De waarde van de dag

vogel-villa

Afgelopen donderdag vertrokken we voor een paar dagen naar Casa Grada in Westerbork.
Een soort ‘stilte-voor-de-storm’-vakantie: morgen gaat Gerard met de behandeling beginnen in het UMCG.
We namen wat vogelvoer mee, want het zou een bar weekend worden met sneeuw en vorst.
Gerard maakte op de tafel die voor het huis staat een vogel-villa met een ‘barretje’ voor de vogels van een  grote schaal, twee bakstenen en de deksel van de barbecue die in de schuur staat.

Vrijdag was de hele villa ondergesneeuwd. Toen het die middag weer droog was haalden we de sneeuw weer weg en wachtten op de vogels. Die eerst niet kwamen.
Waar we in de zomer soms 30 verschillende vogelsoorten onderscheiden op de vogelapp, nu was er geen vogel te zien.
In het meer hadden de eenden even verderop bij het bruggetje een wak open gehouden, daar groepten de watervogels bij elkaar.
Dat waren de enige vogels die we hoorden.
Aan de rand van het meer stapte een witte zilverreiger heel voorzichtig op het dunne ijs, maar verder …. geen vogel te zien.

Zaterdag was het nog wel heel koud, maar er viel geen neerslag meer.
En warempel: zaterdagmorgen kwam er één nieuwsgierig maar erg schichtig koolmeesje een kijkje nemen bij Gerards bouwwerk.
Al snel daarna kwamen er meer koolmeesjes.
Die zich allemaal gedroegen als Trump als het om Groenland gaat: VAN MIJ!
Maar er kwamen ook vinken.
En musjes.
En een roodborstje en een dikke merel.
We zaten binnen voor het raam, benoemden de vogels en genoten ondertussen van het prachtige uitzicht op het meer.
We zochten nog wat informatie op over vogels; toen ik de beestjes gadesloeg vroeg ik me af: ‘Wat doen vogeltjes eigenlijk bij vorst, kou en sneeuw?’
Daarover vond ik interessante informatie op de website van Vogelbescherming Nederland: hierbij een link naar dat artikel.

Zondag hadden de vogels hun villa helemaal ontdekt; het was een drukte van belang onder het barbecuedeksel!
We hebben de omgeving van Westerbork nog niet vaak met sneeuw gezien, maar dat hebben we de afgelopen dagen ruimschoots goedgemaakt.
Veel sneeuw viel er en we maakten een paar prachtige wandelingen.
We zijn voor het eerst sinds de bijna vijf jaar dat we dit huis hebben niet op het terras bij het meer geweest, omdat alles was bedekt met een dikke laag sneeuw, die zondag na een nacht met 10 graden vorst veranderd was in een ijslaag: het was glad en koud.
We staken binnen de kaarsjes aan en genoten van de rust.
En de vogeltjes dus.

Hieronder een paar afbeeldingen die een impressie geven van de omgeving van Vakantiepark Het Timmerholt in de winter.

Als het gaat over mijn jeugd in Hoogersmilde ben ik vrijwel altijd positief; dat ligt ook aan mijn eigen kijk op de dingen. Mijn broer bijvoorbeeld heeft helemaal niks met het dorp uit onze jeugd.
Vandaag een verhaal over hoe verzuild het dorpje in de jaren ’60 was.

Het verhaal begint met de twee vriendinnetjes Alny en Ada. De beide meisjes waren in 1963 in de nieuwbouwhuizen aan de Servatiusstraat komen wonen, zij op nummer 9 en ik op nummer 13. Van dezelfde leeftijd (1960) en al gauw onafscheidelijk. We speelden samen bij haar thuis, bij mij thuis en heel veel buiten met de andere kinderen. Onze vaders werkten allebei op de steenfabriek van Roelfsema, maar de gezinnen trokken samen niet heel veel op: wij waren protestant, zij niet. Dat betekende in de volwassenenwereld dat je in een andere ‘zuil’ zat, maar daar hadden wij als kinderen geen weet van. Als ik op zondag met Alny speelde dan ging ik wel eens mee naar een voetbalwedstrijd van SVH. Mijn ouders deden daar niet moeilijk over, maar raar was het wel, dat voelde ik als kind al aan. Kreeg ik een patatje van haar vader, vroeg een dorpsgenoot aan mij “Mag jij dat wel?”

Alny en ik bezochten samen de kleuterschool; op de groepsfoto hiernaast staat ze op de achterste rij, ze is het derde kind van rechts; ik ben het blonde meisje schuin voor haar. 
We waren altijd samen.
Maar.
Toen we in 1967 naar de lagere school moesten ging zij naar de Openbare school tegenover ons en ik moest anderhalve kilometer fietsen naar de Christelijke Nationale School aan de Rijksweg. Maar dat maakte voor ons niet uit: wij bleven vriendinnetjes, al werd dat wel wat lastiger, want er vormden zich groepjes. Je hoorde bij de openbaren of bij de christelijken en zij en ik hoorden allebei bij een andere groep.

Na een jaar ging Alny verhuizen: haar ouders kochten een huis aan de Rijksweg tegenover de steenfabriek. In het begin zochten we elkaar nog op, maar dat werd ons niet gemakkelijk gemaakt: als we bij elkaar waren werden we er door onze eigen groep onophoudelijk op gewezen dat we niet met elkaar mochten spelen. Wij  waren overlopers! Onze ouders, alle vier import-Hoogersmildigers vonden het verschrikkelijk, maar zij konden er niet veel aan doen, zo was het nu eenmaal in het dorp.
Het is ons dan ook niet gelukt om onze vriendschap te behouden.

Toen ik in de zesde klas van de lagere school zat mocht ik op gitaarles en tot ons onuitsprekelijk geluk hadden onze vaders beslist dat Alny en ik samen muzieklessen zouden gaan volgen bij Marinus Boer in Dwingeloo. Zij woonden inmiddels in Geeuwenbrug en iedere zaterdag reden de vaders ons om en om naar muziekles. Op woensdagavond gingen we naar  de Mandolineclub: samen zingen en musiceren!

afbeelding: geschiedenis-oefenen.nl

Alny en ik zijn in de loop van de jaren uit elkaar gegroeid, niet door het idiote zuilengedoe, maar omdat we inmiddels in verschillende delen van Drenthe woonden.
Het verhaal van de ‘openbaren’ en de ‘christelijken’: soms vertel ik er wel eens over, maar als je het zelf niet hebt meegemaakt, kun je je er helemaal niets bij voorstellen.

“En nu?”
Dat vroeg ik me eind november af toen Trijntje aankondigde dat ze ging stoppen met de FysiYoLates-lessen.
Hierbij een link naar het volledige blog dat ik daar toen over schreef.
Begin december hadden we onze laatste les, we namen hartroerend afscheid van elkaar en toen wist ik nog niet of ik in het nieuwe jaar weer zou gaan sporten.

Maar gelukkig: eind december kreeg ik een mail van Dorien Salverda*.
Zij gaf aan dat zij wel een poging wilde doen om de lessen van Trijntje over te nemen en wilde inventariseren wie er allemaal mee gingen doen. Per kerende post reageerde ik: JA! Op donderdagmorgen om 09.00 uur werd ik verwacht in het RAS-huis in Roderesch.
Hoe zou het zijn, bewegen met Dorien? Afgelopen woensdag had ik al even contact met vriendin Bea, die had op dinsdag al een les van haar gehad; ze was enthousiast. “Leuke vrouw, geen rondjes rennen.” Want daar houden wij niet van.

Op de 8e januari zaten we wat onwennig in de kring op de matjes.
Dorien stelde zich aan ons voor en deed eerst een inventarisatie-rondje. Ze wilde graag weten wat wij zo bijzonder vonden aan de lessen van Trijntje en wat wij van haar verwachtten.
Wij wilden eigenlijk vooral ons ouder wordende lijf een beetje soepel houden en hoopten dat er rekening zou worden gehouden met onze specifieke problemen zoals daar zijn knieën, ruggen en schouders.

We begonnen met rondlopen in een kringetje, waarbij we ons helemaal uit moesten rekken om denkbeeldige appels te plukken, hele grote passen moesten maken en proberen als een boom (op één been) te staan.
In tegenstelling tot de bomen zwaaiden onze takken (armen) om overeind te blijven.
Daarna deden we een bijzondere oefening. “Komt uit China” zei Dorien daarover “en het is een heel goede oefening om je hele lichaam ’s morgen actief te maken. Het is soms wel een beetje raar….”
Nou, inderdaad.
Vooral het begin.
We moesten de schouders laten hangen, de armen laten bungelen en een beetje hangzakkerig op en neer bewegen met ons lichaam. Dan sta je in de kring allemaal wat giebelig met je lichaam op en neer te schudden…..
Het laatste deel van de oefening bestond uit het bekloppen van ons hele lichaam, van je hoofd tot je voeten. Tap-massage heet het.
“Hoe voelt dit nu?” vroeg Dorien. Mijn hele lichaam tintelde een beetje en het voelde heel lekker.
Meer weten? Hierbij een link naar de website Flow 60 waar het hele verhaal wordt uitgelegd.

We deden nog wat oefeningen met hoepels, wat rek en strek op de matjes en daarna was er, net als bij Trijntje, een heerlijke ontspanning van een minuut of vijf.
En tot mijn grote genoegen was er ook thee! Nog even bijpraten en ervaringen uitwisselen.
Wij waren het wel eens: tot volgende week!

* Dorien is bewegingswetenschapper; haar bedrijf heet Lionheart Coaching.
De lessen die ze aan ons geeft vind je op haar website  onder de tab ‘Individueel’. Even naar beneden scrollen: ‘Fit & Vitaal – bewegen met aandacht’.

Het is al even geleden; vandaag een gastblog van Gerard met een vervelend bericht.

Wie Ada en mij een tijd lang kent weet dat ik in 2015 heb leren omgaan met een niet te genezen ziekte, namelijk Multiple Myeloom, ook wel de ziekte van Kahler genaamd.
Het was in voorjaar 2015 dat de ziekte werd vastgesteld en ik met chemokuren werd behandeld en tenslotte in november 2015 de eerste stamceltransplantatie heb ondergaan.
In 2019 werd in februari duidelijk dat de ziekte weer de kop op stak en onderging ik eenzelfde soort traject met in augustus van dat jaar een tweede stamceltransplantatie.
Daarna bleef het, met ondersteuning van een zogenaamde ‘onderhoudsmedicatie’ goed gaan tot de zomer van 2024: toen gingen de bloedwaarden weer heel langzaam de verkeerde kant op, maar ‘nog geen reden om in te grijpen’ zo vond de hematoloog.
Tót september vorig jaar toen de bloedwaarden de toelaatbare grens hadden bereikt. De hematoloog vond het toen verstandig om met een andere kuur te beginnen. We startten daarmee eind oktober en al voor het einde van het jaar bleek dat deze behandeling helaas niet aansloeg. De waarden stegen nog steeds en de bijkomende botpijn is het gevolg van actieve Kahler haarden.

Een dag vóór de kerstdagen werd ik al bijgepraat  door een assistent-arts en de hematoloog over de mogelijke vervolgbehandeling. Gelukkig was er nu een nieuwe aanpak mogelijk, de zogenaamde Bi-specifieke Antistoffen behandeling. Hiermee zijn al goede resultaten behaald tijdens landelijke studies en ze verwachten dat dit voor mij dan ook een effectieve aanpak kan worden.
Afgelopen dinsdag hoorden wij wat de aanpak inhoudt en hoe het verloop zal zijn. Naar verwachting start ik hier de komende week mee met een opname van zes dagen in het UMCG.
De eerste dagen kunnen best pittig zijn voor de patiënt zo werd mij verteld, maar daarna ben je toch al weer vrij snel op de been. Ik moet rekening houden met een verdere verzwakking van mijn immuunsysteem. ‘Mijd zoveel mogelijk grote groepen én mensen met verkoudheid’ is het dringende advies. Het zal na de behandeling elke week een beetje beter worden, zo is de verwachting. Na de opnameweek zal ik gedurende 6 weken wekelijks naar het ziekenhuis moeten voor een injectie en daarna maandelijks.

De teleurstelling was groot toen de kuur in november en december niet aansloeg. In die periode deelden we onze zorgen al met de mensen die deel uitmaken van ons netwerk: van hen hebben we veel steun en warmte ontvangen, wat ons natuurlijk erg goed doet.
Onze hoop is nu gevestigd op de nieuwe behandeling.
We blijven realistisch, maar weigeren pessimistisch te worden van de situatie waar we nu in zitten.
Om met de woorden van Lohues te besluiten: Hoop starft ’t lest.

In ’t zwartst van ’n duustere nacht
Brandt altied waorns ’n keersie
’n Stemmegie flustert daor zacht: 

’t Komp wel, ’t komp wel goed
Uuteindelijk weten we ’t best
Komp wel, ’t komp wel goed
Hoop stärft ’t lest.

Hierbij een link naar het blog ‘Hoop & Daniël Lohues‘ van december 2019, daarop vind je de volledige tekst van het lied en een link naar een YouTube-video.

Wil je meer weten over de Bi-specifieke Antistoffen behandeling?
Hierbij een link naar een PDF dat ik maakte over dat onderwerp. 2026.01.08 BCMA

Vandaag stond in mijn agenda: ‘Klazienaveen; opruimen met tante Trijn’.
Ze had, nadat ze 9 jaar had ingeschreven gestaan voor een nieuwe woning, op maandag 1 december een appartement toegewezen gekregen.
Toen ik op 3 december met schoonzus Ali bij haar was zat ze er helemaal vol van!
We reden er alvast even langs : “Kiek, daor kom ik straks te wonen!” en ze was in gedachten al aan het inrichten.
“Alle meubels kunt gewoon met. Die stoel van je mamme zet ik straks daor neer” en ze liet ons foto’s zien van de lege kamer die nog behangen moest worden.
Maar alle huisraad moest ook worden uitgezocht en opgeruimd, daar zag ze wel tegenop.
“Dan kom ik joe in week 2 een dag helpen” en zo kwam de 7e januari als ’tante Trijn-dag’ in mijn agenda te staan.

De rouw om haar verlies begon heel plotseling gaat in fase’s.
Op woensdagmorgen 10 december bedacht ik dat ik een week eerder op 3 december nog met Ali bij haar was.
En dat ik het toen eigenlijk wel heel druk vond die week en dacht: ‘Maar ja, ik spreek het ook allemaal zelf af…’
Een week na haar overlijden schreef ik kerstkaarten; haar naam stond bovenaan het lijstje met adressen.
In diezelfde week kreeg ik een app van één van haar schoondochters: “Zijn er nog dingen met emotionele waarde die je graag zou willen hebben?”
In een volgende app kregen we foto’s van meubels ‘die nog geen plekje hebben’; er was een beetje haast bij want tante Trijn woonde in een huurhuis en het huis moest begin januari leeg worden opgeleverd.
Waaronder een foto van de 2 stoelen waarin we in haar woonkamer altijd tegenover elkaar zaten en moeiteloos de uren volpraatten.
André Rieu kwam voorbij met kerst en ik schoot vol.
Op mijn stapeltje leesvoer ligt bovenaan de ‘Vorsten’ die ik van haar meekreeg.
De laatste.

De twee stoelen en het tafeltje in Casa Grada.

Na het weekend van de Christmascarols gingen wij op maandagavond naar Klazienaveen om wat spulletjes van tante Trijn op te halen.
Het huis was al bijna leeg; wij kregen de 2 stoelen en een tafeltje, die staan nu in Casa Grada.
Carlijn kreeg de bank en er was een krat met spulletjes waar ik om gevraagd had en….. een hele lading ‘Vorsten’ en boeken over Beatrix, Maxima, en Amalia.

Bij Daniël Lohues in de zaal kwam het verdriet even in golven omhoog bij het lied ‘Sinds zij der niet meer is…’ en op de eerste dag van het staatsbezoek dat de president van Finland aan Nederland bracht zag ik Amalia met een mooi diadeem en pakte ik mijn telefoon om dat even te delen met tante Trijn.
Oh nee.

Onderzoek heeft uitgewezen dat ze is overleden aan een aneurysma in haar buik.
Ze heeft niet geleden en ze is 80 jaar geworden; ze heeft tot de laatste dag mogen genieten van haar leven.
Voor mij zullen er nog vaak momenten zoals hierboven beschreven zijn, maar ik heb er vrede mee.
Het is zoals nicht Anja mij appte na de begrafenis: ‘Trijn is Thuis; het is goed zo’.

De 1000-stukjes Disneypuzzel is in ons gezin een kerstvakantietraditie.
Voor de kerstdagen komt de puzzelplaat op tafel en haal ik een een puzzel uit de spelletjeskast boven die we dit jaar gaan maken met wie ook maar aan onze keukentafel aanschuift, we hebben er een stuk of 6.
Tijdens het Sinterklaasfeest van dit jaar kreeg ik een puzzel van 1000 stukjes, maar dat was géén Disneypuzzel, maar één van de provincie Drenthe.
Op de puzzel zat een klein briefje waar een venijnige boodschap op stond:

O wacht, ik hoor zojuist van de traditie-Piet
een kerst zonder Disneypuzzel, dat kan dan blijkbaar weer niet.
OKAY! PRIMA! 
Ligt in de schuur, stelletje cultuurbarbaren.

En inderdaad, ik vond een mooie Disneypuzzel: die legde ik op 22 december op tafel en na de kerstdagen was hij af, zie afbeelding rechts.

Maar ik laat mij door Sinterklaas natuurlijk geen cultuurbarbaar noemen.
Dus na kerst haalde ik de Drenthe puzzel uit de doos en begon dapper met de eerste klus: alle stukjes met de goede kant naar boven, alle kantstukjes er uit zoeken en alle stukjes met een plaatsnaambordje op een apart stapeltje.
De contouren van de puzzel werden door de kantstukjes al duidelijk toen Han & Lianne en hun kinderen op 29 december bij ons boerenkool kwamen eten en toen ze weer weggingen waren alle kantstukjes gelegd en waren er al mooi wat plaatsnaambordjes compleet.

Op 31 december zat ons gezin al vóór de lunch aan de oliebollen: dat is al sinds jaar en dag traditie bij ons.
Papa bakt oliebollen, wij eten ze op.
“O leuk, de puzzel!”
“Eeeehm…… moeilijk ja….”
De een na de ander kwam er even bij staan en liet zijn of haar licht er over schijnen.
“Er zitten geen grote kleurvlakken in waar je stukjes van bij elkaar kunt zoeken.”
“So hee! Al die stukjes lijken op elkaar!”
“Die zijkanten. De kleuren lopen allemaal in elkaar over.”
“Veel te moeilijk…”

Lang verhaal kort: ze lieten me er mee zitten.
Ze waren druk met van alles en nog wat, maar puzzelen was ineens niet zo interessant.
Toen ze weggingen op 1 januari hadden ze er met elkaar hooguit 20 stukjes aangelegd.
Maar…….. het was mijn eer te na om te stoppen en de puzzel weer in de doos te doen.
Bovendien was het een leuke puzzel: alle aspecten van Drenthe kwamen voorbij.
Het kerkje in Roderwolde, het speelgoedmuseum in Roden, TT in Assen, Shakespeare in Diever, de ganzenmarkt in Coevorden en natuurlijk de hunebedden.
En bij Smilde natúúrlijk de televisietoren én ik ontwaarde zelfs een paar witte huisjes, gebouwd met stenen van de Kalkzandsteenfabriek Roelfsema waar mijn vader heeft gewerkt.
Toen Han en Danyan  op vrijdagmorgen 2 januari kwamen helpen om de kerstbomen naar buiten te dragen en in de tuin te planten hebben we de laatste stukjes met elkaar aangelegd.

Trots stuurde ik in de gezinsapp een foto van de puzzel met het onderschrift ‘…… en wie zijn nu de cultuurbarbaren?’
Ik niet.
Zoveel mag duidelijk zijn.
En over 11 maanden is het weer Sinterklaas.

Afbeelding; NOS – NPO

Wij hebben aan het eind van 2025 het jaaroverzicht van het NOS-journaal niet gezien.
Eerlijk gezegd: ik hoef het allemaal niet nog een keer te zien, één keer is genoeg.
Waar we wel naar keken was ‘Uit het leven 2025’, mooi omschreven als ‘eerbetoon aan de nalatenschap en betekenis van bekende en minder bekende personen die in 2025 zijn overleden’.

Joost Prinsen was ook één van hen.
In de jaren 70 zag ik hem als Erik Engerd in de Stratenmaker op Zee- show en vervolgens kwam hij regelmatig voorbij in diverse TV-programma’s. Legendarisch was de aflevering van Verborgen Verleden waarin hij, slechts gekleed in zijn onderbroek, in de ijskoude Berezina ging zwemmen om te ervaren hoe het voor zijn voorvader moet zijn geweest die in het leger van Napoleon tegen de Russen had gevochten en die de rivier zwemmend had moeten oversteken.
In mei 1997 was de eerste aflevering van  ‘Met het mes op tafel’, de door hem bedachte kennis- en blufquiz, waar ik vanaf toen geen aflevering van heb gemist.
Hij werd in het overzichtsprogramma herdacht met zijn vertolking van het gedicht ‘Ben Ali Libi – goochelaar’ van Willem Wilmink. Dat was opgenomen voor de NPS-documentaire uit 2004 Willem Wilmink – Dichter in de Javastraat.

Dat gedicht kende ik, dat had ik al eens gelezen en ook al eens eerder gehoord, dus ik wist wat er kwam.
Maar Joost Prinsen las het niet voor: hij vertelde het gedicht.
Alsof hij bij ons in de kamer zat.
En tijdens dat vertellen raakte hij ontroerd.
De waanzin van de 2e Wereldoorlog benoemd in een paar zinnen, die me diep raakten door de manier waarop ze werden uitgesproken door Joost Prinsen.

Het verhaal achter dit gedicht vond ik op de website van Allard van Lenthe
Joost Prinsen was met Willem Wilmink bij de opening van een tentoonstelling over vooroorlogse joodse kunstenaars in het Nederlandse Theater Instituut in Amsterdam.
Ze zien op een namenlijst de naam ‘Ben Ali Libi. Goochelaar’ staan.
Prinsen had tegen Wilmink gezegd: ‘Zo’n goochelaartje, zat die Hitler nou echt in de weg? Had Hitler niet aan zijn Germaanse Rijk kunnen werken zonder die Jodenvervolging?’
Wilmink ging er een gedicht over schrijven.

Het gedicht van Wilmink is geschreven bij de gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog.
Toen werd gezegd: “Dit nooit weer.”
Maar wat zien we in onze tijd gebeuren? Met politici als Trump, Le Pen en Wilders?
Minachting voor de rechtstaat en de democratie  leidt tot ondermijning van de stabiliteit, polarisatie, desinformatie en kan op den duur dezelfde proporties aannemen als 90 jaar geleden.
Politici horen mensen te verenigen, maar we zien dat ze een wig drijven, bevolkingsgroepen wegzetten en haat zaaien.

En altijd als ik een schreeuwer zie
met een alternatief voor de democratie,
denk ik: jouw paradijs, hoeveel ruimte is daar
voor Ben Ali Libi, de goochelaar.

Op de website ‘Historiek’ vond ik een uitgebreid artikel over Ben Ali Libi, hierbij een link: De goochelaar
Daarop vind je zijn geschiedenis, maar ook het gedicht van Wilmink én een video van de ontroerende voordracht van Joost Prinsen.