De waarde van de dag

In een kop op internet las ik vorige week: ‘Het boek 1984 van George Orwell  waarschuwde voor een dystopische wereld. Het is te laat; we zitten er al midden in.’
Het bijbehorende artikel heb ik niet gelezen, maar ik bleef met dat woord in mijn hoofd zitten.
Wat is dystopisch? Ik had geen idee; maar tegenwoordig kun je alles opzoeken.

Een dystopie is een denkbeeldige samenleving met louter akelige kenmerken waarin men beslist niet  zou willen leven; het tegenovergestelde is een utopie.
Op internet vond ik wat voorbeelden van een dystopische samenleving:
– leven onder een totalitair regime waarbij er geen ruimte is voor het individu, zijn denkbeelden en zijn vrijheid.
– een wereld die gereguleerd wordt door robots en computers.
– een wereld waarin de mensheid bijna is uitgestorven door een natuurramp,  kernoorlog of een pandemie.

Een dystopische wereld.
Nu ik weet wat het betekent blijft dat andere zinnetje uit die internetkop steeds maar in mijn hoofd spoken ‘het is te laat….. ‘

De overheid die door internet alles van je weet.
“O, ik heb niets te verbergen.”
Nee, nu niet. Maar wat als er een andere overheid komt met andere denkbeelden en wetten?

De klimaatcrisis. Het moet anders, maar de mensheid gaat gewoon door met ontwikkelen, ontdekken en consumeren.
Hoe is het over 20 jaar?

De coronapandemie overkwam ons in 2020. Het ontwrichtte de maatschappij behoorlijk, we hielden ons maar ternauwernood staande.
Wat komt er nog meer over ons aan bacteriën en virussen?

Het doet me denken aan het lied van Annie M.G. Smidt uit de musical Foxtrot: ‘Dansen op een vulkaan’.

Maar we trekken ons er niets van aan
We beginnen weer van voren af aan
Het is altijd zo gegaan
Nooit iets anders gedaan
Dansen op een vulkaan.

Een indringend lied uit een musical, geschreven in 1977.
44 jaar geleden.
De setting is 1939, vlak voor het begin van de 2e Wereldoorlog.
82 jaar geleden.
Onder de titel ‘De laatste dans‘ schreef ik er in januari 2019 al een blog over.
Daar vind je ook een link naar het nummer, uitgevoerd door o.a. Willem Nijholt en Gerrie van der Klei.

(Afbeelding: ‘Dystopie’ van Elliot Anderson via Pixabay)

10 weken ‘met beugel’ heb ik er nu op zitten.
Gistermiddag kreeg ik bij de tandarts het 6e bitje ingezet en het 7e kreeg ik mee naar huis.
Inmiddels ben ik al helemaal gewend aan ‘de mond vol plastic’ en heb ik een manier gevonden om er mee om te gaan.
Eten en drinken gaat goed en het inzetten en uithalen gaat ook steeds soepeler.

Eén heel bijzonder gevolg van het dragen van een beugel wil ik vandaag onder de aandacht brengen: ik bijt niet meer op mijn nagels.
Dat kan namelijk niet met een mond vol plastic; ik kan nog geen draadje van mijn breiwerkje doorbijten met de bitjes in.
Al vanaf dat ik baby was zat ik met mijn vingers in mijn mond.
Mijn ouders (en met name mijn vader) ergerden zich er groen en geel aan.
Ettelijke pogingen hebben ze ondernomen om me het nagelbijten te beletten.
Jarenlang zong mijn vader het liedje “Louise, zit niet op je nagels te bijten, bah, wat vies, Louise!”
Hierbij een link naar het liedje van Lou Bandy.
Hielp niet.
Mopperen, straffen, zeuren en verbieden.
Hielp niet.
Een soort vieze nagellak op de nagels strijken.
Hielp niet.
Beloningen in het verschiet.
Hielp niet.
Op het laatst gaven ze het op: het hoorde bij mij, net als het stotteren dat ik tot mijn 25e deed.

De hele wereld bemoeit zich met zo’n nare gewoonte.
“Niet doen. Ophouden! Ga op je handen zitten…”
Hielp niet.
Ook Gerard vond er iets van en wees mij er regelmatig op.
Hielp niet.

10 weken ‘met beugel’ heb ik er nu op zitten en ik heb al één keer mijn nagels moeten knippen.
61 jaar en dan voor het eerst in je leven je vingernagels knippen.
Eerlijk gezegd moet ik er ook wel aan wennen: met gitaarspelen zitten die lange nagels al gauw in de weg.
Ook op het toetsenbord moet ik wennen aan de vingerzetting met langere vingers, datzelfde geldt voor het accordeon spelen.
Verder heb ik mezelf al eens lelijk bezeerd met het uittrekken van een trui: krabde ik mijn eigen arm open.
Het is voor mij een vreemde gewaarwording, ik had nooit gedacht dat ik er nog eens vanaf zou komen.
Maar net als het stotteren waar ik van af kwam kan ik dus nu ook een streep zetten door het nagelbijten.

Maar daar is het hele beugelverhaal niet om begonnen; het gaat natuurlijk om de tanden!
Eén zesde deel van het traject heb ik nu gehad.
Nog 50 weken te gaan.

Benieuwd naar het hele orthodontietraject?
Hierbij een link naar deel 1, onderaan dat blog vind je een overzicht van alle gepubliceerde delen.

Meer weten over dat stotteren?
Lees dan het blog ‘Zwaar van tong’ uit februari 2018.

Iedereen kent het sprookje van het lelijke jonge eendje van Hans Christiaan Andersen: het verhaal van een klein eendje dat door alle dieren op de boerderij en alle eenden in de vijver verstoten wordt omdat hij zo lelijk is. Na de winter komt hij er achter dat hij geen lelijke eend is, maar een prachtige witte zwaan.

Bij Casa Grada in Westerbork waren wij getuige van de omgekeerde versie van dat sprookje.  Er zwommen twee statige knobbelzwanen op het meer,  met in hun kielzog een pubergans.  Het gansje  week niet van hun zijde en zwom constant achter de twee zwanen aan.  Toen wij op ons terras stonden kwam het drietal naar ons toe gezwommen. Vriendin Bea wilde een gezellig gesprekje beginnen,  maar daar waren ze niet van gediend: de beide zwanen bliezen naar ons en beschermden daarmee hun ‘kind’.

Wij weten niet wat er gebeurd is.  Heeft iemand een ganzenei in het zwanennest gelegd?  Is moeder gans verongelukt en is het ganzenkuiken door de zwanen geadopteerd? We zullen het waarschijnlijk nooit te weten komen. Het drietal was er in ieder geval van overtuigd dat ze één gezin vormden.

Toen we op een avond nog even bij kaarslicht aan het water zaten (we hadden nog hoge temperaturen voor de  tijd van het jaar)  kwam de bijzondere familie ons nog even weer met een bezoek vereren.  Prachtig om te zien, die statige witte vogels in dat gitzwarte meer. Het enige wat we hoorden was het zachte kabbelen van de golfjes die de dieren veroorzaakten.
Het gansje zwenkte er wat onbeholpen achteraan.

Vaste lezers weten dat ik een zwak heb voor sprookjes; eigenlijk ben ik wel benieuwd hoe dit sprookje afloopt.
Er komt vast een moment waarop het lelijke jonge zwaantje ontdekt dat hij of zij een gansje is…..laten we hopen dat het in ieder geval lang en gelukkig leeft.

Aanstaande zondag is de gedachteniszondag: dan herdenken we alle gemeenteleden die dit jaar overleden zijn.  Tot vorig jaar werd die dienst gehouden op de laatste zondag van het kerkelijk jaar,  (de zondag voor de 1e advent), maar met ingang van 2021 heeft de kerkenraad besloten om deze speciale viering dichter bij 2 november te houden.  Op die datum is het  in de Rooms Katholieke traditie Allerzielen; ook landelijk is voor het herdenken van de gestorvenen op die datum aandacht, met op de televisie bijvoorbeeld het programma ‘Voor wie steek jij een kaarsje aan?’ en ook uitvaartorganisaties doen iets met herdenkingstochten en lichtjesavonden.

Aanstaande zondag dus; met de cantorij werken we mee aan die viering.
Gisteravond was de laatste repetitie; we repeteerden mooie liederen onder leiding van onze cantor Karel.
Bij het lied ‘Niemand leeft voor zichzelf’ wilde hij ons even iets vertellen.
“Er is iets met dit lied.  Deze week had ik een gesprek met mijn leraar. Samen hebben we geconstateerd dat het in de huidige samenleving steeds meer ‘ieder voor zich’ is;  er wordt steeds minder gekeken naar het gezamenlijk belang. We hadden het ook over de tekst van dit lied, ‘Niemand leeft voor zichzelf’. Bij die zin moet ik aan jullie denken, aan dit koor.  Jullie stralen die zin met elkaar uit.”

Zie je onze cantorij,  dan zie je voornamelijk 60 en 70 plussers.
Mensen uit een heel andere generatie dan Karel,  die nog geen dertig is.
Toen hij onze dirigent werd  was ik benieuwd of het een beetje zou klikken, maar die vrees was ongegrond.
Het compliment dat hij ons gisteravond gaf laat het verschil in generaties zien.
Wij zijn opgevoed in een heel andere tijd dan hij.
Het compliment laat ook zien hoe wij boffen met zo’n dirigent.
Een slimme jongen is het ook.
Toen wij mopperden dat we een mooi, bekend lied niet vierstemmig zongen, zei hij: “Hierbij moet je aan het gezamenlijk belang denken. Er zitten in deze gedachtenisdienst misschien mensen in de kerk die niet zo vaak komen en daardoor ook niet bekend zijn met onze liederen. Als wij dan vierstemmig zingen is het lastiger om de melodie mee te zingen; wij zingen dus éénstemmig en geven de gemeente daarmee wat ‘wind in de rug’.
Wij knikten gedwee ondanks het generatieverschil en zongen éénstemmig.

Op de website van onze PKN-gemeente is te lezen dat het in de kerkdienst van a.s. zondag gaat over de vraag: wat is het grootste gebod?
Waar draait het nou eigenlijk om in dit korte bestaan van ons?
Vele dingen worden ons voorgehouden.
Dat we zinvol moeten zijn, succesvol, belangrijk of beroemd.
We moeten iets voorstellen.
Jezus zegt: Heb lief.
Dat is het. Het je naaste lief. Je zelf. En God.
Niemand leeft voor zichzelf.