Categorie: Streektaol Pagina 6 van 16

Vandage een verhaol in de streektaol dat ik schreef veur een schriefopdracht in het verleden.
Het thema was ‘Circus’. Zu’n schriefopdracht vin ik altied wel moeilijk; op dit blog schrief ik gewoon wat ik zölf beleef of beleefd heb, maor ik wus niks van het circus. Ben d’r ok nog nooit west.
Het ienige circus waor ik echt wat van wus was het circus waor Dombo rondvleug.
Dit is ’t  verhaal worden:

Het circus dat leven het. 

“….en van opoma een fillem van DOMBO!”
Vier jaor weur ze; de Disney-video van Dombo was heur favoriete kedoogie.
Het liefst zol ze die film alle dagen bekieken, maor dat much niet van mij.
Ien uur tillevisie op een dag vun ik genog en Tik-Tak en Sesamstraot stunnen ’s aomnds al op het programma.
As de grote zussen hen schoele waren ’s middags much zij een halve video van Dombo zien.
Halverwege mus de video uut; de volgende dag zag ze dan de aandere helft.

Het verhaal van Dombo speult zöch af in een circus. In het begun kriegt alle dieren jonkies;  mevrouw Jumbo kreg as leste heur baby, maor d’r is wat met het kleintie: hij hef gigantische oren. Hij wordt deur iederiene uutlacht en kreg de bijnaom Dombo.
As de moeder heur jong op een dag verdedigt tegen sarrende jeugd wordt ze opsleuten: agressief dier!
Dombo blef zunder zien moe en versteuten deur de andere olifanten achter.
“Sielig hè, mama?”
Mien eigen kuuken leefde iedere keer weer intens met met de arme Dombo.
Kwamen d’r traonen as de moeder heur slaopliedtie voor Dombo zung vanachter de tralies van het hok waor ze opsleuten zat.
Dat slaopliedtie mus ik ok zingen as zij ’s aomnds naor berre gung. “Kindje mijn, huil maar niet….”

In de film kreg Dombo een vriend: een moessie, Timmie het e.
Timmie helpt hum waor as a kan: hij sprek hum moed in en verzint ‘acts’ waor het euliefantie an met kan doen.
Dat löp eerst niet goed of: Dombo stuntelt en struukelt over zien oren, waordeur uuteindelijk de hiele tent instort.
Later wordt het echte talent van Dombo ontdekt: met zukke grote oren kan e vliegen!
Hij steelt de show en wordt uuteindelijk de topattractie van het circus.

Ie kunt zu’n Disney-film ofdoen as een kienderfilm, maor d’r zit wel degelijk een bosschup  in.
Oons porkie op de baank leerde dat gieniene volmaakt is.
Dat circusdirecteuren/hoge heren een hoop bombarie produceert maor bijna niks uut stee zet.
Dat het leven hard veur je kan wezen en da’j soms teleurstellings moet verwarken.
Dat vrienden belangriek bent.
Da’j niet bij de pakken neer moet gaon zitten.
Ie moet jongleren, geduld betrachten, balanceren, oefenen, vallen en weer opstaon.
Lachen en janken, applaus en gejoel: het heurt d’r allemaol bij.
Leven is as een circus.

27 is ze nou
Ze genöt van het circus dat leven het.
Slaopliedties huuf ik al lang niet meer te zingen.

Begun december kreeg ik de vraog of ik weer een stukkie wol inleveren veur de rubriek ‘Moi Noordenveld’  in het regioblad ‘de Krant’.
Dan ma’j schrieven over van alles en nog wat, ie zit niet an een thema vast.
D’r weur op mij rekend rond week 3.
Waor moe’j dan over schrieven?

’t Liefst wat actueels, vin ik.
Maor ja, tiedens een corona-lockdown gebeurt d’r niet zo veule.
Het weur een stukkie over mien ofspraok met de kapper; die gung niet deur vanwege corona.
Verder heb ik schreven over het dagelijkse ommetje en hoeveul meuite mij dat soms kost.
Allebeide underwarpen die ik al ies eerder op dizze website under de aandacht heb bracht, as trouwe lezer wee’j inmiddels al dat ik bewegen/sport een noodzaokelijk kwaod vin.
Het is goed veur mij, maor ik doe liever aandere dinge.

…… zunder krenten!

As de bewuste kraante in week drie op de deurmatte valt vin ik het altied wel spannend.
Stiet het d’r in? Of wordt het toch week 4?
Hebt ze het volledig publiceerd, of hebt ze wat weglaoten?
De limiet is 600 woorden, ik haar d’r dizze keer 599.
Dat het d’r in stun wus ik gustermorgen al toen Truus op de parkeerplaots bij de Jumbo zee: “Mooi stukje weer in De Krant!”

Woon ie niet in de buurte, maor wo’j de column toch graag eem lezen?
Hierbij een link naor het PDF met de titel: 2022.01.14 Pap zunder krenten

Wil je elke dag een melding als er een nieuw blog verschijnt?
Installeer dan de RSS-feed app op je telefoon of tablet.
Hier lees je hoe dat moet

Wat is heimweesnei?
Heimwee sneeuw?
Ik wus het niet.
Het was het thema veur de Zinnig van december; het bleek niet een bestaond woord te wezen, maor een woord dat een gevuul mus weergeven.
Ien woord veur heimwee, winter, decembermaond en snei zeg maor.

Wat moe’j daorover schrieven?
Bij dit underwarp stuurde ik een verhaol in waarbij ik dicht bij mijzölf bleef: ik beschreef de karstdagen vrogger bij oons thuus en de ambivalente gevuulens van mien moe daorbij.
Ze vun ’t wel gezellig met die bome en die takkies en die keersies, maor het gaf altied zu’n troep.
En mien moe heul absoluut niet van troep.
Ze was altied wies met een bos bloemen, maor as ’t heur niet meer anstun deur verlept blad of uutvallende bloemen dan lagen ze al gauw under in de container.
En dan die zwarte anslag van al die keersen…. ze gruwde d’r van.
Maor ik hol van waxinelochies en keersen en ik wil het liefst een echte karstboom in huus, dus sinds wij trouwd bint hebt wij altied een echte boom en echte keerzen.

Maor soms zul ik nog zo graag ies ien van de karstdagen bij mien va en moe willen deurbrengen.
’s Mörgens hen de karke, daorna koffie met wat lekkers en later een glassie.
Samen met mie moe in de keuken staon, de afwas doen nao een gezellig kerstdiner.
’s Middags eem met mekaar de Bosweg rondlopen en  um vief uur een Irisch Coffee.
Een boom  klaoverjassen, of scrabbelen of puzzelen.
Het bint veural goeie herinnerings.
Het vieren van kerst hef ja niks te maken met bomen en keerzen, maor alles met het deurbrengen van tied met mekaar en genieten van mekaars gezelschap.
Gelukkig hebt wij dat altijd daon, nou hebt wij wat um op trugge te kieken nou ze d’r niet meer bint.

Het verhaal dat ik instuurde bij ‘Heimweesnei’  heb ik schreven in december 2017, het eerste jaor dat wij karstfeest vierden zunder mien moe, die in oktober van dat jaor overleden was.
Begun november kreeg ik bericht van het Huus van de Taol dat ze mien bijdrage op zullen nimmen in de Zinnig van december.
Haar ik de essentie van Heimweesnei toch goed begrepen.

Wo’j het hiele verhaol nog ies lezen?
Hierbij een link naor dat blog uut 2017: ‘Echte keerzen en een echte boom’
Daor stiet ok een foto bij van mien breurtie en mij under de karstboom in 1965.

Umdat der wel ies een tekst van mij publiceerd wordt in de Zinnig kreeg ik in de zommer een uutneudiging van ‘Het Huus van de Taol’ um met an te doen met ‘Taal an Taofel’ op zundag 17 oktober.
As lid van Huus van de Taol mus ik mij haost een beetie schamen, want ik wus niet wat dat was.
Het is een bijienkomst op  een zundag tussen 11..00 en 14.00 uur. Ie kunt dan luusteren naor schrievers en muzikanten in de streektaal.  In de pauze kriej een lekkere warme maaltied.

Gistermörgen in hotel Grand Café de Brink in Dwingel können ie  luustern naor Henny Bouwman (gedichten) en Okke Panneman (meziek).
Mien naam stun bij proza; een gewichtig woord veur mien stukkies in de streektaol, maor ik vuulde mij vereerd dat ik vraogd was.
Ie muchten je eigen boeken  en CD’s  metnemen um te verkopen.
Heb ik niet; hooguut een digitaal boek dat op mien webstee stiet (zie 1960-2020).

Het was fijn um allent maor Drents um je hen te heuren.
Wij preuten  niet allemaole  geliek , maor wij können mekaar goed verstaon.

Dichteres Henny Bouwman uut  Nörg begunde met poëzie. Ze las gedichten veur die ze zölf schreven haar;  ze ontroerde met mooie poëzie in heur eigen  prachtige Nörgs en schilderde op de achtergrond van heur gedichten met woorden heur kindertied en heur leven  in dit Noorddrentse dörp.
Daorna was ik an de beurt. Van te veuren haar ik mij het heufd breuken over wat ik dan veur zul lezen.
Wat wordt d’r verwacht? Serieus? Of een lach en en traon?
Under an dit blog kuj linken naor de blogs/verhalen die ik gustermörgen veurlezen heb.

Daor stun ik dan.
Al bijna dartig jaor bin ik wend an een microfoon veur de neuze, maor dan heb ik bijna altied mien gitaar um de nek; dan stiet mien naam niet bij proza maor bij meziek.
Twee keer een kwartier much ik an ’t woord.
Thuus haar ik oefend; daor kwam uut dat ik veural langzamer mus veurlezen.
Aj’ weet hoe snel en veul ik aans praot, dan weej ok hoeveul muite mij dat kost.
Schrieven en publiceren is hiel wat aans as praoten veur een zaal: ie kriegt direct reacties trugge en dat was letterlijk een lach en traon.

Okke Panneman zöng veur oons.
Dat deu e niet allent in de streektaol, maor ok in het Duuts,  Fraans, Engels en Nederlands. Maor Jannes, Ede Staal en Normaal kwamen ok nog veurbij.
Rond 12.00 uur  was der eem pauze en kregen wij lekkere stamppot boerenkool, in mien geval met een speklappe.
Daorna was der nog een ronde poezië, proza en meziek.

Taal an  taofel. Het is beslist hiel aans as een karkdienst op zundagmörgen, maor ok  hier hebt wij slim van geneuten.
Net as dat zingen met de gitaar hiel wat aans is as het veurlezen van Drentse verhaolen: allebei leuk um te doen.

Dit heb ik veurlezen:
– Op zaal met 3 mannen in ’t Martiniziekenhuus – Herkenbaar
– Verslag van de oogstdag in Dwingel in 1985  – Melk karnen
– Oonze illustere buurvrouw van de Vaortweg in Smilde – Trijn
– Zingen in het Beurtschip – Meelij, Jet
– Een Drents karstverhaal, opdragen aan alle mantelzörgers van mensen met dementie – Karsttraditie.

Eind september kreeg ik een app van mien breur.
“Ik stuur dizze link deur van een podcast die ik van Henk Lucas kreeg.  Het giet over het Nedersaksisch en het wordt presenteerd deur o.a. Hendrik Jan Bökkers van de Sallandse streektaalband Bökkers.”
Bökkers.
Haar ik nog nooit van heurd.
D’r was een tied dat ik alles volgde wat uutkwam op meziekgebied, maor die periode was kört en overzichtelijk: jaoren ’70.
Meer dan virtig jaor leden.
Maor gelukkig heb ik femilie en vrienden die mij op dat gebied nog wat opvoedt.
Mien breur zette mij destieds ok op het spoor van Daniël Lohues, ku’j naogaon.

Over die link van die podcast huufde ik niet lange nao te denken; ik gao blind op het advies van beide heren.
Een uur duurde de eerste aflevering en ik heb geboeid luusterd.
Wat herkenbaor allemaole.
Over het praoten in de streektaol en hoe fout dat was in de jaoren ’70.
Over heimwee naor je eigen dörp a’j in een aander diel van het land woont.
Over de eerste streektaol-boerenrock van Normaal, de eerste streektaol-popmeziek van Skik…..
In de podcast maakte ik ok kennis met Bökkers uut Salland.
Mooi man.

Enthousiast zat ik an taovel te vertellen hoe onderholdend die podcast was en hoe ik d’r van geneuten haar.
Toen Gerard op zundagmiddag eem rustig zat vreug e waor of die podcast stun. Hij kreeg de link ok en vun het net zo mooi as ik.
Dan ku’j ’t d’r samen ok even over hebben.

Wat hum bijbleven was dat het slim belangriek is da’j op de Nederlandse tillevisie/radio te zien en te heuren bint met je streektaolmeziek.
Dat het hiel lang duurt veurdat de meziekindustrie je in ’t vizier kreg.
Da’j ‘vriendjes’ hebben moet in die wereld (dreit deur..) en ok nog een beetie mazzel.

Hoe ’t ok is: ik bin slim bliede met dizze ontwikkeling en met de herneide aandacht veur oonze streektaol, het Nedersaksisch.
As bonus bij mien blog vandage een link naor de website van ‘de Nedersaksen‘ én een link naor het lied ‘Naobers’ van de Bökkers.
Veul luusterplezier!

Wie bint allemoal noabеrs
Met hetzelfdе verhaal
En dezelfde historie
En dezelfde taal
In het westen de Randstad
En in het oosten de Pruus
An disse kant van de Iessel
Doar steet mien huus.

Nog eem wat aans:
Aanstaande zundag, 17 oktober, hebt ze mij uutneudigd um as schriever in de streektaol an te schoeven bij ‘Taol an Taofel’ in Dwingel, organiseerd deur Het Huus van de Taol. Ie kunt  luustern naor Henny Bouwman (gedichten) en Okke Panneman (meziek).
Mien naam stiet bij ‘proza’; ik heb d’r al wat kriebels van in de boek, want zingen veur publiek, daor drei ik mien haand niet veur umme, maor veurlezen…..
Liekt het je de muite weerd um daor bij te wezen? D’r is nog plek in de harbarg.
Hierbij een link naor de agenda van het Huus van de Taol, daor vin ie meer informatie.