De waarde van de dag

Halverwege januari zocht ik een lied van Daniël Lohues.
Je kent het wel: er speelt een zinnetje door je hoofd dat je kent van een liedje, maar je weet niet welk liedje het ook maar weer was.
“…..ok mien vertrouwen in het lot, het veul mij allemaol kapot…”
Van Lohues, dat wist ik, maar welke?
Ik typte bovenstaande woorden in op Google met als toevoeging Daniël Lohues en tadaaaah….. daar was het: ik kwam op een artikel in het Nederlands Dagblad onder de titel ‘Woest en ledig, mild en overvloedig.
Hierbij een klein stukje uit dat artikel waar de woorden die ik zocht in staan:

In het liedje ‘Herinnerings’ zingt hij:
‘Zölfs ’t geleuf dat ik geleufde, ok mien vertrouwen in het lot, het veul mij allemaal kapot, niks meer van over as herinnerings…..’

Je bent ‘klaar met religie’, meldde je. Maar in drie van de twaalf liedjes op ‘Hout Moet’ gaat het over geloof. Hoezo klaar?

‘Ja, ik besef heel goed dat je er nooit los van komt, dat geloof. Ik ben ermee opgegroeid. Het was nooit een dwangbuis; het zit zo in je systeem. Ook veel niet-gelovigen zijn bezig met religie en veel gelovigen kennen hun twijfels. Ik ben gewoon van het geloof afgeraakt doordat ik veel las over de evolutie en zo. Maar het gekke is dat iets waar je niet in gelooft, best kan bestaan. Jezus heeft bestaan, de kruisiging is echt gebeurd. God bestaat niet, maar ik wou dat het wel zo was. Het is fijn om ergens in te geloven, ook al is het verzonnen. Het is zoals Willem Wilmink een keer zei: de liedjes van Jacques Brel en de veertigste van Mozart zijn ooit verzonnen, maar ze bestaan wel. Zo is het ook met de hemel; die is ooit verzonnen en bestaat dus.’

Lohues heeft voor een ex-gelovige veel heimwee en daarbij een voorliefde voor koppige doorbijters. Op Allennig II gaat ‘Hij wul de klokken laoten luuden’ over pastoor Harm Schilder uit Tilburg. In ‘Bij de hemel in de rij’ schetst Lohues louter personen die zich hebben ingezet voor anderen:

‘Bij de hemel in de rij, Staon zulken vaok ok nog achteran  Ze wullen zich weer niet opdringen Maor dan begunt de hiele rij Te wiezen en te wenken en te zingen…’

Niks wrok of mildheid. Je bent je geloof verloren, maar je zou er zomaar tussen willen staan.
‘Ja. Ik was onlangs eens bij het geboortehuis van Franciscus van Assisi. Dat vind ik inspirerend. Zo iemand zou ik graag willen zijn. Een weldoener.’

Hierbij een link naar het hele artikel.

Afbeelding: Theatertournee 2022/2023

Het is een interview uit 2011, het jaar dat Lohues 40 werd. Inmiddels is hij 55 en ik vind het mooi om te lezen dat hij nog steeds dezelfde dingen zegt.
En welk liedje was het nou?
‘Herinnerings’.
Ik had er zelfs al eens blog over geschreven, hierbij een link naar dat verhaal: Een klank, een smaak, een kleur…
Wil je het lied ook even beluisteren? Klik dan hier.
Ken je het lied ‘Bij de hemel in de rij’ nog niet?
Hierbij een link naar een YouTube video van dat nummer.

En vandaag?! Was er een podcast over zijn nieuwe album ‘Jager’. Klik hier om die te beluisteren.

Het was 1976, ik was 15 jaar; ik werd door Arend, die ik kende van de club en de zondagsschool, gevraagd om mee te gaan naar een repetitie van gospelgroep ‘The Mountaineers’ in Smilde. Iets meer dan een half jaar heb ik er op gezeten en meegezongen, maar ik voelde me er niet thuis; dat had vooral te maken met de leeftijd van de andere leden, die minstens 3 jaar ouder waren en sommigen waren al begin twintig. Op die leeftijd is dat veel.

Begin dit jaar kreeg ik een mail van Arend: hij nodigde me uit voor de reünie van The Mountaineers.
Dit jaar was het vijftig jaar geleden dat de zanggroep werd opgericht
Even was er twijfel; ik zat er maar zo kort op, ik zong niet mee op de LP die ze maakten, maar ik gaf me toch op.
Gistermiddag om 14.00 uur werden we verwacht in Het Kompas bij de Koepelkerk in Smilde.

De eerste die ik sprak was Han. We liepen samen naar binnen; ik herkende hem wel maar hij mij niet. Toen ik later vertelde dat ik getrouwd was met Gerard Waninge kwam die naam hem wel bekend voor: “Daar heb ik nog mee gevoetbald!”
Binnen was er koffie/thee met ‘smulcake’ en zo’n dertig oud-koorleden.
Het leeftijdsverschil dat in de jaren ’70 zo’n barrière was geweest, viel nu helemaal weg.
Of je nou 65, 70 of 72 bent maakt nu helemaal niks meer uit.
Ook was er nu wél aansluiting met de andere koorleden. Dat kwam omdat er ook veel mensen waren die ik kende vanuit ons kerkelijk netwerk in Hoogersmilde, of die inmiddels familie zijn geworden (schoonzus Lammie) of de zus van een vriendin, of vroegere buurtgenoten, kortom: goed dat ik gegaan ben.

Maar we kwamen niet alleen maar om te kletsen: we gingen ook zingen!
We kregen een boekje met teksten (wij zongen vroeger alleen met teksten, zonder noten!) en Klaas de Jonge (die tegenwoordige Emile heet) nam plaats achter de piano.
Hij was destijds de koorleider en onder zijn bezielende pianospel zongen we een aantal liederen.
Een bijzondere ervaring. Wát een teksten stonden wij daar toen te zingen.
En we wisten het ook zo zeker allemaal wat we de wereld toezongen….
Het koor noemde zichzelf ‘mountaineers’ omdat het dagelijks leven werd gezien als het beklimmen van een berg waarbij je een gids (Jezus) nodig hebt.
Dat stond ook op de LP: ‘Luister naar Hem en laat je leven door hem leiden’.
Na de lunch sloot Lammie de bijeenkomst af met een gedicht waaruit ik deze zin heb onthouden: de echte bergen moesten nog komen.

Herinneringen opgehaald en veel mensen gesproken.
En over die echte bergen: wie ik ook sprak, niemand is ongeschonden door die vijftig jaar gekomen.
Er waren zelfs al een aantal leden overleden.
Ons geloofsleven zag er inmiddels ook heel anders uit dan vijftig jaar geleden; wij zelf ook 😉

Na afloop liep ik nog even naar de oude MAVO en stond te mijmeren op het schoolplein.
Daarna deed ik het boek ‘Smilde’ weer dicht.
Zonder heimwee weer naar Roden.

Vorig jaar kocht ik ‘Toegift’, een boek geschreven door Hotske Postma. Zij was predikant in Roden van 1992 tot 2003.
Voor mij was Hotske een voorganger die veel indruk maakte door wie ze was en hoe ze deed.
Als je benieuwd bent naar de inhoud van het boek, moet je het zelf kopen: op dit blog deel ik wat het met mij deed.
Gerard las het boek eerst en het viel me op dat hij het bijna niet kon wegleggen.
“Het is geschreven door iemand die ik goed gekend heb en als ze schrijft over haar tweede gemeente Roden komt het heel dichtbij.”

Hotske is net als ik 1960 geboren en ze begint met haar jeugd in een hervormd gezin het Friese dorpje Exmorra.
Ik las mijn eigen verhaal. De kleine lagere school, de kerk waar je op zondagmorgen met het hele gezin naar toe gaat, het poesiealbum: ze schetst een prachtig tijdsbeeld.
Ze schrijft dat haar kindertijd doordesemd is van kerk en geloof in een kleine samenleving waarin mannen de dominante rol hebben en bijna alle beslissingen nemen.
Zo herkenbaar!

Ze was de eerste vrouwelijke dominee die ik leerde kennen en ik heb destijds veel van haar geleerd. Wij waren in 1989 in Roden komen wonen en moesten al erg wennen aan het enorme verschil van de Hervormde gemeente vergeleken bij die van Hoogersmilde.
Hotske richtte de Gesprekgroep Jong-volwassenen op en vertelde ons over het evangelie van Maria Magdalena. Dat dat er was, maar dat dat in de door mannen geregisseerde kerkelijke wereld geen plek in de bijbel heeft gekregen.
Zij vroeg mij om ouderling te worden en zij inspireerde mij op meerdere gebieden.
Zij was de eerste dominee die niet ‘boven’ mij stond, maar naast mij.
Als je het niet eens was met wat ze zei, dan kon je dat gewoon zeggen en we konden het op een gelijkwaardige manier over het geloof hebben.
Ze vond dat we in de laatste zin van ‘Geest van hierboven’ niet moesten zingen ‘dat wij Gods zonen zijn’, maar ‘dat wij Gods kind’ren zijn’.
Ze was een enorme verbinder en ze leerde ons met een vorm van bibliodrama dat we ons konden inleven in een figuur uit de bijbel.
Ze liet mij in de huid van Maria kruipen en ik weet nog hoe bijzonder die belevenis was.
Ze organiseerde een soort ‘vijf broden en twee vissen’-picknick na een kerkdienst die in mijn geheugen gegrift staat.
Zij was een frisse wind door mijn geloofsleven en toen….. ging ze weg.

Hoe het voor haar is geweest weet ik nu.
Hoe zij het beleefde, wat er in haar gezin gebeurde en hoe ze worstelde met bepaalde zaken.
Ze kreeg een burn-out, moest met vervroegd emeritaat en is daarna kwetsbaar gebleven.
Ze schrijft dat ze die burn-out lang heeft gezien als een breekpunt in haar leven, maar dat ze er nu naar kijkt als een kantelpunt.
Als iets breekt is het kapot, als het kantelt kun je er anders naar kijken.
Ze heeft veel voor mij betekend: wat een zegen dat ik een klein stukje op haar levensweg met haar heb mogen meewandelen.