een alternatief voor 'de waan van de dag'

Categorie: Streektaol Pagina 15 van 17

8 juni: Robuust en solide.

Toen wij oons huus in Roôn kochten in 1989 stun d’r een blok rijgieshuuzen naost en achter oons. In 2011 weuden die huuzen ofbreuken. Toen kregen wij een hiel groot grösveld naost oons huus.  Inmiddels stiet d’r een  rij prachtige neie huuzen en mussen wij oonze schutting wat omzetten in verband met de neie indeling achter oons huus. Gerard bedacht dat dat een mooie gelegenheid was um ‘het schuurtie’ te vervangen.

Dat schuurtie weur ophaald deur twee potige neven en Gerard gung an’t tekenen en berekenen. En holt bestellen.
Nou is Gerard vrogger begunt as bouwvakker. En ok al löp hij al lang niet meer met een spiekerbuulegie veur: hij kan ’t nog best.
As Gerard wat maakt dan is het altied ‘robuust maor zeer solide’.
Hij hef ooit ies een nei vogelhuussie maakt, maor dat is zo groot en zwaor, dat ik dat allennig niet kan verzetten.
Oonze wichter nuumt het ‘papa’s riante vogelvilla’, umdat het woord ‘huussie’ niet past bij de grootte van het gebouw. D’r kunt ok kreien en oksters in zeg maor.

Ok met het neie schuurtie gung e voortvarend te wark.
Het holt kwam en toen het mooi weer weur begunde hij met het uutzetten van de fundamenten.  Inmiddels zut het d’r zo uut:
schuurtje

Ok nou past het woord ‘schuurtie’ niet echt goed meer bij wat d’r komt te staon.
Maor het wordt wel mooi!
Robuust en solide.
De neie buren hebt de gek d’r met.
“Waninge bouwt een ark!” heurde Gerard leatst iene zeggen.
Wij hebt al twee merels en twee mieren…….

Reageren

17 mei: Ie lacht je de buuze uut.

Drentse vlagOp 22 meert schreef ik dat ik met daon haar met een schriefwedstried van het Huus van de Taol. De opdracht was een veurleesverhaol veur volwassenen.
Inmiddels is de uutslag binnen en ik heur nie bij de prieswinnaars.
Dit stiet d’r over op de website van het Huus van de Taol >>>

Nou bin ik netuurlijk wel slim beneid naor de aandere verhalen. Ik kun niet hen de priesuutreiking, want die middag mus ik hen ’t ziekenhuus.
Ik weet niet of ze d’r nog wat van publiceert, ik wacht het wel eem of.
Het verhaol dat ik instuurd haar publiceer ik vandaag zölf: dat is het mooie a’j zölf een website hebt. Hierbij dus een link naor  ’t  Veurleesverhaol – Ie lacht je de buze uut.
A’j al een poossie met mij metleest op dit blog, dan komt sommige passage’s je vast wel bekend veur. Veul leesplezier!

Reageren

7 mei: Casper.

Drentse vlag“Ik gao Casper zo eem een drei um de oren geven” zee ik gusteraomnd nao ’t eten. Gerard vindt dat nie gek. Casper is namelijk oonze theepot.
Daor zit een hiel verhaol an vaste.

Vrogger haar ik glazen theepotten met een theelochie d’r under. Vun ik gezellig. Maor glazen theepotten moe’j ofwassen en d’r sneuvelde nog al ies iene. Toen ik veur de zoveulste keer een theepot kapot tikte met de ofwaskwaste was Gerard d’r hielemaol klaor met.
“Ik zal wel ies een neie theepot ophalen!”
Hij kwam thuus met een thermos-theekan. “Huuft gien lochie meer under en tik ie maor isoleerkanzo nie kapot”.
Praktische instelling. Vrogger bouwvakker west.

Wij namen de pot in gebruuk en sinds die tied heurde ik hoge piep-geluudties. Het klunk as of ie een ballonne leeg laot lopen en de opening wat ofkniept. En dan hiel zachies.
“Waor komp dat gepiep toch vot. …” vreugen wij oons af.
Computer naokeken. Keukenkassies bij langs west.
“Wij zult toch gien spoken in huus hebben?” grapte ik tegen Gerard, maor under tussen vun ik ’t wel griezelig.
Nao een week of wat kwam ik d’r achter. Het was de neie theepot. As die nao het theedrinken blef staon, dan ontsnapt er hiel of en toe wat lucht en dat piept. A’j de pot dan eem lös doet ontsnapt de lucht in ien keer en is het gepiep over. Het spook was spookjeontmaskerd. Daorum het oonze theepot nou Casper. Naor “Casper het  vriendelijke spookje”, een tekenfilmfiguurtie van vrogger.
Casper möt dus of en toe een drei um de oren hebben.
Ien spook kunt wij hier an de Boskamp nog wel an.

Reageren

6 april: Achter oen ogen

margaGusteraomnd preut ik met ien van onze predikanten. Wij hadden een kört gesprek over een viering die binnenkört plaots vindt. Hij haar veur  mij een klein boekie achteruut legd; of hij mij daor een plezier met kun doen?

Het was een gedichtenbundel van Marga Kool. “Achter oen ogen”  hiet het. Het is uutgeven in 1982. Toen was ik 21 jaor. Ik praotte met iederiene um mij hen Drents, behalve met mien collega’s bij Justitie in Assen.
Streektaol was toen veur mij nog niet iets waor ik mij slim drok um maakte. Ze mussen mij niet verplichten um Nederlands te praoten as het niet neudig was, maor ik was ok niet een streektaol-purist.
Wij stunden een keer bij ’t Blauwe meer veur een ijsco-kraompie te teuten, toen iene naost mij ineens um keek en liek in mien gezicht reup: “Heee, dat benne Drente!”
Ja. Wij woont hier. Verder gien aandacht an besteedt.

Drents schrieven vun ik toen nog raar. Wij heurden af en toe Roel Reijntjes veurbij kommen op Radio Noord “Mien moe hè, dat was toch zu’n hemmel meinse….!”
Nou bint wij 34 jaor wieder. De foto van Marga Kool achter op het bundeltie liekt niet meer op hoe wij heur nou kent vanuut het Dagblad van het Noorden.
Under die foto stiet o.a. Ze ijvert sterk voor het verkrijgen van een gelijkwaardige positie voor de Nedersaksische streektaal.
Met mien ‘2016-ogen’ lees ik de gedichten en ik vin ze prachtig.
Het eerste gedicht hef dezelfde titel as het boek.
Wat een mooie, poëtische beschrieving van de Dreintse volksaard.

Achter oen ogen

Achter oen ogen
giet veule verbörgen
oen zörgen
geef ie niet pries

um aover oen liefde
mar niet te praoten
Dreints is een taal
van onbespreuken laoten
de dingen die van binnen raakt
een Dreintse tonge
wordt strenge bewaakt.

de zachte woorden
bewaar ie
veur het duuster
ogenblikkie
heimelijk gefluuster

wat het Dreints ok dan
nog niet aover zien lippen
kan kriegen
road ik dan mar
in oen haanden
oen zwiegen.

Reageren

22 meert: Eier varven.

Veurige week heb ik een verhaol instuurd veur een schriefwedstried van het Huus van de taol >>>.
Dit stun d’r over op de website: Het Huus van de Taol daagt oe uut um een verhaal te schrieven dat veurelezen of verteld kan worden an een groep volwassenen. Het onderwarp mag wezen: Praoties / Praot ies maar ie magt het ok zelf weten. 

Die uutdaging bin ik angaon. Wij hebt een grote familie, dus verhaolen zat. De titel van het verhaol is “Ie lacht je de buze uut”.
As uutgangspunt nam ik de tweeling van mien schoonzus en zwaoger. Die bint nou al halverwege de dartig, maor toen ze klein waren hebt de olders d’r hiel wat met beleefd.
Het mooiste verhaal vin ik nog altied dat ze op de kleuterschoele gungen eier varven.
Hierbij een klein stukkie uut mien verhaol:

he'j ok zoltZe zaten nog maor een week in groep 1 toen het al bijna Paosen was. Juf had de toavel klaormaakt veur ’t paoseier varven.
D’r stun veur ieder kind een gekookt ei in een doppie,  d’r lagen stiften en varfkwasten klaor en d’r stunn potties varf op de taovel. Barteld en Klaas gungen an toavel zitt’n, pakten het ei uut het doppie, tikten het tegen de taovel en begunnen  het of te pellen.
“He’j ok zolt?’ vreug Klaas an de juf.

De jongens können maor niet begriepen dat die eier niet um op te eten waren.
Eier VARVEN? Dat kwam in heur woordenboek niet veur.

Ok het verhaal van ome Kees en de maiskolven (zie 16 november >>>) heb ik d’r in verwarkt.  |
Ie kunt ok nog met an doen: 1 april is de sluutingsdaotum.

Reageren

29 februari: Kedoogie!!

Zoaterdagmiddag kwam de postbode met drie enveloppen én een pakkie.
Een brief van de Rabobank, een brief van uutvaortverzekering en een brief van de gemiente. Iets met belasting. Knap ik nooit hiel arg van op.

Maor het pakkie maakte de dag, het weekend, haost de hiele weke hielemaol goed.
Dit zat d’r in:

Aosem

de neie CD van Daniël Lohues ‘Aosem’. Mét een handtekening van de meester.
Kregen van mien boekenvriendin (zie 2 maart 2015 >>>).

Een hiele biezundere sensatie: vittien neie liedties, waorvan ik allent de eerste al ies heurd had. ’t Is weer prachtig. Ze staot alle vittien al op mien MP3-speuler.
Nao ’t eten gao ik ’s aomds vaak eem op de bank. De komende dagen doe ‘k dat met Daniël.
Dan zingt e in mien oren, met zien gitaar d’r bij. Of de piano.
Op facebook linkte Lohues zölf naor een interview met hum in de Volkskrant. “Het kerkorgel is de eerste liefde in mijn leven >>>”
Een biezundere man. Het laatste nummer op de CD het “Let maor niet op mij“.
Bin ik niet met hum iens.
Ik zol zeggen: “Let veural op Daniël Lohues. Ku’we  nog een boel van leer’n.”

Jeannette: bedankt!

Reageren

22 februari: Ie kunt het heuren. Nou en.

Zaoterdag stun d’r weer een column van Daniel Lohues in het Dagblad van het Noorden. Hij schreef over de tied dat hij nog in Bussum woonde en te maken kreeg met ‘accent-discriminatie’. Beneid naor zien verhaol? Klik hier

Persoonlijk heb ik daor nooit last van had. Het was eigenlijk wel makkelijk dat ik  plat kun praotn toen ik bij Justitie in Assen warkte begun jaren 80.  D’r belde iens een oldere man uut Dwingel die muite haar met het hoog – Hollands.
De collega die hum an de lijn haar begreep d’r niks van.
“Volgens mij is dit geen Nederlands, ik kan er geen chocola van maken. Probeer jij het eens. Jij praat soms net zo Chinees als deze man”.

De Dwingelder en ik kwaam d’r prima uut. De man was opgelucht dat er ok ambtenaren bestunn’n die Drents preutn. “Och, wicht, wat wordt het daor ja een stuk makkelijker van…..” Maor ja, dat was in Assen en niet in Bussum.

Daniel LohuesTwee weken leden kreeg ik op een Ontwikkeldag van mien wark de vraog veurlegd “Wie is jouw held.”
Dat is Daniel Lohues natuurlijk.  Want hij hef d’r veur zörgd dat wij Drenten trots bint worden op oonze roots/wortels. Dat wij hier wel eem in de eredivisie van Nederland woont en dat het hebben van een accent niet wat minderwaardigs is.
Ja, ie kunt heuren dat ik uut Drenthe kom. Vanmiddag luusterde ik naor Jan Rietman op Radio 5 en daor belde ene Gerrit Staal uut Beilen. Heb ik bij in de klasse zeetn op de HAVO. Ok bij hum ku’j goed heuren dat e uut Drenthe komp. Gerrit klunk mij weer zo vertrouwd in de oren!
Maor ie kunt ok heuren of  iene uut Amsterdam of Maastricht komp.
Niks mis met.

Ofgelopen vrijdag was ik met Carlijn in het Fries museum in Leeuwarden. Daor was een Echte Friezenitem over de eerste bewoners van Friesland in de bronstied/iezertied. Dat waarn Drenten uut het gebied van Ruune  die de overstap maakten naor de kwelders ten westen van Drenthe. Daor stun dit bordtie bij: echte Friezen zijn Drenten. Ik bedoel maor.

Vandaag link ik naor een nummer van Skik, met Daniël Lohues als leadzanger.
Daor mus ik an denken toen ik zaoterdag zien column las.
De heimwee sijpelt tussen de riegels deur.

D’r is van alles wa’k probeert heb,
maor ik vuul me hier niet thuus,
ik heb me daor nou wel bij neerlegd
maor ik wil wel graag naor huus….

Luuster maor ies . Ik krieg d’r aal weer kippevel van.

Reageren

23 januari: Verbasterd Nederlands

Afgelopen week liet een meneer uit de Randstad mij een foto-grapje zien. Op de foto zagen we iemand die door het ijs was gezakt die uit het water werd getrokken door een ander persoon.
In tekstballonnetjes stond er boven:
“Bi’j deur ’t ies zakt?”
“Nee, ik was an ’t zwemm’n en toen begunde et te vriez’n!”

Grappig. De meneer in kwestie vertelde dat hij het grapje eerst niet zo goed had begrepen.
“Ik heb altijd zo’n moeite met dat verbasterde Nederlands.”
Nou ja zeg!
Zullen we de kerk even midden in het dorp laten?
In vriendelijke bewoordingen heb ik uitgelegd dat het Nederlands is afgeleid vNedersaksisch_taalgebiedan het Nedersaksisch/Nederduits.  Onze streektaal die nog gesproken wordt in Denemarken,  Noord Duitsland, en de provincies Groningen, Drenthe, Overijssel en Gelderland.
(zie kaartje hier links).
Nederlands is dus verbasterd Nedersaksisch.
Dat het maar even gezegd is.

Ik schreef al eens vaker een blog over mijn gevoeligheid op dit punt, zie 3 januari 2015 >>>

Reageren

15 januari: Trouwdag van mien olders(2)

Sommige daotums blieft biezunder, veurig jaor schreef ik al over dizze daotum: de trouwdag van mien olders >>>.

Die trouwdag kwam eind december eem uutgebreid under mien aandacht. Sinds november veurig jaor bin ik bezig om mien moe’s levensverhaal op te tekenen en ien van de vraogen in zo’n levensboek is: “Hoe was uw trouwdag?”
Mien moe is niet zo’n verteller. Maor as ik vragen stel, gef ze antwoorden en alle antwoorden samen vormt heur verhaal.  Hielemaol as ik d’r dan aandere vraogen bij stel: “Wat vunn’n ie daor dan van?” bijveurbeeld.  Of “Waorom was dat?”

Inmiddels heb ik een mooi beeld van hoe de jeugd van mien moe was.
Zesde kind in een rij van 10.
Bittere armoede, gien speulgoed voor zuchzölf, alles mus deelt worden.
Gien ‘mooie mantel’.  As ze al ies een uitje haar, weur d’r een jasse leend van een zus of buurwichie.
Maor het was een warm, gezellig gezin.

Heur moe (mien oma) was ‘zo schoon as sukker’.
De bakker destieds haar oma wel ies mega-compliment gegeven: “bij vrouw Boelen is het altied zo schoon, daor ku’j wel van de vloer eten!”
(Dat is bij mien student-dochters ok wel ies zo, maor dan is het gien compliment…)

1956 Dikke verkering

1956 Dikke verkering

Ze was 14 jaor toen ze de deure uutgung voor een ‘betrekking’.
Daor (in Oldenzaal) ontmoette ze mien va op heur 17e.

Toen ze trouwde op heur 28e kocht ze heur eigen prachtige trouwjurk.
Supertrots was ze daor op.
De trouwdag zölf was hiel mooi west, vertelde ze.
Ze trouwden in Zeumhuuzen in Zuud-Holland. Daor woonden mien grootolders destieds.
Mien va had een mooi nei pak en een gehuurde hoge hoed. Ik zie hum d’r allent maor met in de handen staon op foto’s, hij hef hem vast niet veul op had die dag……
Olders en breurs en zusters waren d’r allemaol bij en ’s aomds was d’r een gezellige visite in een zaaltje.
“Met een accordeonist” miende mien moe zich te herinneren. “Toen ha’j nog niet van die grote bruuloften zoas tegenwoordig”. (Toen könn’n ie mekaar dus ok nog gewoon verstaon op zu’n feest, dacht ik d’r achteran.)

Het ‘levensboek-mes’ snedt aan twee kanten.
Mien moe kreg een mooi boekie van heur leem’, met foto’s en verhalen.
Deur die verhalen krieg ik  inzicht in heur leven  en in het ‘waorum’ van sommige dingen.

Reageren

17 december: Ik kom van de Olde Smilde.

A’j in dizze periode tussen Sinterklaos en Old&Nei over de Smilde riedt langs de Drentse Heufdvaort, dan ku’j genieten van de langste aniengesleuten karstverlichting van Nederland.

Kerstverlichting langs de vaort in Smilde

Kerstverlichting langs de vaort in Smilde

Het begunt bij de Nörgervaortsbrogge/Kloosterveen en het eindigt eem veurbij de stienfabriek van Roelsema. Karstbomen, sterren, herten, klokken, ja zölfs het hiele karstverhaal met herders, wiezen, tot ‘dos en dezel’ an toe kom ie veurbij.
De broggen zit allemaol vol lampies en ok de tillevisietoren is extra verlicht.
Iedere buurtvereniging in Smilde verzörgt zien eigen stukkie Vaort.

Ieder jaor geniet ik d’r ontzettend van. Wij komt regelmaotig over de Smilde in dizze tied. De moeders woont d’r nog en met de verjaordagen, karstdagen, neijaorsdag: wij ziet de familie (en dus ok die mooie lochies) geregeld.
En wat is ’t een einde, de hiele Smilde.

Nao de Nörgervaort krie’j eerst Bovensmilde, dan Middensmilde, vervolgens Hiekersmilde en an ’t voeteneinde lig Hoogersmilde. Dat is het oldst. Daorum wordt Hoogersmilde in de volksmond nog aal de Olde Smilde nuumt.

Mien va en moe kwamen d’r wonen in 1962. Import. Dat veul niet met. Maor ik bin d’r opgruid en preut toen ik van de legere schoele kwam plat Smildegers. Compleet met ‘waeter en glaezen’. Gerard en ik hadden een goeie tied in Smilde en wij gungen ok niet vot umdat het oons niet goed beveul, hij kreeg gewoon aander wark. Maor ik blief altied een beetie Oldesmildeger. As ik bij Meintjes in de winkel kom met mien moe kom ik altied nog wel bekenden tegen en ok in het appartementencomplex waor mien moe nou woont ken ik bijna iederiene. De oale kapper woont d’r en de oale slager. En de vroggere buren van mien moe. En de moeder van mien vriendin. “Moi, bi’j dr ok eem weer?”

Soms rie ik op een mooie zummeraomnd langs oons oale huus an de vaort en zie ik mensen in de wiekswal zitten vissen.
Dan kriebelt d’r wel ies een klein plekkie heimwee in de maag……

Meisn bint niet altied positief over de Smilde.
“D’r zit meer dominees under de preekstoel as d’r op.”
“In Smilde hebt ze last van Smildiger wiend!”
“Smildigers: ie komt d’r nooit tussen.”
In Drenthe wordt het slim woekerende onkruud “Knopkruid” Smildiger roet nuumt……
’t Zal allemaol wel.
Ik vuulde mij d’r thuus en het döt mij aal nog wat. Ok al woon ik al meer dan viemtwintig jaor in Roon: ik blief een beetie oldesmildiger.

Reageren

Pagina 15 van 17

Mogelijk gemaakt door WordPress & Thema door Anders Norén