Categorie: Kerk & gemeente Pagina 20 van 57

Gistermiddag om 16.45 uur maakte ik pannenkoekenbeslag: twee liter melk,  vier eieren,  1 kilo meel en een theelepel zout.
Verder had ik 5 x 150 gram ontbijtspek, die plakjes sneed ik doormidden.
Kreeg ik een huis vol visite?  Nee. Ik had me opgegeven als bakker voor het pannenkoekenfeest dat bij onze PKN-gemeente werd georganiseerd voorafgaand aan Aswoensdag.
Aan dat feest ligt een Engelse traditie ten grondslag.

In Engeland heet de dinsdag voor Aswoensdag  ‘Shroove-tuesday. Het is de traditionele Pancake-day voor  het begin van de vastenperiode op Aswoensdag.
Lent – de 40 dagen voorafgaand aan Pasen – was van oudsher een tijd van vasten. Op de avond daarvoor gingen de christenen biechten en werden “shriven” (ontheven van hun zonden). De klok werd geluid om mensen op te roepen om te komen biechten. Dit luiden van de klok werd de “Pancake Bell” genoemd.
Vastenavond was de laatste mogelijkheid om eieren en vetten te gebruiken voor het vasten begon en pannenkoeken zijn de perfecte manier om deze ingrediënten te gebruiken.

30 spekpannenkoeken haalde ik uit bovengenoemde ingrediënten. Ik bakte met drie pannen tegelijk en hield de gebakken pannenkoeken  warm in braadpan die in heet water stond.
Naast bakker had ik me samen met Gerard ook opgegeven als eter.  Met bijna 50 mensen zaten we rond 18.00 uur aan lange tafels waar de inbreng van alle bakkers als een soort buffet werd aangeboden. Lekker! Gezellig! Het was de bedoeling dat je steeds op een andere plek ging zitten als je een pannenkoek had opgehaald; ‘Neem uw bord op en wandel’ zeg maar. Zodoende sprak ik verscheidene mensen die ik al een tijdje niet had gezien.

“Doe’j een beetie kallem an met die suuker?”
“Ga je nou alweer een pannenkoek halen?”
Goedmoedig geplaag hoort ook bij gezamenlijk eten.
“Als je met meer mensen aan tafel zit eet je ook altijd meer” merkte iemand op, die voor de zoveelste keer naar het buffet liep.
Een alleenstaande mevrouw zei: “Voor mezelf alleen bak ik nooit pannenkoeken; zo heerlijk dat ik hier kan aanschuiven!”
Op deze website heb ik het al eerder benoemd: wat kan ik er van genieten dat we elkaar weer zonder mondkapjes, QR-codes en anderhalve meters mogen ontmoeten.
Als kerkgemeenschap hebben we ontmoeting en interactie zo nodig.
Over 40 dagen gaan we hopelijk weer met de hele gemeente het paasfeest vieren.
Twee jaar op rij was dat niet  mogelijk en zagen we de paascyclus thuis op de bank voor de televisie; ik hoop van ganser harte dat we dit jaar weer in de kerk kunnen zitten.

De waarde van de zondag zat voor mij voornamelijk in de vesperviering gisteravond in Op de Helte; hoe ik me daar op verheugde schreef ik vorige week donderdag. (Zie ‘We? Ik niet.’)
Jolanda de Lange zou dwarsfluit spelen,  maar voorafgaand aan de repetitie om 18.00 uur werd Monique Evertz welkom geheten.  Huh? Het bleek dat Jolanda zaterdag had afgebeld en dat Monique ons gelukkig uit de brand wilde helpen.

Wekenlang hadden we de muziek geoefend; de meerstemmigheid en de mooie melodieën werden nu begeleid door orgel en fluit en dat maakt het natuurlijk nog mooier. Na een week met zoveel dreiging en mondiale onrust was de vesper een hoopvol rustpunt. En ook al zit ik op de altenrij niet zo ontspannen in de viering als anders,  ook nu ontroerden me de melodieën en boden de teksten troost.
Ging het allemaal goed?  Niet helemaal.
Sommige inzetten waren wat onzeker en het tempo van het orgel en het koor stond soms niet goed onder elkaar. Toen ik na de viering nog even met iemand napraatte kwam er een ontevreden tenor langs lopen.  “Het was niet goed!” sprak hij streng.

Ja.
Dat kun je vinden en kenbaar maken, maar daarbij maak ik graag een kanttekening.
Wij zijn als cantorij zingende amateurs en geen professionals.
Als wij meewerken aan een viering is dat ter ondersteuning van de gemeentezang.
Als ik hoor dat mensen zijn geroerd door de vesper en hebben genoten van de mooie muziek,  dan is wat mij betreft onze missie geslaagd.
Het gaat in de kerk namelijk om gezamenlijke geloofsbeleving,  hoop,  troost en verbinding ondervinden door samenzang.
Als je het mij vraagt hoeft dat niet perfect. We hebben er hard voor gewerkt,  thuis geoefend en samen gerepeteerd. Voor de uitvoering hebben we ons uiterste best gedaan en volgens mij was het mooi. Voor een perfecte uitvoering moet je naar een concert gaan of een CD opzetten.

Tijdens het zingen trof mij de zin in een lied:
‘Heeft onze nacht geen horizon
en grijpt het duister naar de macht…’
Dan schiet die kop van Poetin door mijn gedachten, de verpersoonlijking van het duister.
Vervolgens zing je dan:
‘….roep, zoals ooit het licht begon,
opnieuw de dag en straal met kracht,
wees zelf voor ons de zon.’

Na de viering keek ik met Gerard naar het journaal.
Oorlogsbeelden. Dreiging met nucleaire wapens.
Ik hoop zo dat het waar wordt wat wij zongen.

Er kan en mag weer van alles; zo langzamerhand laten we in Nederland de meeste coronaregels los.  Eerlijk gezegd moet ik er nog wel aan wennen.  Het mondkapje hoort nog in het standaard ‘heb-ik-alles-bij-me’-rijtje: portemonnee, sleutels, telefoon, mondkapje. Op mijn werk doen we nog voorzichtig en ik voel dat ik automatisch een stap achteruit  doe als mensen te dichtbij komen.  We geven geen handen en knuffelen nog niet.

Maar er is één bijeenkomst waar ik weer iedere week met veel plezier naar toe ga en dat is de cantorij-repetitie op dinsdagavond.
De eerste repetities nog in de kou vanwege de ventilatie, ook nog met flink wat ruimte tussen de stoelen,  maar we zingen weer met het hele koor!
Wat heb ik het gemist en wat is het weer heerlijk om op mijn plekje op de achterste rij mijn altpartij mee te zingen.  Dinsdagavond kreeg ik er gewoon even kippenvel van.
Aanstaande zondagavond werken we mee aan een vesper, die helemaal wordt gevuld met de vesperliturgie ‘Tussen licht en donker’ van Sytze de Vries en Dirk Zwart.
De muziek zit er goed in; dat zijn de fijnste repetities omdat je dan de noten niet meer hoeft in te studeren.

Dat instuderen was nog wel een gedoe.
Toen we de muziek kregen riep een groot aantal cantorijleden: “O, dat kennen we al! Dat hebben we al zo vaak gezongen…”
Maar ‘we’ staat in dit geval niet voor iedereen.
‘We’ staat voor de grefo’s, om de oude bloedgroepen nog maar eens te benoemen.
De hervo’s, die na het opheffen van de Catharinacantorij het koor kwamen versterken, hadden nog maar één deeltje van de liturgie gezongen.
Maar dat is allemaal verleden tijd; we zijn al jaren samen op weg, dus we zetten samen de schouders onder het instuderen.
Cantor Karel stuurde ons oefen-bestandjes zodat we thuis konden oefenen en dinsdagavond zetten we gezamenlijk, protestanten onder elkaar, de puntjes op de i.

In de pauze vroeg ik Karel of het nog gelukt was om een fluitiste te krijgen voor zondagavond.
Ja man! Jolanda de Lange, die we kennen van het combo dat de Taizé-vieringen begeleidt, gaat ons die avond begeleiden.
“Dat zijn zulke mooie partijen!” vertelde Karel enthousiast.
Hij speelde even wat voor en zat zelf enorm te genieten van hoe mooi hoe allemaal was “Luister hier maar eens naar!”

En nu zitten we ons allemaal te verheugen op zondagavond.
Naast de medewerking van fluitiste Jolanda speelt Erwin Wiersinga die avond op het orgel.
Het belooft een mooie vesperviering te worden.
In die vesperliturgie ‘Tussen licht en donker’ is ook een rol weggelegd voor de gemeente: we hopen dat er veel mensen met ons mee komen zingen.

Toen de repetitie was afgelopen liep ik samen met een bas naar de uitgang.
Hij vertrouwde me toe: “Wat een mooie muziek dit. Het deed me echt iets vanavond.”
Wij hopen dat de aanwezigen op zondagavond met datzelfde gevoel naar huis gaan.
Welkom!
Zondag 27 februari, 19.00 uur, Op de Helte, Touwslager, Roden.

1966, Hoogersmilde.

Een kerkdienst met Donald Duck.
Mijn vader kon het Vrolijke weekblad met de Duckstadfiguren erg waarderen, maar heeft ‘kerk’ en ‘Donald Duck’ nooit met elkaar in verband gebracht.
De onhandige eend werd gistermorgen ten tonele gevoerd om uit te leggen dat vragen stellen bij een verhaal soms geen zin heeft.
Waarom is Pluto de hond het huisdier van de muis Mickey en is de politiecommissaris O’Hara ook een hond?
Waarom melkt oma Duck de koeien en komt Clarabella Koe bij haar op theevisite met een hoedje op en een jurkje aan?
Waarom loopt Donald Duck altijd in zijn blote kont en heeft hij als hij gaat zwemmen een zwembroek aan?
Hilarische vragen in een kerkdienst.
Niemand stelt die vragen, omdat het in de Donald Duck om de verhalen gaat.
Omdat mensen zichzelf herkennen in de stoethaspels, de onhandige boeven en de sukkels.
Sommigen onder ons herkenden zichzelf in de snaterende Katrien Duck.

En tegelijkertijd een kerkdienst met Vincent van Gogh.
We zagen het schilderij ‘De opwekking van Lazarus’ op de beamer.
De schilder heeft het gemaakt met het schilderij dat Rembrandt over dit bijbelverhaal maakte voor ogen.
Beide schilderijen zijn te vinden op deze Wikipedia pagina
Als je op de afbeeldingen klikt, komen ze groot in beeld.
Dan zie je duidelijk de overeenkomsten, maar ook de grote verschillen: Jezus bijvoorbeeld komt op het schilderij van Van Gogh helemaal niet voor.
Als je goed kijkt lijkt Lazarus op Vincent van Gogh.
De schilder identificeert zichzelf met de dode die weer tot leven wordt gewekt.
We hoorden gistermorgen dat hij, toen hij het doek schilderde, in een ziekenhuis was opgenomen vanwege ernstige psychische problemen.

De voorganger schetste dat in een mensenleven zulke periodes voorkomen.
Dat je lamgeslagen bent door verdriet, of in de put zit om wat je overkomt.
Van Van Gogh weten we dat hij er niet meer bovenop kwam.
De onderliggende boodschap in de overdenking was: blijf niet bij de pakken neerzitten.
De laatste zin van de preek was: ‘Van Gogh schildert hier: Je leven is zo kostbaar, laat het niet vastlopen’.

Ken je het verhaal van de opwekking van Lazarus niet?
Hierbij een link naar het verhaal in ‘de basisbijbel on line‘.

Het orgelspel was gistermorgen, zoals zo vaak, van toegevoegde waarde.
Voor de overdenking hoorden we ‘I don’t know how to love him’ uit Jesus Christ Superstar en aan het einde van de viering als toetje het ‘Halleluja’ van Händel, uitgevoerd door Arjan Schippers op het orgel. Enthousiast meegezoemd door een deel van de gemeente dat nog even in de kerkzaal bleef om te genieten van het stuk.
Met mondkapje.
Nóg wel.
Maar vanaf volgende week is er weer kerk zonder beperkingen!

In 2020 bood ik een activiteit aan in het jaarprogramma van de Taakgroep Vorming en Toerusting van onze PKN-gemeente.
Het heette ‘Streektaal in de kerk’ en het was de bedoeling dat we teksten en liederen in verschillende streektalen zouden bespreken.
In het voorjaar van 2020 viel de eerste lockdown ons op het dak: er werd helemaal niets meer georganiseerd, alleen de kerkdiensten waren on-line te volgen.
In de zomer van 2020 dachten we dat het ergste coronaleed wel geleden was, dus ik bood dezelfde activiteit aan in het voorjaar van 2021.
We weten allemaal hoe het verder ging: ook dat kon niet doorgaan.
‘Drie keer is scheepsrecht’ riep ik toen ik werd benaderd of ik de streektaalavond nog een keer wilde aanbieden.
Het werd woensdag 9 februari 2022.

We zitten in het staartje van de lockdown en het loopt nog niet storm: bij de kerkdiensten niet, maar ook bij de activiteiten niet.
Men is nog erg voorzichtig. Zinnen als “ik zoek het nog niet op” en “ik mijd groepsbijeenkomsten nog wel even” hoor ik nog vaak om me heen.
Het is fijn dat het nu eindelijk door kon gaan, maar er gaven zich maar 5 mensen op.
Voor mij geen reden om het af te blazen: ook met zeven gemeenteleden (Gerard kwam ook mee) kun je een goede avond hebben.

Van te voren had ik een programma en een tijdschema gemaakt.
In het eerste half uur liep het gelijk al uit: tijdens het voorstelrondje werd al heel veel informatie uitgewisseld en gepraat over verschillende streektalen.
We hadden die avond drie smaken: Gronings, Drents en Twents.
Eén van de dames gebruikte een uitdrukking die ik nog niet kende.
Ze vertelde dat haar man en zij altijd Gronings praatten, maar dat ze de kinderen in het Nederlands hadden opgevoed.
Soms deed één van haar jongens zijn best om Gronings te praten.
‘Ja, dei probairt wal ains wat, maor ’t is haalf stront, haalf regenwotter!’
Pardon?
Thuis zocht ik het op; het is een bestaande uitdrukking die wordt gebruikt als iemand Nederlands en dialect door elkaar praat.

Wat hadden we een genoeglijke avond.
Er werden stukjes tekst voorgelezen en er werden liederen gezongen.
We vertaalden zelf de overbekende verzen uit Mattheus 6 : “Weest dan niet bezorgd over wat u zult eten en drinken….”
Verder vertaalden we met elkaar een Taizé-lied: heel bijzonder om in je eigen streektaal zo’n lied te zingen!

Met de bevindingen van deze avond gaan we op 10 april een vesper vullen onder het thema: ‘Gods liefde kent geen einde en geen grenzen’.
Om die versper voor te bereiden komen we begin maart weer bij elkaar.
Zeven was goed.
Want waar twee of drie…….

‘Hij maakte een zweep van touw en joeg ze allemaal de tempel uit’.
Een zin uit de schriftlezing van gistermorgen.
De viering van onze PKN-gemeente stond in het teken van ‘het huis van God.
De drie verschillende kerken van onze gemeente werden benoemd. Klein, oud of groot: alle drie hebben ze hun eigen sfeer.
Is het huis belangrijk voor de beleving van je godsdienst?

Als ik zelf nadenk over deze vraag, dan is het antwoord: ‘Ja’.
Een kerkdienst beleef ik heel anders als ik in een kerkgebouw zit, dan wanneer ik luister en kijk via YouTube of Kerkomroep.
Dat hoeft niet persé in één van de kerken van Roden te zijn;  haarscherp herinner ik mij de vieringen in Ferch en Aschendorf,  waar ik bijzondere dingen meemaakte.
(Zie Besuchen sie unsere Gottesdienst? uit 2018 en Een appelboom planten uit 2020.)

Gistermorgen vertelde voorganger Walter Meijles dat een kerk maar een gewoon gebouw is als er geen mensen zijn.
Wij zijn de kerk. Wij beleven en zingen een liturgie in onze kerk, maar als de gemeente het gebouw niet bezielt is het een gebouw.
Dat ook een dorpshuis kan worden. Of een crèche.
Jezus veegt met een zweep van touw het tempelplein schoon, waar geldwisselaars en kooplieden geld verdienden aan de godsdienst.
Het was allemaal goed geregeld, daar niet van, maar daar was volgens Jezus het huis van zijn vader niet voor bedoeld.
Ook vandaag de dag is onze kerk een goed georganiseerd bedrijf, een geöliede machine als het gaat om bedrijfsvoering en geldstromen.
Maar is dat waar het uiteindelijk om gaat?
Dat het goed geregeld is?
Kijk naar het voorbeeld dat Jezus gaf en zoek het bij je zelf: wat doe ik zelf?
Wat haal ik uit mijn geloof en wat laat ik daarvan zien aan anderen?

Na de viering was er voor het eerst weer gezamenlijk koffiedrinken.
Even een praatje: hoe is het met je, wat vond je van de dienst, wat speelde Erwin weer mooi; ingewikkelder wordt het vaak niet, maar wel erg belangrijk.
Als de viering de taart is, dan is het koffiedrinken na die tijd de kers op die taart.
Of de krent in de pap.
Net zoals weer naar de dierentuin waar blije vrijwilligers je welkom heten, Holy Stitch bijeenkomsten en cantorijrepetities.
Want natuurlijk lusten we ook taart zonder kersen en pap zonder krenten, maar als ze er weer op en in zitten is het toch wel weer heel fijn!

We kennen in onze Nederlandse taal de uitdrukking: ergens  heilig  van overtuigd zijn.
In de viering in de Jacobskerk in Roderwolde ging het daar vanmorgen over.
We hoorden het verhaal van een profeet die in zijn vaderstad niet geliefd is.  Jezus spreekt in zijn eigen synagoge in Nazareth en strijkt zijn stadsgenoten tegen de haren in.  Ze zijn het absoluut niet eens met wat hij zegt; de emoties lopen vervolgens zo hoog op, dat hij door een woedende menigte bijna in een afgrond wordt gestort.
Maar, staat er dan, hij liep midden tussen hen door en vertrok.
Dit verhaal lezen? Lucas 4, het begint bij vers 16.

Emoties die hoog oplopen door heilige overtuigingen.  In onze tot op het bot verdeelde coronamaatschappij hoef je niet lang te zoeken naar voorbeelden.
En niet alleen op coronagebied: deze week nog werd maar weer duidelijk hoe mensen publiekelijk worden neergesabeld en weggetrapt als er fouten aan het licht komen.
En iedereen doet mee, ook de mensen met kilo’s boter op het hoofd.
Ziet op u zelve. Want je doet misschien geen onzedelijke dingen, maar ben je altijd zuiver op de graat*? Wie zonder zonde is werpe de eerste steen.

Het christendom is wereldwijd verbreid.
Het heeft veel goeds gebracht, maar het heeft ook heel veel ellende gebracht. Verdeeldheid gezaaid. Door heilige overtuigingen zijn er oorlogen uitgebroken, zijn mensen onderdrukt en weggezet.
Nu in Nederland de invloed van het christendom op de maatschappij behoorlijk afneemt, zou je misschien verwachten dat de verdeeldheid ook zou afnemen.
Maar, zo constateerden Gerard en ik vanmorgen bij de koffie, de verdeeldheid is er nog steeds.  Ook nu zijn er heilige overtuigingen die de emoties hoog doen oplaaien.
Het zit kennelijk in ons mensen om anderen koste wat kost te overtuigen van onze heilige overtuiging.
Je kunt je daarbij afvragen wat daar dan heilig aan is.
Heilig = is door wijding aan het goddelijke bijzonder gemaakt.

Tot besluit nog een mooie beeldspraak uit de overdenking van vanmorgen.
Voorganger Walter Meijles vergeleek de schreeuwende mensen die Jezus naar de afgrond duwden met onze eigen angsten en zorgen.
De angstgedachten en maar doormalende zorgen in ons eigen hoofd zijn als die opdringerige mensen die je naar de afgrond duwen.
Jezus zag ze onder ogen. Hij liep, vrij van angst, midden tussen hen door en vertrok. Hij liet zich niet intimideren en op voorhand veroordelen door de mensen.
Het in gebed benoemen van wat er zich in je eigen hoofd afspeelt en je bewust worden van deze gedachten is al een stap in de goede richting.

*En nee, graat is niet met een d. Dacht ik eerst ook, maar ik het het opgezocht.
Niet zuiver op de graat zijn betekent ‘onbetrouwbaar zijn’, ‘niet helemaal eerlijk zijn’.
De graat in deze uitdrukking is een visgraat. Niet zuiver op de graat werd gezegd van vis die niet helemaal ‘fris’ was, niet helemaal vers meer dus. De uitdrukking verwijst naar de kenmerken van verse vis, waarbij de ruggegraat en de kleinere graten stevig in het visvlees vastzitten. Bij minder verse vis zitten de graten losser; soms zitten ze zelfs helemaal los.
Bovendien is er bij niet-verse vis een rode verkleuring zichtbaar rond de ruggegraat; verse vis heeft deze verkleuring niet.