatisch en af en toe is het ronduit hilarisch.
Het lied ‘Brommer’ van Brigitte Kaandorp bijvoorbeeld is daar dan ook uitermate geschikt voor, net als ‘Noodgeval’ waarbij de dames het echt uitschreeuwen!
Na de oude jazz standard Autumn Leaves (hoop-gehalte min 3) was het tijd voor iets heel anders.
We kennen allemaal nog wel het lied ‘Het is over‘ van Jenny Arean. Amane zong vanmiddag het vervolg op dat lied ‘ ’t Is begonnen’.
Ze zongen vol overtuiging ‘Hij is van mij…” maar gedurende het lied kwamen er al weer scheuren in het pril geluk.
En na dit prachtige stukje kleinkunst zongen ze even zo gemakkelijk ‘het het nog nooit zo donker west’ van Ede Staal (hoop-gehalte 4).
Het is voor mij bijzonder om Carlijn, die nooit één woord in de streektaal spreekt, te horen zingen: ” …. zien haile leem haar e aarbaid……”
Een video van dat lied kun je beluisteren in het blog dat ik schreef over de Lichtjeswandeling in Ter Apel, waar Amane zong in het klooster.

De ene keer staan de dames in een lange rij, dan staan of zitten ze in groepjes, maar de opstelling is steeds anders.
Het slotlied was ‘Hear how my heart beats’; het concert werd positief afgesloten met hoop-gehalte 10 plus.
Aan het eind hoopte ik op een toegift, maar die kwam in een andere vorm: de zaal mocht meezingen met ‘Ik zing’ van Zoë Livay en Snelle.
Amane zong het een keer voor en daarna zongen we het samen: “Zing maar alsof je de tekst wel kent….”
Wat een feest om bij dit koor in de zaal te zitten!
Bij dit blog gaat een video van een stukje van het lied dat ik het mooist vond: het bracht me in tranen: Amane – Green grass

En hoe waren de baksels van de Amanezen? Van wat ik heb geproefd: ik had een brownie en die was heerlijk!

Gistermorgen waren de 48-uur voor de observatie na de laatste injectie die Gerard had gekregen voorbij.
In onze naïviteit dachten we dat we dan samen thuis aan de lunch zouden zitten, maar dat lukte niet.
Zo’n ontslag heeft altijd nogal wat voeten in de aarde: wij waren blij dat we rond 16.30 uur aan onze keukentafel aan de thee zaten.
Tassen uitpakken, kaartjes (waarvoor dank!) ophangen  en even bijkomen van de drukte en het gedoe.

En nu is het afwachten.
De eerstkomende weken moet Gerard zich iedere maandag melden op het Dagcentrum Hematologie voor een nieuwe injectie.
Daarnaast wordt zijn bloed regelmatig gecontroleerd en zal er af en toe een gesprek met de hematoloog zijn.
De verwachting is dat men pas over een maand kan zeggen of deze behandeling aanslaat.
Tot die tijd is het advies om geen handen te schudden, niet zoenen/knuffelen met anderen en niet in contact komen met mensen die verkouden zijn.
Gerards weerstand wordt door deze behandeling wat lager en hij heeft last van botpijn, waardoor hij bij het lopen wat minder stabiel is.
Hij moet vooral in beweging blijven en langzaam weer op krachten komen.
Wij hopen er het beste van!

Jaap, Kirsten en de koning – afbeelding: De Krant

Naar aanleiding van het blog van gisteren kreeg ik nog een bedankje van Jaap met een opmerking over de ‘voorzorgcirkels’.
Bij die mail zat een afbeelding: het was een foto van een voorwoord van Kirsten Andres, directeur van het Nationaal Ouderenfonds, dat ze schreef in hun magazine Goud. Daarin noemde ze Jaap.
Ik citeer: “Het was bijzonder om met de koning en de staatssecretaris in gesprek te gaan tijdens de opening van de week tegen eenzaamheid. Maar wat het echt bijzonder maakte waren de gesprekken met Jaap Bos.
Jaap vergezelde mij als ervaringsdeskundige OldStars Korfbal. Als je hoort dat er zoveel ouderen samen in beweging komen in Roden, dat het aantal nog steeds groeit en dat lief en leed wordt gedeeld dan weet je dat ons doel daar gelukt is: nieuw sociaal contact vandaag en een sterk netwerk voor morgen.”
Jaap was dus bijzonderder dan de koning!
Je leest alles over het gesprek van Jaap en Kirsten met de koning in dit artikel van De Krant: Jaap Bos in gesprek met de koning

OldStars in Roden is een bewegingsprogramma voor 65-plussers, voortgekomen uit de revalidatiegroep Hart op Dreef Roden, dat een breed scala aan aangepaste sporten zoals korfbal, voetbal en boksen aanbiedt. De focus ligt op plezier, sociale contacten en het behouden van vitaliteit zonder de intensiteit van reguliere sporten. Het doel is om ouderen samen te brengen voor gezonde beweging en ontspanning, met aandacht voor warming-up en balans en is onderdeel van een landelijk initiatief om sport toegankelijk te maken voor senioren.
Hierbij een link naar een artikel dat in het magazine Goud heeft gestaan dat meer vertelt over het Beweegfestival in Roden Als je mensen maar in beweging krijgt en een artikel over Oldstars in Roden op de website Oldstars.nl: Het succes van Oldstars

Een mooie combi van lichamelijk bewegen én je bewegen in een kring van nieuwe sociale contacten!