In het blog over het boek ‘De ontgroening van een eerstejaars gepensioneerde’ schreef ik: het laatste hoofdstuk van het boek bracht mijn van mijn stuk. Daarin beschrijft hij het overlijden van zijn vader. Vandaag, op de sterfdag van mijn vader, het in dat blog beloofde vervolg. In het boek beschrijft hoofdfiguur Maarten dat hij op een avond wordt gebeld door zijn broer met de mededeling; ‘Vader is dood’ en vervolgens beschrijft de auteur wat dat met hem doet.
Ik was op slag in totale verwarring. Jij dood? Jij overleden? Het idee was te grotesk om te accepteren. Natuurlijk wist ik dat het moment ooit zou komen, dat ook jij het eeuwige leven niet had, maar ik had het onbewust ergens in een vage verre toekomst geplaatst, op zijn vroegst over 10 jaar of zo. Zo oud was je immers nog niet, nog maar net 77!
Dit bracht mijn weer terug naar 27 februari 2008, toen ik ’s morgens op kantoor werd gebeld door de buurvrouw van mijn ouders; we moesten onmiddellijk naar Hoogersmilde komen.
Toen we aankwamen was mijn vader overleden; hij was nog maar 75.
Het is één van breekpunten in mijn bestaan: er is een leven vóór en een leven ná zijn overlijden.
De plotselinge dood wordt als volgt beschreven:
Je werd van binnenuit gevloerd. De hoofdschakelaar werd omgedraaid en alles viel pardoes stil, het ene moment was je er nog, het volgende was je verdwenen. Geen paniek, geen pijn, geen angst, geen laatste woord.
Mijn broer en ik hebben later wel eens gezegd: ‘Op voorhand zou Pa hiervoor getekend hebben.’
Voor degene die komt te overlijden is het een mooie dood, voor de achterblijvers is het verschrikkelijk.
Wat mij in tranen bracht was de passage waarin Maarten in doodse stilte naast de kist zit, hopend op een levensteken.
“Toen ik heel zachtjes met de rug van mijn hand je voorhoofd aanraakte schrok ik van de massieve koude.”
Die woorden.
Massieve koude.
Dat was ook wat ik voelde toen ik in de dagen voor zijn begrafenis elke dag nog even zijn handen streelde.
Zó herkenbaar allemaal, ook de alinea waarin anderen vinden dat de schrijver zo rustig blijft.
“De schok en de chaos brachten van alles bij me teweeg , maar Anna vertelde later dat ik heel rustig bleef. Dat was dan alleen aan de buitenkant, want van binnen huilde ik tranen met tuiten.”
Je moet immers wel rustig blijven: er moet zoveel geregeld worden, er komt van alles op je af en het schiet allemaal niet op als we maar blijven jammeren en huilen.
Ik zocht mijn troost in de muziek: de Theresiënmesse van Haydn is voor mij het zelfgekozen requiem dat bij het overlijden van mijn vader hoort.
Door het laatste hoofdstuk in het boek kwam het allemaal even in alle hevigheid terug, maar het ebde ook even zo snel weer weg.
Er is veel om dankbaar voor te zijn en na 18 jaar zijn het vooral de mooie herinneringen die overheersen.
Over deze sterfdag van Pa schreef ik al eerder op deze website.
Hierbij een link naar één van die blogs uit 2017 van daaruit kun je linken naar blogs uit 2016 en 2015.
Janny
De woorden “massieve koude” raken mij diep, het beschrijft waar ik vorig jaar geen woorden voor had toen ik mijn overleden man vond.
Dankjwel voor het delen van wat je las en ervaarde.