Categorie: Streektaol Pagina 10 van 16

21 september: Roonermaark.

Door Ada

Op 21 september 2019

Al sinds 2014 schrief ik over de festiviteiten rondum de Rodermarkt in Roden, in goed Drents ‘de Roonermaark’.
Dit keer een blog daorover in de streektaol.
De Roonermaark is veur het eerst holden in 1727; over een paar jaor kunt wij dus het 300-jaorig jubileum vieren.

Toen wij 1989 in Roden kwamen wonen hadden wij nog nooit van Roonermaark heurd.
In het lest van september 1989 waren wij slim drok met oons neie huus an de Boskamp. Op de zaoterdag veur de verhuuzing (het eerste weekend van oktober) haar ik de kinder bij mien moe parkeerd en was ik in de auto op weg naor Roden met koffie en brood veur de mannen die daor al vanof 7 uur an ’t wark waren. Ik zol d’r um tien uur wezen en ik was al wat an de late kant.

Op de Nörgerweg weur ik tegenholden. Ik mus umrieden, want d’r was optocht.
“Optocht? Waor moet ik dan langes?”
“Eem ummerieden; eem een stukkie trugge en dan rechts de Hullenweg op. Hè, meinse, kiek nie zo kwaod, ’t is feest!”
Veur mij was ’t gien feest.
Belachelijk! Stom boerendorpsgedoe!
Al foeternd en mopperig kwam ik via een grote umweg met de koffie an de Boskamp an. Ik was niet bekend in Roden en TomToms waren d’r nog niet.
Optocht. En dan de openbare weg blokkeren. Wat ’n verstaand!

Die dinsdag daorop haar Gerard vrij nummen um parket te leggen in oons huus.
Hij was drok an ’t tummeren terwijl het volk langs de ramen leup op weg naor de markt.
Menigeen stun te gebaren dat het feest was of wees naor zien veurheufd.
Bi’j nou wiezer. Ie gaot toch niet an’t wark op de vierde dinsdag in september?
Het beroemde Roonermaark-lied giet daor ok over:
Het grootste feest is Ronermaark er is gien ein die denkt an’t wark.
De lol voert dan de boventoon op Ronermaark bij ons in Roon.

Een jaor later, in 1990, hadden wij wel al deur dat d’r Roonermaark was, maor de optocht haar oonze belangstelling nog niet. Die zaoterdag hadden wij afspreuken met mien va en moe in Hoogersmilde, dus wij stapten ’s mörgens in de auto.
“Gaot jullie vot!?!” schrowde overbuurvrouw Fokje van de overkaante “TIS OPTOCHT!”
Dat was toch onbegriepelijk!

In november 1990 kwam Frea in groep 1 van de Haven en in september 1991 zat ze as moessie op de Rodermarktwagen. Wij zaten met kop en oren in de bouwgroep van de schoele en hadden kleine oogies van vermoeidheid en slaopgebrek.
Wij wunnen de eerste en de erepries met oonze wagen. In de jaoren daornao waren wij slim drok met de wagens en de optocht; de aanvankelijke weerstand was as snei veur de zun verdwenen. Toen wus ik de weg ok al bij wegversperrings.

Vandaag is ’t weer optocht.
Foto’s en verslag binnenkort in dit theater.

Klik veur eerdere blogs over dit underwarp naor het blog ‘Optocht’ uut 2018 >>>. Daor vin ie ok de links naor blogs uut veurgaonde jaoren.

Reageren

22 augustus: Moi!

Door Ada

Op 22 augustus 2019

In Streektaol

Zo nou en dan mag ik een stukkie inleveren veur de rubriek ‘Moi Noordenveld’ in het
regionale neisblad ‘ De Krant’; in augustus was ik weer an de beurt. Veur wat betreft het underwarp van dat stukkie: dat mag ik hielemaol zölf weten. Daor denk ik dan wel eem over nao. Wat schrief ik dan? In elk geval wat regionaols. En het möt ok herkenbaor wezen. Möt ok nog wat humor bij eigenlijk….

In veurgaonde colums haar ik al schreven over de Mensinge, het Martiniziekenhuus en de Rodermarktwagen van de karke; bij al die verhaolen haar ik put uut eerdere blogs die ik al ies publiceerd haar op dizze website. Dizze keer heb ik keuzen veur een verhaol over oonze oale Catharinakarke op de Brink in Roden waor as ik twee jaor vrijwilliger bin.
Een aantal blogs schreef ik over mien avonturen tiedens de openstelling van de Catharinakarke in de sommer. Daor heb ik een aantal aspecten uuthaald en een nei verhaol van maakt.

Woon ie niet in de buurt en wo’j mien bijdrage wal graag lezen?
Hierbij een link naor een PDF met het verhaol Niet knappen in de karke.

Wat wil ik bewerkstelligen met dit verhaol? Ik wol de Roners wat vertellen over het unieke monument dat hier op De Brink stiet en de drempel um daor ies naor binnen te gaon leger te maken.
Woensdag nam ik ‘de Krant’ met naor het UMCG veur Gerard,
’s Mörgens was ik an ’t wark en ik leut mien collega’s het stukkie ok eem lezen.
“Kunnen jullie wel Drents lezen eigenlijk?”
Wussen ze niet.
Maor ze redden zuch d’r prima met; ’t is ok niet moeilijk netuurlijk.

Naor aanleiding van mien stukkie ontstun d’r een gesprek over de karke.
Veur mij wel gek um het met mien collega’s te hebben over het Drents en de karke.
Dat is een stukkie Ada dat op mien wark wal ies, maor niet regelmaotig in de aandacht stiet.
An de kovvie vertelde ik dat ik dit underwarp keuzen haar um de Roners tiedens een openstelling naor de Catharinakarke te kriegen. Kennelijk deu ik dat zo enthousiast dat ien collega vreug: “Waarom ben je eigenlijk geen dominee geworden!?”

Tja….

Diezölfde collega kwam mij ’s middags een bos zunnebloemen brengen.
Umdat ‘mien zunnegie in huus’ d’r nou eem niet is.

Meinsn hebt zölf soms niet deur hoe heur stralen aandere luu verwarmt.

Beneid naor veurige publicaties in ‘De Krant’?

Nargens beter as thuus

Mannenpraot bij de Rodermarktwagen

Van Smilde naor Roden lokt….

Reageren

14 juli: Gruuntesoep met worst.

Door Ada

Op 14 juli 2019

In Koken & bakken, Streektaol

Veurige weke zundag maakte ik gruuntesoep; ik haar allent gien gehakt meer in de diepvries veur ballegies, dus ik zol een vegetarische gruuntesoep maken.
“Ik zal zien dat ik eem wat verse worsten in de diepvries krieg, dan maak ik weer ies gruuntesoep met worst.” zee ik tegen Gerard.
Wat ja een goed idee. Dat bracht hum op een aander idee.
“Is de Jumbo vandaag ok niet lös? Dan haal nou toch nog eem een zu’n worst op.”
Vegetarisch is prima, maor het huuft niet zo vake.

Daniël Lohues zingt over dizze typisch Drentse soep in zien lied ‘Hier kom ik weg”.

Ruumte smoort de drokte, stilte gef rust
ik ben me d’r niet alle dagen hielmaol van bewust
hoe graag ik hier mag wezen: gruuntesoep met worst,
leem hier helpt net zo goed as drinken tegen de dörst……

Toen ik drie weken leden op vesite was bij mien tante op Klazienaveen belde heur schoondochter.
“Is Paul bij joe? Mag ik die wel eem?”
D’r weur wat hen en weer overlegd over het eten.
“Wo’j gruuntesoep eten vandage? Ja? Dan haal ik eem een worst uut de diepvries.”
Nou bin ik d’r niet hielmaol zeker van of het nou allent een Drentse gewoonte is om verse worst in de gruuntesoep te koken; misschien in Grunn’n ok wel? Of in Overiessel?
Of allent in het Noorden van oons laand?
Wie ’t wet mag het zeggen.

Ok gruuntesoep met worst maken? Zo doe’j dat:

– Anderhalve liter water
– Gatties prikken in de worst en koken in het water.

– Ien grote siepel/ui of twee kleinties snipperen en in het water doen.
– zakkie soepgruunte van 200 gram d’r bij in.
– 1 of 2 bouillonblokkies naor eigen smaak (tuunkruden-, gruunte-of rundvleesbouillon)
– halve streng krulvermicelli (middel)
– maggiplant. Wee’j niet wat dat is? Klik hier veur een blog daorover uut 2015 >>>

As de worst gaar is uut de soep halen en in kleine schijfies snieden.

Maor ie kunt ok, net as bij opa en oma vrogger, iederiene een stuk worst in de soep geven.
Eet smakelijk.

Reageren

7 juni: Grensmarkt in Dinxperlo.

Door Ada

Op 7 juni 2019

In Streektaol

…. slagboom altied umhoog….

Op Hemelvaortsdag was d’r een grensmarkt in Dinxperlo. Dat lig vlak bij Aalten dus daor gungen wij hen met mekaar. Dinxperlo vormt samen met Süderwick een tweelingdörp op de Nederlands-Duutse grens (meer info? zie >>>). Vroeger was daor een douanepost; de slagboom en de borden staot d’r nog. (Op de foto de twee plaotsnaomborden, grensborden en de slagboom die altied umhoog stiet).
Inmiddels loopt Nederlanders en Duutsers vrolijk deur mekaar hen, maor dat was vrogger wel aans. In het Grenslandmuseum ku’j trechte veur alle verhaolen over smokkelen en smokkelroutes. Daor was ik aans netuurlijk wel eem binnen gaon kieken, maor net as op Lanzarote waren d’r niet meer belangstellenden in de groep. Bij de karke stunnen twee hiele olle stienen grenspaolen die bewaard bint bleven, daor he’k nog wel een foto van maakt.

Het was met recht een grensmarkt: de bezuukers weuden tweetalig benaderd.
Cafetaria/Imbiss.
Sokken/Strumpfen.
Kopje koffie/Tasse Kaffee.
Wij boemelden gezellig over de markt; het was net de Rodermarkt maor dan zunder peerdestront.
Wij zöchten een terrassie in de luwte van de markt en geneuten van de verschillende vormen van Nederlands en Duuts die wij um oons hen heurden. En wij preuten ok met mekaar vanzölfs.

In oonze vriendengroep praot wij altied Drents met mekaar.
Sinet, Drentse met Rotterdamse roots, prat het niet maor verstiet het wel.
Zo nou en dan gooit ze d’r wat dialect tussendeur.
“Kaort of gien kaort: wij gaot d’r hen!”
‘Mmmmhaaaammmmhaaaa…HIETE”
“Dan gaot wij stiengrillen op ’t hunebed”.

Soms wordt het een mengelmoesie, net as in Dinxperloo.
De heren drunken ’s aomnds een glassie Berenburg.
In zu’n blokhut staot vaak maor twee borrelglassies, dus d’r weur nog wat uut de aandere blokhut haalt.
Maor dat was een hiel ander glassie: slank, op een pootie en wat wieder an de bovenkaante, terwijl die aandere glassies een dikke bodem hadden en helemaol recht waren.
“Giet daor niet veul minder in?” vreugen de mannen zich of.
(Daor haar iene in’t verleden namelijk niet zukke goeie ervarings met, maor daor zal ik verder niet over uutweiden.)
Dat mus netuurlijk uutprebeerd worden.
D’r gung net zoveul in, maor de hand waormet het overschunken weur was kennelijk niet zo vaste, want d’r gobbelde wat over de rand.
“Eee jong, wat zit ie ja te motten!” reup iene, waorop Sinet zee: “Heb je weer gemot?”
Dat klinkt dan biezunder komisch, umdat het een samenvoeging is van ‘He’j weer mot?’ en ‘Heb je weer gemorst?’
De tweetaligheid in oonze vriendengroep is vermakelijk en zo nou en dan lacht wij d’r smakelijk um. A’j mekaar maor verstaot; taol is communicatie.
En communiceren hebt wij in het hemelvaortsweekend genog daon.

Reageren

9 mei: Streektaol zingen in de karke.

Door Ada

Op 9 mei 2019

In Streektaol

In de PKN-gemiente in Pesse-Fluitenbarg-Stoefzaand hebt ze vier dagen feest dizze weke: ‘Het ontmoetingsfestival’ (meer info zie >>>) .
De veurmalige gerifformeerde karke is grondig verbouwd (baanken d’r uut, veurdeure weur ‘entree-an-de-achterkaante’, preekstoele verhuusde naor de aandere kaante in de karkzaal) en de karke kreeg ok een neie naom: Ontmoetingskerk.

Gerard en ik waren uutneudigd om te kommen zingen bij het programmaunderdiel ‘Zingen in de kerk’: of wij een half uur ‘Streektaol in de karke’ wollen verzorgen.
Maor Gerard zingt nog niet zo hard.
Hielemaol niet eigenlijk, dus ik gung allent richting Pesse gusteraomnd.

Ze hebt daar in Pesse net zun gelegenheidskoor as wij in Roden met het Af&Toe-koor; dat koor verzörgde de samenzang in het eerste half uur. De begeleiding bestun uut piano en gitaar en of en toe zungen ze meerstemmig.
Het enthousiasme van de koorleden warkte anstekelijk; de mensen in de kerkzaal zungen alles met.
Gewoon met mekaar zingen, het döt een meinse zo goed.
Nao een körte pauze was de streektaol an de beurt.

Zunder Gerard was slim onwennig.
Spul opzetten lukt allennig nog wel.
Maor al die stekkers? Microfoon? Soundcheck?
Gelukkig was daor Albert; ok een soort Gerard, maor dizze speulde zölf gitaar bij veurnuumd koor.
Veur dizze aomnd hadden wij een programma samenstelt van muziek die wij in de loop van de jaoren in streektaolvieringen zöngen hebt.
Liederen uut het Drentse liedboek, zölf vertaalde liederen, Elly en Rikkert; bij bekende melodiën zung de gemiente met.

Het was mooi um op dizze aomnd positieve aandacht te kunnen geven an ‘streektaol in de eredienst’. Sommige noordelingen, wij markt dat ok um oons hen, bint toch wat huverig veur Drents in de karke. Het zul oneerbiedig wezen, niet passen bij de liturgie.
Wij ervaart zölf dat zingen in het Drents dichter bij oons komp.
Drents is oonze moedertaol, daor is niks oneerbiedigs an.
Het is in het begun hooguut wat vrömd, maor het went snel.
Als toegift zung ik nog wat bekends van Daniël Lohues, op verzuuk van iene die d’r achterof zölf niet was, maor dat meuk niet uut: iederiene zung met met ‘Hier kom ik weg.”

Een vriendelijke Drent, die mij an ’t begun bij de kapstokken al vertelde dat hij de accordeon ok wel had kunnen metnimmen, concludeerde nao ofloop dat e best wel met haar kunnen speulen. Zo moeilijk was het volgens hum allemaole niet.
Ik zal ’t onthollen veur as ik nog ies weer zunder Gerard op pad moet.

De aomnd weur ofsleuten met een optreden van gospelzangeres Rosemarie de Sousa.
Zij kreeg met de hiele zaal de handen op mekaar bij het lied ‘Hold on’ en an ’t einde stun iederiene op van zien stoel um met te swingen.
Nou……swingen was niet op iederiene van toepassing, bij de miesten bleef het bij ‘metbewegen’.
Maor daorveur bint wij ok Drenten.
Want ‘dat doe’j ja niet’>>>.

Reageren

2 april: Gien boerendochter.

Door Ada

Op 2 april 2019

In Streektaol

Toen Gerard en ik verkering kregen kwam ik regelmatig bij hum thuus op de boerderij en ik vuulde mij daor as een katte in een vrömd pakhuus. Destieds warkte ik as secretaresse bij Justitie in Assen en woonde nog thuus bij mien va en moe in een neibouwhuus in Hoogersmilde.

Och, wat haar de femilie Waninge een pret um die kantoorjuffer en heur boerenonwennigheid.
Ik was bange veur die grote peerden en volgens mien schoonmoeder durfde ik de koe niet bij de horens te vatten; koeien waren namelijk ok groot en onberekenbaar.
Verder wus ik niet wat het betiekende dat een peerd ‘gust’ was, vun ik dat het allemachtig stunk bij de zwienen en bij ’tochtige koeien’ vun ik dat ze dan de deuren beter dichte mussen doen.

Maor ’t is best goed kommen met mien schoonfemilie en mij.
Het wende vrij snel allemaole en de liefde veur Gerard deu de rest.
Gien boerendochter dus.
Maor toch stao ik as boerendochter met mien schoonmoeder op de foto melk te karnen.
Wij stunnen met ’n beiden achter een kraompie op de oogstdag in Dwingel, wij schrieft 1985. Want ik was dan wel niet van boerenofkomst, maor ik kun wal goed van ’t woord ofkommen en dat is ok belangriek a’j op zu’n markt staot. Mien schoonmoeder wijde mij hielemaol in in de geheimen van het melk karnen en botter maken en wij leuten de bezuukers van de oogstdag zien wat d’r gebeurde in de melkbusse a’j an ’t karnen gungen.

Mien va en moe kwamen kieken en lachten zich de buze uut: daor stun heur dochter met klompen an melk te karnen. Kun mij niks schelen, ik haar namelijk een fantastische dag in Dwingel.
De foto hiernaost is maakt deur de vrouw van de man die naost mij stiet.
Ik stun hum in keurig Nederlands te woord, maor hij wol weten of ik ok Drents kun.
Nou en of.
Wat wo’j heuren.
Hij wol geern met de melkbusse én de boerendochter op de foto.
Wij hebt hum maor niet wiezer maakt.

Die maondag nao de oogstdag zat ik gewoon weer achter de schriefmachine op kantoor in Assen.
Ik haar botter metnummen die ik zölf karnd haar.
Geleufden ze niet.
Gek hè?

Reageren

6 maart: #doeslief.

Door Ada

Op 6 maart 2019

In Streektaol

In de media is Sire met een neie campagne begunt.
#doeslief hebt ze ’t nuumt. Hierbij een link naor de website >>> met meer informatie.
Dat is kennelijk neudig, want veul meinsn doet niet lief tegen mekaar.
Scheldt mekaar uut, speit naor mekaar, of negeert mekaar.
Zölf wor ik aaltied wat verdrietig van al die negatieve berichten en probeer in ieder geval op mien eigen vierkante meter mien best te doen. Lief doen dus.

Gustermiddag mus ik nao ’t werk eem naor de Jumbo.
Veur mij stun een mevrouw met wat bosschuppen in de karre en daorveur stun een oale man met een grote rooie weekendtasse. Hij was wat traoge met het inpakken, dus het wichie achter de kassa haar al zegt hoeveul hij mus betalen, maor hij was nog lange niet klaor met het inpakken van zien rooie tasse. Hij was ok wat bibberig en verontschuldigde zöch dat wat langzaam gung. “Geeft niks hoor, meneer. Zal ik u even helpen?”

Veurzichtig zette ze een mattie eier in zien tasse en vleide de gruunte en de chips d’r over hen. “Nou, vriendelijk bedankt heur!” lachte de man en pakte zien portemonnee.
Maor ok toen duurde het wel eem veur e de portemonnee lös had en geld d’r uut pakt haar.
Hij keek eem weer schichtig richting het wichie achter de kassa, maor die zat met engelengeduld vriendelijk glimlachen.
Het geld weur wisseld en ze wachtte tot de portemonnee weer in de tasse zat.
“Wilt u de bon ook mee meneer? Spaart voor de kussens? ”
Nee, allemaole niet.
“Dan wens ik u een fijne dag!”
Dat zee ze zo oprecht dat de man met al zien rimpels lachte en nog een keer zee: “Nou, vriendelijk bedankt, heur!” Pas toen hij wegleup richtte ze zöch naor de vrouw veur mij.

Toen gung ze weer in ‘gewone-klanten-stand’ en weur het tempo weer behoorlijk opvoerd.
Toen ik aan de beurt was bedankte ik heur.
“Wat deed je dat goed met die oude meneer. Klasse!”
Ze kleurde tot achter heur oren.
“Bedankt. Wat fijn om te horen”.

#doeslief.

Lees hierbij ok ies het blog ‘Aordig doen’ uut 2015>>>

Reageren

17 februari: Vertaald uut eigen wark.

Door Ada

Op 17 februari 2019

In Lezen, Streektaol

Dizze website vergeliek ik wel ies met een tiedschrift; iedere dag verschient d’r nei artikel. Over muziek, geschiedenis of bloemschikken, met een brei-of haakpatroon, met een kookidee + recept of een verslag van een bijeenkomst waor as ik west bin.
Inmiddels staot d’r al meer as 1600 artikels op dit blog.

Maor dit weekend stiet d’r een kört verhaol van mien hand in een echt tiedschrift, in het Drentse tiedschrift ‘Zinnig’. Bij de lancering van dat blad haar ik d’r al ies over schreven, lees hierbij het blog uut november 2018 ‘Zinnig, een nei Drents tiedschrift >>>. In december las ik een oproep van het Huus van de taol. Ze waren op zuuk naor verhaolen met as thema ‘bittere noodzaak’. Daor haar ik nog wel een mooi blog over op mien site staon; ik stuurde het verhaol in dat ik schreef ik op 19 oktober onder de titel ‘Momentje voor jezelf’. Maor dat was een verhaol in het Nederlands, dus ik mus het eerst nog vertaolen. In januari kreeg ik bericht dat ze mien tekst zollen plaatsen in de eerstvolgende editie van Zinnig.

Gustermiddag lag de neie Zinnig in op de deurmatte.
Zol het d’r in staon?
Ja man.
Een vrömde gewaarwording om mien naam te zien staon in de liest met artikels.
Mien eigen verhaol en mien eigen foto die ik nam in het pashokkie van destieds in een echt tiedschrift. Ik ben d’r slim wies met.

Wo’j het verhaal ok in de streektaol lezen, maor bi’j niet geabonneerd op Zinnig?
Hierbij een link naor een PFD Momentje – streektaol met de tekst.
Wo’j toch liever de Nederlandse tekst nog ies lezen? Hierbij een link naor het blog ‘Momentje voor jezelf’ >>>|
A’j ze allebei leest zu’j tot de ontdekking kommen dat een blog wat aans is as een kört verhaol.

Reageren

15 januari: De paddenvanger

Door Ada

Op 15 januari 2019

In Lezen, Streektaol

‘Drentse thriller’ stiet d’r op de veurkaante van het boek ‘De paddenvanger’ van Anne Doornbos.
Het was een verjaordagskedoogie van de femilie Waninge; wat he’k d’r een wille an had.

Wat een meesterlijk boek. Wat spannend! Nagelbietend las ik de leste bladzijden koortsachtig uut.
Hé? Hef die het daon? Ow?
Toen ik het uut haar heb ik sommige namen en heufdstukken nog weer opzöcht.
Hoe zat dat dan?
Waor komp die name nou nog meer veur?
Ok het leste heufdstuk heb ik nog maor ies deurlezen, daor valt alle puzzelstukkies op heur plek.

Het boek begunt met een nauurliefhebber die bezig is om in het veurjaar padden te helpen met het oversteken van een drokke weg. Drie heufdstukken verder wordt d’r vier jonge jongens doodscheuten in heur auto as ze trugge komt van een aomnd stappen.

Afschuwelijk. Ie leest wat veur impact dizze gruweldaod hef op de betreffende families en op de maatschappij. Hoeveul druk dr stiet op het politie team dat dizze misdaod möt oplössen. Hoe moeilijk het is om anknopingspunten te vinden. Ondertussen hef de heufdpersoon, inspecteur Freek Rossing, ok nog een privé leem dat op de achtergrond een rol speult.

Wat ik biezunder vun an dit boek was, dat het zich in oons eigen Drenthe ofspeult. Ie kent de omgeving, ie weet hoe het d’r uut zöt as het giet over de weg tussen Aomen en Rolde. De personen in het boek hebt Drentse namen as Hadders, Hummel en Willems; ien van de slachtoffers het nota bene Richard Waninge.
Het is allemaole zo herkenbaar, bijveurbeeld de beschrieving van het uutzicht vanuut het neie plietsiebureau an de A28 in Assen.
“Vanuut de ramen hej bij goed weer onbekommerd uutzicht over Assen en een groot diel van Drenthe. De tillevisietoren van De Smilde stiet as een eigenwies uutroeptieken an de horizon.”
Ok mooi vun ik de verwiezing naor een liedtekst van Daniël Lohues uut Pries de dag nie veur het aomnd is ‘Wat kan d’r nog wel niet gebeuren ‘.
Hoe Drents wo’j ’t hebben.

Het Drents waarin Anne Doornbos schref is arg toegankelijk, dus ik zol zeggen: hen Daan Nijman (boekhandel in Roden) of hen de bibliotheek om dit boek op te halen!

Ik durf het bijna niet te schriem, maor eigenlijk is het jammer dat dit boek allent in oonze streektaol schreem is, want ‘de Paddenvanger’ verdient een groter lezerspubliek as allent Drenten.

Reageren

7 januari: Taolgrens

Door Ada

Op 7 januari 2019

In Streektaol

Nao de stadswandeling in Appingedam gungen Gineke en ik even koffiedrinken bij Gerard en wij maakten kennis met een aantal van zien collega’s. Iene kwam uut Klazienveen en wij teuten in het Drents zo een einde vot: femilie, geschiedenis, taol, kwekkwekkwek. Gezellig.
Ok een aandere collega uut Stadskanaol kwam d’r bij stoan en hij praotte ok in zien eigen streektaol, het Veenkoloniaols.

“Dat wij zo verschillend praot en dat wij mekaar toch verstaot hé? In Klazienaveen praot ze toch hiel aans as het Veenkoloniaols dat ok in Zuud-Oost Drenthe proat wordt?”
Collega uut Klazienaveen wus d’r meer van.
“Dat komp umdat bij het uutgraven van de knaolen van de Veenkoloniën de Grunnigers van boven kwamen, zij preuten Grunnings under mekaor. Vanuut het zuuden kwamen de Twenten en die namen het Sallands met. Deur de jaoren hen is het allemaol wat verbasterd, maor ie kunt de taolgrens nog precies anwiezen: Zwartemeer”.

O?
Nou ja zeg! Wus ik ja niet.
Nog nooit haar ik mij ofvraogt hoe het kun dat mien femilie in Klazienaveen (de Vrieswijken) zo aans preuten as de femilie in Emmerkepas (de Boelens). Ik was d’r van uut gaon dat dat kwam umdat de Vrieswijken zolang in Oldenzaal woont hadden (daor bin ik ja ok geboren) en de Boelens oorspronkelijk uut Onstwedde kwamen.
Klazienaveen en Emmerkepas ligt eigenlijk vlak bij mekaar en toch is taol compleet aans.

Veur de taolpuristen: dit vun ik d’r over op internet.

De Drentse dialekten uut de gemiente Emmen bint underling stark verschillend. In
de indieling van ’t Woordenboek van de Drentse dialecten weur het dialekt van de plaots Emmen en heur direkte umgeving (Weerdinge, Noord- en Zuidbarge, Westenesch, Willemsoord) tot het ZuudOost Zanddrents rekend. Dat geldt ok veur het dialekt van Schoonebeek, wat eigenlijk veul zuudelijker van karakter is en daorum soms tot het Sallands rekend wordt.

In het noorden van de gemiente Emmen praot ze Veenkoloniaols dialect wat tot het Grunnings heurt. Het WDD rekent daor de dialekten van Nei Weerdinge, Roswinkel en Emmer-Kepas en umgeving bij, alhoewel het Roswinkels daor feitelijk nie bij heurt: dit dörp is van veur de vervening en ’t dialekt is ’n vrumde eend in de biet, Het past eigenlijk beter bij het Westerwolds van Oost Grunn’n.

De rest van de gemiente Emmen vörmt ’t Zuud-Oost Veendrents. De dialekten van Nei Amsterdam, Erica en Klazienaveen liekt stark op de taol van ’t Drents-Overiesels grensgebied (Dedemsvaort/Slagharen waor de eerste verveners ok wegkomt) en ok op dat van Coevern. Ok de taol van Nei Dordrecht liekt daor wel op. ’t Dialekt van Barger-Oosterveld liekt nogal op Veenkoloniaols, de dialekten van Barger-Kepas, Zwartemeer en Weiteveen klinken as het Emslands van over de Duutse grens, daor kwamen de kolonisten ok vot.

Allemaol vormen van het Nedersaksisch; mien va gung in gesprekken over op de streektaol zo gauw as e vernam dat iene een noordelijk accent haar.
“Wij bint tenslotte Nedersaksen under mekaar”.
Zo ist.
Ku’j plat praoten?
Doe dat dan!

Reageren