De waarde van de dag

Vandaag stond in mijn agenda: ‘Klazienaveen; opruimen met tante Trijn’.
Ze had, nadat ze 9 jaar had ingeschreven gestaan voor een nieuwe woning, op maandag 1 december een appartement toegewezen gekregen.
Toen ik op 3 december met schoonzus Ali bij haar was zat ze er helemaal vol van!
We reden er alvast even langs : “Kiek, daor kom ik straks te wonen!” en ze was in gedachten al aan het inrichten.
“Alle meubels kunt gewoon met. Die stoel van je mamme zet ik straks daor neer” en ze liet ons foto’s zien van de lege kamer die nog behangen moest worden.
Maar alle huisraad moest ook worden uitgezocht en opgeruimd, daar zag ze wel tegenop.
“Dan kom ik joe in week 2 een dag helpen” en zo kwam de 7e januari als ’tante Trijn-dag’ in mijn agenda te staan.

De rouw om haar verlies begon heel plotseling gaat in fase’s.
Op woensdagmorgen 10 december bedacht ik dat ik een week eerder op 3 december nog met Ali bij haar was.
En dat ik het toen eigenlijk wel heel druk vond die week en dacht: ‘Maar ja, ik spreek het ook allemaal zelf af…’
Een week na haar overlijden schreef ik kerstkaarten; haar naam stond bovenaan het lijstje met adressen.
In diezelfde week kreeg ik een app van één van haar schoondochters: “Zijn er nog dingen met emotionele waarde die je graag zou willen hebben?”
In een volgende app kregen we foto’s van meubels ‘die nog geen plekje hebben’; er was een beetje haast bij want tante Trijn woonde in een huurhuis en het huis moest begin januari leeg worden opgeleverd.
Waaronder een foto van de 2 stoelen waarin we in haar woonkamer altijd tegenover elkaar zaten en moeiteloos de uren volpraatten.
André Rieu kwam voorbij met kerst en ik schoot vol.
Op mijn stapeltje leesvoer ligt bovenaan de ‘Vorsten’ die ik van haar meekreeg.
De laatste.

De twee stoelen en het tafeltje in Casa Grada.

Na het weekend van de Christmascarols gingen wij op maandagavond naar Klazienaveen om wat spulletjes van tante Trijn op te halen.
Het huis was al bijna leeg; wij kregen de 2 stoelen en een tafeltje, die staan nu in Casa Grada.
Carlijn kreeg de bank en er was een krat met spulletjes waar ik om gevraagd had en….. een hele lading ‘Vorsten’ en boeken over Beatrix, Maxima, en Amalia.

Bij Daniël Lohues in de zaal kwam het verdriet even in golven omhoog bij het lied ‘Sinds zij der niet meer is…’ en op de eerste dag van het staatsbezoek dat de president van Finland aan Nederland bracht zag ik Amalia met een mooi diadeem en pakte ik mijn telefoon om dat even te delen met tante Trijn.
Oh nee.

Onderzoek heeft uitgewezen dat ze is overleden aan een aneurysma in haar buik.
Ze heeft niet geleden en ze is 80 jaar geworden; ze heeft tot de laatste dag mogen genieten van haar leven.
Voor mij zullen er nog vaak momenten zoals hierboven beschreven zijn, maar ik heb er vrede mee.
Het is zoals nicht Anja mij appte na de begrafenis: ‘Trijn is Thuis; het is goed zo’.

De 1000-stukjes Disneypuzzel is in ons gezin een kerstvakantietraditie.
Voor de kerstdagen komt de puzzelplaat op tafel en haal ik een een puzzel uit de spelletjeskast boven die we dit jaar gaan maken met wie ook maar aan onze keukentafel aanschuift, we hebben er een stuk of 6.
Tijdens het Sinterklaasfeest van dit jaar kreeg ik een puzzel van 1000 stukjes, maar dat was géén Disneypuzzel, maar één van de provincie Drenthe.
Op de puzzel zat een klein briefje waar een venijnige boodschap op stond:

O wacht, ik hoor zojuist van de traditie-Piet
een kerst zonder Disneypuzzel, dat kan dan blijkbaar weer niet.
OKAY! PRIMA! 
Ligt in de schuur, stelletje cultuurbarbaren.

En inderdaad, ik vond een mooie Disneypuzzel: die legde ik op 22 december op tafel en na de kerstdagen was hij af, zie afbeelding rechts.

Maar ik laat mij door Sinterklaas natuurlijk geen cultuurbarbaar noemen.
Dus na kerst haalde ik de Drenthe puzzel uit de doos en begon dapper met de eerste klus: alle stukjes met de goede kant naar boven, alle kantstukjes er uit zoeken en alle stukjes met een plaatsnaambordje op een apart stapeltje.
De contouren van de puzzel werden door de kantstukjes al duidelijk toen Han & Lianne en hun kinderen op 29 december bij ons boerenkool kwamen eten en toen ze weer weggingen waren alle kantstukjes gelegd en waren er al mooi wat plaatsnaambordjes compleet.

Op 31 december zat ons gezin al vóór de lunch aan de oliebollen: dat is al sinds jaar en dag traditie bij ons.
Papa bakt oliebollen, wij eten ze op.
“O leuk, de puzzel!”
“Eeeehm…… moeilijk ja….”
De een na de ander kwam er even bij staan en liet zijn of haar licht er over schijnen.
“Er zitten geen grote kleurvlakken in waar je stukjes van bij elkaar kunt zoeken.”
“So hee! Al die stukjes lijken op elkaar!”
“Die zijkanten. De kleuren lopen allemaal in elkaar over.”
“Veel te moeilijk…”

Lang verhaal kort: ze lieten me er mee zitten.
Ze waren druk met van alles en nog wat, maar puzzelen was ineens niet zo interessant.
Toen ze weggingen op 1 januari hadden ze er met elkaar hooguit 20 stukjes aangelegd.
Maar…….. het was mijn eer te na om te stoppen en de puzzel weer in de doos te doen.
Bovendien was het een leuke puzzel: alle aspecten van Drenthe kwamen voorbij.
Het kerkje in Roderwolde, het speelgoedmuseum in Roden, TT in Assen, Shakespeare in Diever, de ganzenmarkt in Coevorden en natuurlijk de hunebedden.
En bij Smilde natúúrlijk de televisietoren én ik ontwaarde zelfs een paar witte huisjes, gebouwd met stenen van de Kalkzandsteenfabriek Roelfsema waar mijn vader heeft gewerkt.
Toen Han en Danyan  op vrijdagmorgen 2 januari kwamen helpen om de kerstbomen naar buiten te dragen en in de tuin te planten hebben we de laatste stukjes met elkaar aangelegd.

Trots stuurde ik in de gezinsapp een foto van de puzzel met het onderschrift ‘…… en wie zijn nu de cultuurbarbaren?’
Ik niet.
Zoveel mag duidelijk zijn.
En over 11 maanden is het weer Sinterklaas.

Afbeelding; NOS – NPO

Wij hebben aan het eind van 2025 het jaaroverzicht van het NOS-journaal niet gezien.
Eerlijk gezegd: ik hoef het allemaal niet nog een keer te zien, één keer is genoeg.
Waar we wel naar keken was ‘Uit het leven 2025’, mooi omschreven als ‘eerbetoon aan de nalatenschap en betekenis van bekende en minder bekende personen die in 2025 zijn overleden’.

Joost Prinsen was ook één van hen.
In de jaren 70 zag ik hem als Erik Engerd in de Stratenmaker op Zee- show en vervolgens kwam hij regelmatig voorbij in diverse TV-programma’s. Legendarisch was de aflevering van Verborgen Verleden waarin hij, slechts gekleed in zijn onderbroek, in de ijskoude Berezina ging zwemmen om te ervaren hoe het voor zijn voorvader moet zijn geweest die in het leger van Napoleon tegen de Russen had gevochten en die de rivier zwemmend had moeten oversteken.
In mei 1997 was de eerste aflevering van  ‘Met het mes op tafel’, de door hem bedachte kennis- en blufquiz, waar ik vanaf toen geen aflevering van heb gemist.
Hij werd in het overzichtsprogramma herdacht met zijn vertolking van het gedicht ‘Ben Ali Libi – goochelaar’ van Willem Wilmink. Dat was opgenomen voor de NPS-documentaire uit 2004 Willem Wilmink – Dichter in de Javastraat.

Dat gedicht kende ik, dat had ik al eens gelezen en ook al eens eerder gehoord, dus ik wist wat er kwam.
Maar Joost Prinsen las het niet voor: hij vertelde het gedicht.
Alsof hij bij ons in de kamer zat.
En tijdens dat vertellen raakte hij ontroerd.
De waanzin van de 2e Wereldoorlog benoemd in een paar zinnen, die me diep raakten door de manier waarop ze werden uitgesproken door Joost Prinsen.

Het verhaal achter dit gedicht vond ik op de website van Allard van Lenthe
Joost Prinsen was met Willem Wilmink bij de opening van een tentoonstelling over vooroorlogse joodse kunstenaars in het Nederlandse Theater Instituut in Amsterdam.
Ze zien op een namenlijst de naam ‘Ben Ali Libi. Goochelaar’ staan.
Prinsen had tegen Wilmink gezegd: ‘Zo’n goochelaartje, zat die Hitler nou echt in de weg? Had Hitler niet aan zijn Germaanse Rijk kunnen werken zonder die Jodenvervolging?’
Wilmink ging er een gedicht over schrijven.

Het gedicht van Wilmink is geschreven bij de gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog.
Toen werd gezegd: “Dit nooit weer.”
Maar wat zien we in onze tijd gebeuren? Met politici als Trump, Le Pen en Wilders?
Minachting voor de rechtstaat en de democratie  leidt tot ondermijning van de stabiliteit, polarisatie, desinformatie en kan op den duur dezelfde proporties aannemen als 90 jaar geleden.
Politici horen mensen te verenigen, maar we zien dat ze een wig drijven, bevolkingsgroepen wegzetten en haat zaaien.

En altijd als ik een schreeuwer zie
met een alternatief voor de democratie,
denk ik: jouw paradijs, hoeveel ruimte is daar
voor Ben Ali Libi, de goochelaar.

Op de website ‘Historiek’ vond ik een uitgebreid artikel over Ben Ali Libi, hierbij een link: De goochelaar
Daarop vind je zijn geschiedenis, maar ook het gedicht van Wilmink én een video van de ontroerende voordracht van Joost Prinsen.

Het eerste blog van het nieuwe jaar 2026!
Hiernaast zie je een afbeelding van ons prikbord, lees whiteboard tijdens de kerstvakantie.
Eind december haalde ik alles er af: rouwberichten, een geboortekaartje, een lot waar geen prijs op was gevallen, waardebonnen, ‘even-onthouden-briefjes’, kaarten en folders: alles weg.
Alle magneten weer aan de linkerkant: er ontstond een leeg, wit midden.
Daarop zette ik de woorden die me aanspraken in de eindejaarscolumn van Daniël Lohues in het Dagblad van het Noorden van zaterdag 27 december.
(klik op de afbeelding voor een vergroting).
Wil je de hele column met de titel ‘Another year over’  ook even lezen? Hierbij een link naar zijn website.

Dit jaar heb ik erg genoten van de kerstvakantie.
In voorgaande jaren was ik rond kerst en oud & nieuw aan het werk: ik nam altijd vakantie in week 2.
Nu kon ik me helemaal storten in de feestelijkheden rondom de jaarwisseling waar ik altijd zo van geniet.
We hadden eigenlijk iedere dag wel iets leuks: eten met vrienden, bijeenkomsten met ons gezin, familiefeestjes, allemaal met veel ‘gezelli’.
Twee 1000-stukjes puzzels gemaakt met wie er maar aan wilde schuiven, twee boeken uitgelezen, enkele kerkdiensten bijgewoond, een paar sokken afgebreid, oliebollen & knieperties verorberd en….. vanmorgen foto’s gemaakt voor de nieuwe header. In de sneeuw.
Als je goed kijkt op die header-foto zie je boven de zonnewijzer twee kerstboompjes met sneeuw op de takjes.
Die stonden vanmorgen voor de koffie nog versierd met ballen, slingers, engelen én lampjes in huis.
Nu staan ze weer met hun wortels in de grond in de hoop dat we ze volgend jaar weer kunnen gebruiken.
In het kader van de duurzaamheid die Gerard met zijn Groene Kerk-clubje hoog in het vaandel heeft staan.

Een nieuw begin.
De woorden van Lohues laat ik nog even op ons whiteboard staan.
Als reminder.
Maak er wat van in 2026.

In het blog over onze Sinterklaasviering begin december schreef ik er al over:
‘Niemand had iets gevraagd van Heel Holland Bakt, maar toch was het tv-programma gisteravond prominent aanwezig: twee gezinsleden hadden afzonderlijk van elkaar een Heel Holland Bakt Bingo-spel in elkaar geknutseld! Dat gaan we tijdens de finale, als iedereen in Roden komt kijken natuurlijk spelen!’
Gisteren, einde middag, verzamelde ons gezin zich aan de Boskamp.
Iedereen groepte eerst bij elkaar rondom het aanrecht en voor iedereen een stoel onder zijn achterste had waren er al kerstcarols uitgezocht voor 1e kerstdag en zongen we met elkaar bij wijze van voorpret vierstemmig ‘Tibie Paiom’.

“En……wie gaat er winnen vanavond?”
Unaniem werd gedacht aan Shai.
Die altijd alles perfect voor elkaar heeft.
Die op tijd klaar is en tijd heeft voor de afwerking.
Die netjes werkt (met chirurgische precisie volgens André) maar ook het  braafste jongetje van de klas is, wat bij ons dan weer irritatie oproept.
“Ja hoor, Shai is weer TEVREDEN!”

Eerst moest mijn zelfgebakken appeltaart natuurlijk gekeurd worden, maar daar was geen discussie over.
“Deze is de lekkerste. Altijd.”
“Prima mondgevoel…!
Altijd leuk, een compliment.
En toen zaten we dus allemaal met een bingo-formuliertje voor onze neus.
Daar stonden dingen op als alstiemaarggggaarrris’, cremeux, trillende handen, frisje, zuurtje, vulling, room, speldje, ganache, knappertje en kandidaat kijkt af op.

“Ik heb nog nooit zo goed opgelet wat er gezegd wordt…”
“O, tent kan ik gelijk al doorstrepen, want die is al in beeld…”
“Nee, dat telt niet, het moet gezegd worden!”
“Is dit loos?” vraagt iemand als Van Duin in de camera kijkt. Op het bingobriefje stond namelijk ‘André kijkt loos in de camera’.
‘André helpt’ stond ook in één van de vakjes.
“Is dit helpen?”

Op een paar kaartjes stond ‘deelnemer in tranen’.
Toen André met een tablet met een video van het thuisfront bij de kandidaten langsging wisten we het zeker: nu gaan de tranen vloeien.
Kom maar door met die emoties!
We zaten op het puntje van de stoel….. maar er kwamen geen tranen.
“Nou, maar ik vind dit wel een vorm van ‘bellen met het thuisfront, dus die ga ik doorstrepen.”
O ja. Dat vonden drie anderen ook een goed idee.
Cees was de eerste met een hele rij: de eerste bingo.
Hij moest natuurlijk wel even oplezen wat hij allemaal had doorgestreept, maar het werd allemaal goedgekeurd: een goeie bingo!
Hij kreeg een chocolaadje.
Er werd driftig geroepen en gekrast als er weer iets genoemd werd wat op de kaart stond. “Jaaaah! Knappertje!”

En daar bleef het bij.
Ik wachtte nog op springvorm, Robèrt die ‘VEUL’ zegt, en smeuïg.
En op ‘deelnemer in tranen’, maar dat zou vast bij het bekendmaken van de winnaar nog gebeuren.
Maar nee!!!!
Zelfs toen geen tranen: niet bij de winnaar en niet bij de verliezer.

Nu verheugen we ons met elkaar op 1e kerstdag.
Niet alleen op het zingen en het gezellige samenzijn, maar ook op de uitzending ’s avonds van de terugblik op Heel Holland Bakt; mét bloopers!

Eigenlijk bezoeken we ieder jaar wel een Weihnachtsmark in Duitsland, maar dit jaar wilden we niet zo ver.
We zouden met z’n vieren, alleen Harriët en Cees gingen mee en we kozen deze keer voor een kleine kerstmarkt: in Meppen, bij Emmen over de grens.
Meer weten over de Weihnachtsmarkt in Meppen? Hierbij een link naar hun website.
Wij waren dit jaar al eerder in Meppen geweest*, dus we wisten al waar ‘die Altstadt’ zich bevond.
We waren er even over elven, toen zat het andere stel ons al op te wachten in ‘Biener Landbäckerei’. Zij trakteerden ons op Kaffee mit Kuchen.
En dan sta je met z’n vieren likkebaardend voor zo’n vitrine met Duitse heerlijkheden!
Gerard en ik kozen voor warme Apfelstrudel met vanillesaus.
Het was rond de middag nog heel rustig in het centrum, dus wij liepen eerst even naar de rivier De Hase, liepen een stukje over promenade langs de rivier naar het punt waar de Hase in de Ems stroomt.

afbeelding: website Stadtmarketing Meppen

De Mepper Weihnachtsmarkt is niet heel groot, maar wel erg gezellig.
Er is een enorm reuzenrad, een ijsbaan op het Marktplein, met daarnaast een grote, verlichte kerstpiramide, waar de drie koningen en Jozef en Maria bovenin te zien zijn.
Eerst maar eens op zoek naar een beker Glühwein.
Het plein voor het historische raadhuis heet tijdens de maand voor kerst ‘Rathauswald’ (Stadhuisbos).
Het plein is helemaal omzoomd door verlichte sparren en achterin het bos kun je Glühwein en ander drinken kopen.
Aan het begin van de markt was een ander ‘bos’: de Märchen-meile.
Er stonden houten kasten waarin een sprookje werd uitgebeeld. Als je op een knopje drukte werd het verhaal verteld.
Over Rümpelstilchen bijvoorbeeld.
Je weet wel, dat mannetje dat van stro gouddraad kon maken.

“We kunnen ook nog wel even naar de Kaufland!” opperde één van ons.
Dat is zo’n gigantisch, Duits warenhuis.
We keken onze ogen uit.
Niet alleen over wat er allemaal te koop wordt aangeboden, maar vooral ook over wat mensen zoal in hun winkelwagentje hadden liggen….
En dat gold ook voor het zingende rendier dat op het Raadhuisplein boven onze hoofden Duitse kerstliederen kweelde.
Hierbij een link  naar een video.
Komt, verwondert u hier mense.

We kwamen langs kramen met zelfgebreide sokken en wanten, er werd ter plekke zalm gerookt en zelfs de tingieter uit Zuidwolde (Dr.) had daar een kraam!
Dat ontdekten we omdat ik aan Harriët vertelde dat ik zo’n tinnen kerststal-hanger van tante Trijn had gekregen.
“Die heb je dan vast bij ons gekocht!” klonk het in onvervalst Nederlands.
Was ook zo.
Lezen wanneer? Hierbij een link naar het blog dat ik daar toen over schreef.

Enneh……. in dit blog helemaal niets over de geschiedenis van dit oude vestingstadje?
Tuurlijk wel!
Het oude raadhuis heeft een bijzondere windvaan.
Boven op de stadhuistoren getuigt een hanze-koggeschip van de middeleeuwse band van Meppen met het machtige Hanzeverbond. 

*Lees meer in het blog over de dag dat wij met mijn broer en schoonzus in Meppen waren