De waarde van de dag

een alternatief voor 'de waan van de dag'

17 augustus: Nee, wij gaan nog geen gokje wagen.

Je hebt vast wel eens gehoord van het televisie-spelletje ‘Get the picture’ dat in de jaren ’90 werd gepresenteerd door Lucille Werner en later door Paula Udondek.
Dat spel deden we gistermiddag in de papieren versie tijdens de Cornelis-clan-bijeenkomst: een mini-familie-dag met mijn broer en zijn gezin en Gerard en ik met dochters en aanhang.
Het werkt net zo als destijds op televisie: een foto (in dit geval van onze familie) is bedekt met Post-It stickers.
Foto’s van de vijf kleinkinderen of van ons gezin uit 1969 bijvoorbeeld.
De deelnemers waren verdeeld in twee groepen (gistermiddag hadden we Vrieswijken en Boelens) en ze moesten om en om vragen beantwoorden die ik van Triviant-kaartjes voorlas.
Iedere keer als een vraag goed beantwoord werd ging er een stickertje af en kwam er een stukje foto te voorschijn. Dan mocht de groep een gokje wagen: wie staan er op de foto en bij welke gelegenheid was dat? Was dat niet goed, dan ging de beurt naar de andere groep.
“Nee, wij gaan nog geen gokje wagen. Je ziet immers alleen nog maar schoenen…..”
Soms zei iemand bij het 1e stickertje dat er af ging al: “Deze weet ik!”
Bleek dat die foto bij hen in het trapgat hing “ik herkende gelijk die bloes…”
Baby Cor en peuter Coby werden in eerste instantie aangezien voor baby Harriët en peuter Frea.
Fout. Beurt naar de andere groep.
De moeilijkste was een foto uit 1964.
Mijn broer: “Ja, ik zie opa Boelen, maar wanneer was dat? Staat opa Vrieswijk daar ook bij op?”
Het was bij zijn doop; van de groep die gistermiddag bij elkaar was stonden alleen Henk en ik op die foto.
Over die foto heb ik al eens geschreven; als je hier klikt kom je op dat blog en kun je de foto bekijken.

Naast een paar rondes ‘Get the picture’ kon de familie zich buigen over het alfabet en de jaartallen 1983 tm 2008.
Die periode beslaat de 1e 25 jaar van ons huwelijk. Van van ieder jaartal had ik destijds een fotoblad gemaakt voor een foto-quiz op onze zilveren bruiloft; toen gingen de gasten ’s avonds bij de fotobladen langs om te raden bij welk jaar de betreffende letter hoorde.
“Daar ben jij een baby? In welk jaar ben jij geboren?”
Onze huidige schone zonen stonden er natuurlijk nog niet op……..

Het was weer uitermate gezellig.
Als we met de familie Waninge zo’n dag hebben met broers/zussen/kinderen/kleinkinderen kunnen er meer dan 100 mensen aanwezig zijn, bij de familie Vrieswijk houdt het bij 12 op.
Natuurlijk kwamen de grote Frysia-spekken voorbij die oma Vrieswijk zo lekker vond.
En was er een schaal met hapjes waarvan Cor als 2-jarige al opgetogen riep: “Tukkie kaas! Tukkie wost! Gesellig!”
Nu deze man inmiddels al 22 is gaan alle schalen nog steeds schoon leeg.

We hadden een grote tafel gereserveerd bij Good Fortune in Roden.
Een Chinees-Indisch restaurant waar we met onze ouders ook al zo vaak hebben gezeten en waar we deel konden nemen aan het lopend buffet.
Pa zou gisteren 94 zijn geworden en door alle foto’s en herinneringen was hij er samen met ma toch nog een beetje bij.

Reageren

16 augustus: Ophouden.

Vandaag is de geboortedag van mijn vader; de datum blijft natuurlijk voor mij voor altijd met hem verbonden.
Vanmorgen in de kerkdienst moest ik aan mijn vader denken door wat dominee Sybrand van Dijk zei over de zondag.
De rustdag.
Dan zult gij geen werk doen, gij, noch uw zoon, noch uw dochter, noch uw dienstknecht, noch uw dienstmaagd, noch uw vee, noch uw vreemdeling, die in uw poorten is.
Mijn vader groeide op in een streng gereformeerd gezin en vond als kind de zondag de ergste dag van de week.
Twee keer een ellenlange dienst waar hij niets van begreep en dan een dag waarop je niks mocht doen.
Lastig als lezen niet je hobby is en je een druk jongetje bent.
Verveel, verveel, verveel.
Hij had zich voorgenomen om dat later in zijn eigen gezin anders te doen.
In mijn jeugd was de zondag een vrije dag waar weliswaar de eredienst op de zondagmorgen bij hoorde, maar de dag werd verder gebruikt voor spelletjes doen, lezen, fietsen & wandelen, op familiebezoek, zwemmen, maar ook ’s avonds naar de bioscoop behoorde tot de mogelijkheden voor ons als jongeren.
Zo werd de zondag voor ons een rustpunt in de week.

Naast de zondagsrust ging het vanmorgen ook over onze houding tegenover vreemdelingen. We hoorden dat Jezus zeer bot en onvriendelijk reageert op een buitenlandse vrouw door te zeggen dat het brood voor de kinderen (het volk Israël) bedoeld is en niet voor de honden (de buitenlanders). Voor Jezus is het, net als voor ons, kennelijk moeilijk is om over de eigen muren heen te kijken.
Het is te danken aan de reactie van die vrouw “Maar de honden eten immers ook de kruimels die de kinderen laten vallen….” dat Jezus niet blijft volharden in zijn afwijzing.

Het werkwoord dat bij het Hebreeuwse woord sabbat hoort is vertaald ‘ophouden’.
Ophouden met de dagelijkse/wekelijkse beslommering.
Ophouden met maar malen over werk, eten, huishouding, het nieuws.
Ophouden met onszelf als middelpunt van het heelal te zien, maar de dingen eens vanuit een ander perspectief te zien.
Een mooi voorbeeld daarvan noemde Sybrand in zijn introductie op het thema van de viering: wij hebben het over de zonsverduistering die afgelopen week zoveel aandacht kreeg, maar als je vanuit de ruimte kijkt werd de aarde verduisterd.
Zijn wij normaal?
Of zijn de vreemdelingen in ons midden normaal en zijn wij raar?
We kennen allemaal het gevoel dat je overvalt als je kijkt naar een groepje vrouwen met een hoofddoek die onderling Arabisch praten, maar als je er tussen in gaat zitten, samen thee drinkt en in gesprek gaat ontstaat er onderling begrip omdat zij ook gewoon mensen zijn.
En wat is gewoon en wat is raar?
Goed idee om de zondag te gebruiken om daar eens over na te denken.

Nog wat handvaten nodig bij dat nadenken?
Als ‘service van de zaak’ een klein overzichtje van verhalen uit het verleden over deze controversiële schriftlezing:
* 2019 – Je krijgt de zegen mee. 
* 2020 – Niemand heeft er voor gekozen
* 2023 – Hoe voed je een hond op?
* 2024 – Kruimkens

Reageren

15 augustus: Standsverschil

Begin augustus stond ik met mijn pepermuntblikje als gastvrouw/gids in de Catharinakerk.
“Klopt uw route nog?” riep een blikkerige vrouwenstem.
Die stem en die tekst kwamen mij bekend voor…. het is de stem van de fietsknooppunten-app die zich bezorgd afvraagt of je niet verdwaalt, want je wijkt van de route af.
Het echtpaar dat binnenkwam was kennelijk een route aan het fietsen aan de hand van die knooppunten.
Omdat die knooppunten-vrouw maar bleef roepen zette de meneer zijn telefoon maar even uit.
Welkom!

Toen ik ze meenam naar het herengestoelte van de familie Kymmel vertelde ik over de standsverschillen in vroeger tijden,
Dat de familie een eigen toegangspoortje in de kerkmuur had, zodat ze niet ‘door het gepeupel heen’ naar hun bank hoefden te lopen.
En dat de bewoners van de havezathe zich hoog verheven voelden boven het gewone volk.
“Nou, dan kin ik joe ok nog een mooi verhoal vertellen; nait over de aodel maor over dikke boeren in ’t Grunnigerlaand. Kinnen wie eem gaon zitten?”
Het was een verhaal dat zich afspeelde in Oude Pekela en het werd mij verteld in het Gronings.

“Mijn grootvader was koster in Oude Pekela. In die tijd was het gebruikelijk dat de ‘dikke boeren’ met een sjees*, voortgetrokken door paarden, naar de kerk kwamen op zondagmorgen.

Afbeelding: wikipedia

De rijke boeren gingen in de kerk zitten, allemaal vooraan natuurlijk, maar dan moesten de paarden nog worden uitgespannen en ergens worden vastgezet. Dat werd gedaan door de arbeiders. Als die klus was geklaard mochten die in de achterste bankjes plaatsnemen.
Als de preek was afgelopen gingen de arbeiders alvast naar buiten om de paarden weer los te maken en voor de koetsen in te spannen.
Op een zondagmorgen, toen de arbeiders uit de kerk kwamen om hun taak te verrichten, waren de paarden weg.
Paniek! Maar ze konden verder ook niks uitrichten, de kerkdienst was immers nog aan de gang, dus ze schoven schielijk weer in hun kerkbanken.
Na de dienst was de schrik bij iedereen groot. Waar zijn de paarden!?!?
Maar de koster wist het. Die had de paarden naar een ander stuk land gebracht; daar was vers hooi en hij had het goed met de beesten voor gehad.
Opluchting alom. “En…” zei de koster “nu hebben de arbeiders op deze zondagmorgen ook eens de zegen meegekregen!”

Toen wij in de kerk in Usquert waren op zondag 9 augustus zagen we zo’n voorste bank in de kerk.
Daar stond zelfs op dat alleen notabelen daar mochten zitten…..

Sjezen zijn er niet meer, maar het woord sjezen gebruiken we nog wel.
Het echtpaar stapte naderhand weer op hun elektrische fietsen en sjeesde van de Brink af.
In gedachten hoorde ik de fietsknooppunten-mevrouw al blij roepen: “U bent er weer!”

* Een sjees is een soort koets. Het woord sjees is een Nederlandse verbastering van het Franse woord chaise (stoel).

Reageren

14 augustus: Een dagje geschiedenis (1) – De terp

Een dagje geschiedenis: daar had neef Cor nog wel een keer zin in.
Hij wilde mij graag meenemen naar noord-Friesland: daar bevindt zich het terpdorp Hogebeintum.
Als het nog een keer zegt ben je er al voorbij, want het heeft maar 80 inwoners, maar het valt wél op.
Het dorpje ligt namelijk op de hoogste terp van Nederland; die is maar liefst 8.80 meter hoog.

In eerste instantie zouden we alleen het informatiecentrum over de terp en met een gids de oude kerk bezoeken.
We begonnen met de permanente expositie in het Archeologisch Steunpunt: die tentoonstelling vertelt het verhaal van het terpenlandschap van Friesland.
Daar zagen we iets bijzonders.
Al enkele jaren merkte de Stichting Alde Fryske Tsjerken, (eigenaar van de kerk van Hegebeintum) dat de terpbodem onder de kerktoren begon te verzakken.
Als er niets zou worden gedaan zouden toren en kerk zware schade oplopen, misschien wel instorten.

De fascinerende boorkern

Om verdere verzakking te voorkomen werd er een betonnen plateau onder de toren geplaats. Bij die werkzaamheden werd bodemonderzoek gedaan en er werden 3 grondboringen uitgevoerd.
Dat leverde een schat aan informatie op vanaf het eerste ontstaan van de terp op een kwelderwal tot aan onze tijd.
Die 12 meter boorkern wordt in het informatiecentrum tentoongesteld; de aardlagen die te zien zijn gaan veel verder terug dan onze jaartelling.
Gefascineerd stonden we de boorkern stukje voor stukje te bekijken. Boven de aardlagen stond een tijdlijn. Sta je oog in oog met een stukje aarde van meer dan 2000 jaar oud…..
Op de website Geographix vond ik het artikel ‘Hegebeintum doorboord‘ met heel veel foto’s en informatie, waar laag voor laag wordt besproken.

Op de expositie was ook een wand ingericht met artikelen en foto’s van de afgravingen van de terpen.
Vandeweek schreef ik al dat de wierde van Warffum nog helemaal intact was: de terp van Hegebeintum is bijna helemaal afgegraven.

Skeletdelen van een vrouw met een armband met o.a. barnstenen kralen.

Vanaf 1840 werden terpen/wierden op grote schaal afgegraven: de aarde diende als meststof en bodemverbeteraar.
Meer dan de helft van de terpen/wierden is in deze periode geheel en gedeeltelijk verdwenen.
Door introductie van kunstmest in de dertiger jaren van de vorige eeuw nam de vraag naar terpaarde snel af.
Daarnaast kregen wetenschappers (denk aan Van Giffen) en natuurbeschermers steeds meer invloed.
Het besef groeide dat de bodemarchieven uniek waren en behouden moesten blijven, waarna de commerciële afgravingen definitief stopten.
Op een fotowand werd aandacht gevraagd voor de arbeiders die met een schep en kruiwagens het zware werk moesten doen.
Op de website Industriespoor kun  je in het artikel Terpafgravingen meer lezen over dit onderwerp.

De terp was al rond 500 jaar voor Christus bewoond; tijdens de afgraving werden resten van een vroeg-middeleeuws grafveld aangetroffen.
Die hebben veel informatie opgeleverd over de manier van begraven, de bijbehorende rituelen en grafgiften.
Een deel daarvan was te bezichtigen in de vitrines van het informatiecentrum. (website Terp Hegebeintum)
Wij waren nog niet uitgekeken toen we al werden opgehaald door de gids: tijd voor een wandeling naar de terp en een bezoek aan de kerk.
Wordt vervolgd dus.

Andere delen in deze serie

2. De kerk – 7 september
3. De state. – 22 september
4. De heilige – 3 oktober

Reageren

13 augustus: Heksenkring (1)

Zoals vorige week al aangekondigd: vandaag het eerste deel van het magisch-realistische feuilleton dat ik  schreef naar aanleiding van de schrijfworkschop ‘In de duisternis kijken‘.

Deel 1 De uitnodiging

Reünie 29-10-2015

Zin om herinneringen op te halen aan onze studententijd en te horen hoe het met iedereen gaat?
Kom dan naar de reünie van onze studentenvereniging Societas Discipulorum.

Wanneer: 29-10-2015  van 13.00 uur tot in de late uurtjes
Waar:  Auditorium Universiteit
Voor wie: Alle oud-leden jaargang 1968
Wat: terugblikken en elkaar opnieuw ontmoeten.

We hopen dat jij erbij bent om samen te vieren wat ons destijds heeft verbonden en nog steeds verbindt.

Namens de organisatie hopelijk tot snel: Jan-Gert, Pieter en Lidewij

Vanmorgen kwam Annemiek met een dure envelop de huiskamer inlopen.
“Leuk Bernard: een reünie van je studentenvereniging!” De uitnodiging was gericht aan de heer B. (Bernhard) van Waardenburg, alumnus van de Rijksuniversiteit.
Van 1968 tot 1974 ben ik lid geweest van ‘de discipelen’; de spotnaam voor onze studentenvereniging.
Nooit heb ik na 1974 iets van me laten horen; ik wil er ook niet meer aan herinnerd worden.

Niet dat het geen goede tijd was of zo.
Na de HBS ging ik geschiedenis studeren, ging in de stad wonen en sloot me aan bij voornoemde studentenvereniging. In het eerste jaar raakte ik bevriend met Hans, Christiaan en Boudewijn, later voegde Barbara zich bij ons, omdat we met z’n vijven onderzoek gingen doen naar heksenvervolging in de late middeleeuwen. Dat onderwerp werd aangedragen door Barbara, die een fascinatie had voor heksen. Ze vertelde ons dat ze als kind de Donald Duck-verhalen waar heksen een rol speelden het leukst vond en dat haar moeder een leuke mengeling was van Anneke Tanneke toverheks en Madam Mikmak. Wij hadden daar wel een beeld bij.

Binnen ons studiejaar vormden we met z’n vijven een sub-clubje, dat door de anderen soms smalend ‘de heksenkring van Barbara’ werd genoemd.
Een naam die de lading eigenlijk wel dekt.
Barbara was een mooie, raadselachtige vrouw en ze wond ons alle vier om haar vinger.
Volgens mij hield ze ons alle vier aan het lijntje.
Een spontane zoen, even tegen je aan liggen, haar hand in de jouwe: soms had ik het idee dat ik speciaal was voor haar.
We waren alle vier verliefd op haar, maar niemand van ons kon haar voor zichzelf winnen.
Soms keek ze naar je met ‘de blik’. Starend, nadenkend, alsof ze dwars door je heen keek; ik kreeg het er altijd warm van.
Ze genoot er van: van de aandacht van 4 jonge mannen en van het spel dat ze met ons speelde.
Ze nam ieder van ons wel eens in vertrouwen; vertelde mij bijvoorbeeld over haar verborgen angsten waarin heksen een rol speelden. Vroeg ze bijvoorbeeld: “Denk je dat heksen nu ook nog bestaan, Bernard?” Ik lachte haar daar hard om uit. “Welnee….!”
Ons onderzoek was succesvol, we haalden in 1973 alle vijf onze bul en als ‘Heksenkring van Barbara’ spraken we af om de kring eens per jaar bij elkaar te roepen voor iets gezelligs.

De eerste kring-reünie werd georganiseerd in 1974.
Ik mocht de grote Mercedes van mijn vader lenen. Hans en Christiaan haalde ik op, Barbara en Boudewijn kwamen naar het hoofdstation en stapten daar in.
We reden natuurlijk eerst langs de universiteit, haalden herinneringen op en aten een hapje in de stad. Daarna reden we naar het Grote Meer waar we vroeger wel eens gingen zwemmen: dat zouden we nu ook gaan doen.

Het was weer net als vroeger: snedige opmerkingen, studentikoze grappen en ondertussen legde Barbara haar hand vertrouwelijk op mijn been. Maar even later lag haar hoofd op Boudewijns schouder, na een half uur stak ze haar arm gezellig door die van Hans en leunde vervolgens vertrouwelijk tegen Christiaan aan. Er was nog niks veranderd: we waren nog steeds in Barbara’s ban en hunkerden alle vier naar haar speciale aandacht.
Maar waar het vroeger bij plagerijtjes en bekvechten bleef, liep het nu uit de hand.
Alcohol en haantjesgedrag is een giftige combinatie.

20 augustus – deel 2: Toch contact?
27 augustus – deel 3 : Niet veilig?
3 september – deel 4: Wraak?
10 september – deel 5: Slapen.

Reageren

12 augustus: Oude foto’s.

Voor een spel dat we gaan doen op een familiefeestje binnenkort had ik wat oude foto’s nodig; al bladerend in de fotoboeken van mijn ouders stuitte ik op de foto’s van mijn opa’s en oma’s.

Van de familie Vrieswijk zijn veel meer foto’s gemaakt dan van de familie Boelen.
Foto’s maken was best duur en opa en oma Vrieswijk konden zich dat veroorloven.
Er is zelfs een foto van mijn vader als baby, gemaakt in 1933.
Opa en oma Vrieswijk waren op 10 december 1955 25 jaar getrouwd.
Toen werd er een foto gemaakt met het hele gezin (die vind je op dit blog).
Later werd deze portretfoto van het echtpaar gemaakt.
Ernstige gezichten.
Maar op de foto gaan was toen nog een serieuze aangelegenheid.

Van opa en oma Boelen is ook zo’n ‘echtpaar-foto’. Toen zij op 9 juli 1946 25 jaar getrouwd waren is er maar één foto gemaakt. Wat ik van mijn moeder weet is dat het geen feestdag was. Oma was ziek, de oorlog was nog maar een jaar voorbij en het gezin had het beslist niet breed. Een fotograaf was een luxe die ze zich eigenlijk niet konden veroorloven, maar mijn moeders oudste zus Jantje werkte destijds bij een fotograaf en die streek met zijn hand over zijn hart.
Zodoende is er dus een foto waar het hele gezin op staat: die vind je op dit blog.

Deze foto waar opa en oma Boelen als echtpaar op staan is later gemaakt.
Alle vier grootouders heb ik goed gekend en ik schreef over hen ook al eens een apart blog: onderaan dit verhaal vind je een overzichtje.
Op de foto ontdekte ik een gestanste afdruk van de naam van de fotograaf.
‘FOTO LUNOW’ staat in de rechterhoek.
De foto is gemaakt toen opa en oma nog in Emmercompascuum woonden.
Van wat ik op internet kan vinden is er een fotograaf Lunow in Ter Apel geweest.
Na de oorlog kwam er ook een ‘Foto Lunow’-filiaal in Emmen; daar is niet veel over bekend, maar daar is waarschijnlijk wel deze foto gemaakt.
Toen ik verder zocht kwam ik op de website Oud Ter Apel en vond een artikel over deze F.C.H.W. Lunow
Hij legde op foto’s vast hoe Ter Apel zich in de twintiger jaren ontwikkelde van veenkoloniaal dorp tot streekcentrum in de jaren 50. Hij maakte portretfoto’s en legde belangrijke gebeurtenissen vast. Daarnaast accepteerde hij ook opdrachten: hij legde bijvoorbeeld op foto’s het oude klooster van Ter Apel vast voordat het werd gerestaureerd.
Op deze pagina van diezelfde website zie je afdruk van een aantal glasnegatieven.

Als je de rest van de foto’s van Lunow bekijkt (even doen, echt leuk!) stap je 100 jaar terug in de tijd.
De tijd waarin mijn grootouders jong waren.
Kanalen, schepen, oude vracht- en bestelwagens, bruggen, stoomtrams en dit alles in zwart wit.
Een andere wereld.

16 mei 2018 Oma Vrieswijk
3 juli 2018:  Oma Boelen
13 oktober 2018: Opa Vrieswijk
12 januari 2019: Opa Boelen

Reageren

11 augustus: Van wierde naar wierde (2) – Wakers, slapers en een ossengang.

Na Onderdendam fietsten we naar Warffum: de grootste wierde van Nederland.
En die wierde is nog helemaal intact!
In de 19e en 20e eeuw zijn heel veel wierden geheel of gedeeltelijk afgegraven; die grond werd namelijk gebruikt voor bemesting en structuurverbetering in zand- en veengebieden.
Maar de wierde van Warffum was toen al helemaal bebouwd, dus er viel niets af te graven.
Een mooi dorp om doorheen te fietsen; smalle straatjes met veel oude gebouwen.
De fietsknooppunten leidden ons niet langs de kerk, maar daar wilde ik wel even langs.
We konden daar niet in, maar we ontdekten wel het Openluchtmuseum Hogeland, dat staat vlak bij de kerk.
Dat is wel even iets om te onthouden: gaan we nog eens heen.

Tot Warffum hadden we steeds naast kanalen met bomen langs de weg gefietst, na Warffum werd het kaler.
Het leek zelfs wel of het daar ook harder waaide: we waren op weg naar Noordpolderzijl.
Voor we daar waren passeerden we de ‘slaperdijk’: dat is een soort reserve-dijk bij de Waddenzeedijk. Het is de oude, Provinciale zeedijk die in 1718 is gebouwd. Op de foto links zie je die slaperdijk op de achtergrond. (klik op de foto voor een vergroting).
Die Noordpolder ten noorden van Warffum is 200 jaar geleden ontstaan. In 1811 werd een 13 kilometer lange zeedijk aangelegd; zo ontstond 2.200 ha vruchtbare landbouwgrond en zo werd de oude provinciale zeedijk uit 1718 een slaperdijk.
Voordat we de weg naar Noordpolderzijl opfietsten zagen we een mooi kunstwerk, een schone slaapster. Het is een kunstwerk in het kader van Kunst in het landschap.
We fietsten de dijk op en keken uit over het wad en de kleine vissershaven.
Voor een impressie verwijs ik naar dit artikel op de website Visit Groningen.
En het was druk daar bovenop de dijk; wat een bijzondere plek om even bij stil te staan.

Het laatste deel van de route voerde ons eerst naar Usquert. Op een trapje van de oude kerk zochten we de schaduw op en hielden onze 2e picknickpauze; over de kerk en ‘Het wonder van Usquert’ zal ik in een volgend blog meer vertellen. Toen we naar Kantens fietsten lag rechts van ons een dorpje dat me ergens bekend voorkwam. “Hier hebben we toch al eens gewandeld?”, maar ik kon zo niet bedenken wanneer dat was geweest.
Eenmaal thuis zocht ik op hoe dat dorpje heette; het was Rottum. Natuurlijk. Daar hebben wij in 2021 de expositie van Pieky Doornbos gezien, toen was het winter. Het blog dat ik daar over schreef vind je hier: Rottum en de Mixed Media.

In Kantens stapten we ook even weer van de fiets af voor een rondje om de kerk, die jammer genoeg niet open was.
Dit dorp heeft nog een ossengang: dat is een soort rondweg die vroeger de voet van een wierde omsloot en werd gebruikt om met het vee naar het eigen huis te lopen.
Eenmaal weer in Middelstum bedachten we: hier gaan we nog eens naar toe.
Dan gaan we de wandelroute ‘Ommetje Middelstum‘ lopen.
Dan kan ik dan doen waar we zondag niet aan toe kwamen: de kerk bezoeken én het poortgebouw van de Asingaborg.

Reageren

10 augustus: Van wierde naar wierde (1) – Fietsen in wierdenland.

Wel eens gehoord van Fraamklap?
Of Boerdam?
Het zijn twee dorpjes in de provincie Groningen waar wij gistermiddag doorheen fietsten. 
Gistermorgen smeerden we broodjes, bakten een ei, vulden ons fiets-koeltasje met blikjes drinken en zetten de fietsen op de auto.
We hadden met de fietsknooppunten-app een mooie route uitgezet die begon in Middelstum. 
Toen we in de buurt van het eerste knooppunt de auto parkeerden had ik al drie dingen gezien waar ik nog even heen wilde: de poort van de Asingaborg, de kerk en het borgterrein van de Ewsums.
Maar dat bewaarde ik voor het einde van de middag, dan hadden we daar vast nog wel even tijd voor: we gingen eerst fietsen.

We fietsten door oud landschap: alle dorpen liggen op een wierde/terp en bijna alle dorpen hebben een middeleeuwse kerk. 
Vanuit Middelstum kwamen we eerst door Westerwijtwerd, waar we zowaar de  kerk ook van binnen konden bekijken.
Vervolgens kwamen we dus door bovengenoemd dorpje Fraamklap. 
“Vanwaar die bijzondere naam?” komt dan gelijk bij mij op.
Het eerste deel is genoemd naar de verdwenen borg Fraam bij Huizinge, het tweede deel is genoemd naar de ophaalbrug, ook wel ‘klap’ genoemd, die daar over het Boterdiep ligt. Op de foto hiernaast zie je die brug, met op de achtergrond Middelstum. 
Niet dat die Fraamborg daar in de buurt lag of zo, maar je moest bij die brug afslaan om bij Huizinge te komen waar die borg destijds stond. 
Even later fietsten we door Boerdam: had ik ook nog nooit van gehoord. 

Na een aantal kilometer fietsen langs het Winsumerdiep (het oude jaagpad) kwamen we in Onderdendam.
We genoten van ons broodje ei op een bankje tegenover het oude kantongerecht, een monumentaal pand dat aan het water staat. 
Aan de andere kant van de brug staat het kunstwerk ‘Het jagertje‘: een monument voor jagende scheepsvrouwen. Mijn oma Vrieswijk was zo’n vrouw: daar vertelde ik al eens over in het blog ‘Schipperskind’ in augustus 2022. 

De 500 woorden komen al weer in zicht en ik heb nog niet de helft van onze fietstocht door Wierdenland beschreven.
Daarom ga ik dit verhaal verdelen over meerdere blogs, waarin ik zal vertellen over Warffum, Noordpolderzijl, Usquert en Kantens.
Toen we weer in Middelstum waren was het al over vieren*. Van de dingen ‘waar we vast nog wel even tijd voor hadden’ hebben we alleen het borgterrein van de Ewsums opgezocht.
Dat viel me eigenlijk wat tegen: van de borg is alleen nog de onderbouw van de zware geschutstoren over; verder zagen we de dubbele gracht én het eiland waar de borg ooit op stond, omlijst door een rij lindebomen. De boerderij die bij de borg Ewsum hoorde,  staat er nog wel: die is nu ingericht als horeca-gelegenheid. 

* Wij stonden op tijd….. we hadden namelijk een tafeltje gereserveerd.  
Een grote vakantie zit er dit jaar niet in, dus we doen af en toe iets leuks met z’n tweeën; op mijn verzoek gingen we naar Monte Giove in Norg. 
Daar hebben ze namelijk de pizza ‘Paesana Gorgonzola’.
De lekkerste. 
Echt waar. 

Reageren

9 augustus: Het leven is niet altijd leuk.

Van zwemvriendin Ans krijg ik wekelijks de Margriet.
Nadat ik ze heb gelezen gaan ze naar schoonzussen Ali en Annette.
Vroeger gingen ze daarna naar tante Trijn: die had een nichtje dat in een verzorgingshuis werkte en die oude bladen goed kon gebruiken: op een leestafel of bij een knip-en-plak-activiteit met de bewoners.
De laatste Margriet die ik las was nr. 29 van 16 juli.
Daarin stond een interview met Annette Heffels en lezers van de Margriet weten: Annette is al vanaf de jaren ’80 een vaste waarde in de Margriet.
Eerst schreef ze wekelijk een column over haar werk en haar gezin en nog steeds schrijft ze elke week over een casus uit haar lange praktijk als relatie-therapeut.
Dat lees ik altijd: je leest hoe de één de situatie beleeft, bijvoorbeeld: vrouw moet alles doen in het huishouden, vervolgens lees je visie van de ander: man wil wel wat doen, maar het moet altijd op háár manier en het is nooit goed. Daarna volgt het commentaar van Annette met een aantal tips voor soortgelijke situaties en hoe het is afgelopen. Dat loopt nogal uiteen: van ‘inmiddels zijn de taken evenredig verdeeld’ tot ‘uiteindelijk is het echtpaar gescheiden’.
En het gaat niet alleen over echtparen: moeders met dochters, vriendinnen, collega’s, er komen heel veel verschillende situaties waarin relatieproblemen een rol spelen voorbij.

Omdat Annette al zolang in de Margriet schrijft, is het een soort goede bekende geworden.
Zo’n interview lees ik dan ook met grote interesse.
Een wijze vrouw. Ze raakte me met dit gedeelte: ik licht het er even uit.

Mensen zijn veeleisender geworden.
Dat heeft met onze toenemende welvaart te maken. Als je voldoende geld hebt en een aangenaam leven leidt, krijg je meer aandacht en tijd voor de kwaliteit van je relatie.
Op het moment dat we weer oorlog krijgen, hebben therapeuten minder werk.
Ook in individuele therapiesessies zie ik dat er minder tolerantie is voor de normale problemen van het leven, terwijl: het leven is niet altijd leuk.
Je baas is niet altijd leuk, je man is niet altijd leuk en je bent zelf ook niet altijd leuk.
We moeten weer leren om leed te verdragen. Tegenwoordig wordt een vervelende ervaring al snel een trauma genoemd maar je hebt echt niet altijd EMDR nodig als je je partner verliest of je baan kwijtraakt. Dat zijn de normale, verdrietige dingen die bij het leven horen die je zult moeten accepteren.
Acceptatie is ook belangrijk in relaties. Sommige eigenschappen kan die ander niet veranderen omdat ze bij hem of haar horen.
Het heeft dan weinig zin om daarover ruzie te blijven maken

Ze is nu 78 en heeft de diagnose Parkinson gekregen.
“Mijn zelfbeeld is ineens veranderd. Heel lang ging alles goed en ineens ben ik een drempel over. Gestopt met werken, die diagnose, een man die ook gezondheidsproblemen heeft: hoe houd je het dan toch goed en leuk?
Ik word oud. En ook dat zal ik moeten leren accepteren.”

Meer weten over Margriet? Hierbij een link naar het On-line tijdschrift. 

Reageren

8 augustus: Orange Fairybook

Begin augustus mag ik van mezelf altijd een nieuwe agenda kopen; een jaarlijks terugkerend genoeglijk moment bij Daan Nijman.
Daar koop ik dan een Peter Pauper Press 16-maanden-agenda.
En ja, ik kies in deze digitale tijd bewust voor een papieren boekje waar je zelf in moet schrijven.
Laat mij maar. (Zie Kvintniks van 28 augustus 2021).

Het is een boekje met een harde kaft ter grootte van een kwart A-4tje.
Die buitenkant is altijd prachtig; gisteren kon ik ook weer niet kiezen, zoveel mooie prints!
Uiteindelijk koos ik voor een oranje/gouden uitvoering met feeën en elfjes.
Op de achterkant stond:

This journal reproduces the first edition cover of Andrew Langs ‘The Orange Fairybook , illustrated bij Henry J. Ford and published in 1906. 

Afbeelding: Beautifulbooks.info*

Een oranje sprookjesboek? Dat zoek ik dan op.
En kom er achter dat het echtpaar Andrew en Nora Lang 25 sprookjesboeken heeft uitgegeven tussen 1889 en 1913.
12 van die boeken hadden een eigen kleur: die delen zie je op de afbeelding hiernaast.
Ze staan bekend als The Coloured Fairybooks van Andrew Lang. In het totaal beslaan de 25 boeken 798 verhalen en 153 gedichten.
Andrew Lang wordt eigenlijk ten onrechte als auteur van dit immense werk genoemd: de sprookjesboeken zijn bijna volledig het werk van zijn vrouw Nora Lang, die ze heeft vertaald en bewerkt vanuit het Frans, Duits, Portugees, Italiaans, Spaans, Catalaans en andere talen.
De twaalf Coloured Fairy Books werden geïllustreerd door Henry Justice Ford.

Andrew en Nora Lang vochten tegen de critici en pedagogen van die tijd, die de onwerkelijkheid en wreedheid van de traditionele verhalen als schadelijk voor jonge lezers beschouwden; dergelijk verhalen mochten door volwassenen in ieder geval niet serieus genomen worden. In de loop van één generatie zorgden de boeken van het echtpaar Lang voor een ommekeer in hoe het publiek naar de sprookjes keek.
In deze boekenserie kom je alle bekende sprookjes tegen, zoals: Assepoester, Belle & het beest, Jaap en de bonenstaak, Aladin en Roodkapje, maar ook heel veel (voor mij) onbekende verhalen.
In het Oranje boek bijvoorbeeld staat voor mij maar één bekend verhaal: het lelijke eendje. Heb jij bijvoorbeeld wel eens gehoord van Het verhaal van de held Makoma, De toverspiegel, De twee kistjes, Het fortuin van de goudsmid, De betoverde krans, Het witte muiltje en  Het toverboek?
Eigenlijk gek dat ik nog nooit van deze boekenserie gehoord had!

* Op de Engels website ‘Beautifulbooks.info‘ vond ik een artikel waarop ik de afbeelding op dit blog vond.
Daar vind je een compleet overzicht van de serie, afbeeldingen van de afzonderlijke boekjes en een lijst met sprookjes die in de verschillende kleuren-boekjes zijn opgenomen.
Helemaal onderaan dit artikel vond ik een link naar een video-review waar iemand alle sprookjesboeken laat zien.
Het Engels wordt ondertiteld en je ziet de prachtige illustraties die in die eerste uitgaves stonden: erg de moeite waard.
Al klikkend ben je zo weer een uur verder…… en dan koop je alleen maar agenda!

Reageren

Pagina 10 van 428

Mogelijk gemaakt door WordPress & Thema door Anders Norén